10 Haziran 2004 01:00

ABD Kürtleri ortada bıraktı

Kürt liderler, BM Güvenlik Konseyi kararında, ulusal haklarının garanti altına alındığına dair bir hüküm bulunmasını talep etmişti. Ama Şiileri kızdırmaktan çekinen ABD, bu talebi reddetti.

Paylaş
BM Güvenlik Konseyi, ABD ve İngiltere'nin hazırladığı yeni Irak karar tasarısını oybirliğiyle kabul etti. Tasarının son halinde, birkaç noktada önemli değişiklikler var. Metinde Irak geçici hükümetine işgal güçlerinden ülkeyi terk etmelerini isteme yetkisi veriliyor. Ancak Fransa'nın, işgal güçlerinin düzenleyeceği 'büyük askeri operasyonlarda' geçici hükümete veto yetkisi tanınması talebi karşılanmıyor. Rusya'yı memnun etmek için ise, Irak hükümetinin istemesi halinde BM'nin Irak ile ilgili bir konferans düzenleyebileceği kaydediliyor.

Bush'a mektup Güvenlik Konseyi üyesi devletler ve geçici Irak hükümeti yetkilileri, karardan duydukları memnuniyeti ifade ettiler. Ama ABD'nin, özellikle Iraklı Şiileri hoşnut etmek için attığı adımlar, Kürt liderler tarafından tepkiyle karşılanıyor. Kürdistan Demokrat Partisi (KYB) lideri Mesud Barzani ile Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) lideri Celal Talabani, kaygılarını, ABD Başkanı Bush'a yazdıkları bir mektupla dile getirdi. Mektupta, Irak hükümetinin, mart ayında kabul edilen geçici anayasada Kürtlere tanınan garantileri geri alabileceği uyarısında bulunuldu. İki lider, gerekirse Kürtlerin merkezi hükümete katılmaktan vazgeçeceği ve kendi yollarını çizeceğini vurguladı.

Kürt-Şii gerilimi Iraklı Şii liderler, geçici anayasanın, gelecek yıl hazırlanması planlanan kalıcı anayasa konusunda Kürtlere veto hakkı tanıdığını hatırlatarak, bu hükümleri iptal etmeyi planladıklarını söylemişlerdi. Şiilerin desteğini almayı işgalin devamı için "olmazsa olmaz" gören ABD, bu talep karşısında Kürtleri bir kez daha yüzüstü bırakmış görünüyor. Talabani ve Barzani, ABD'nin Şiileri engellememesi halinde Kürtlerin ocak ayında yapılması planlanan ulusal seçimlere katılmayacağını vurguladı. Mektupta, "Kürt halkı, ikinci sınıf vatandaş olmayı kabul etmeyecektir" denildi.

'Kürdistan'ı koruyun' KDP ve KYB liderleri, ABD Başkanı Bush'tan, Irak'taki Amerikan birliklerinin geri çekilmek zorunda kalması halinde, "Kürdistan'ı koruma vaadinde bulunmasını" da talep ettiler. New York Times gazetesi, bu önlemlerin fiili olarak Kürt devletinin kurulmasına işaret ettiğini belirterek, "Kürt yetkililer, özel konuşmalarda bu olasılığı hep ima ediyordu, ama artık bunun için aktif bir biçimde çalışıyor gibiler" değerlendirmesini yaptı. İki Kürt lider, Kürtlerin haklarının korunması konusunun, BM Güvenlik Konseyi kararında yer almasını talep etmişlerdi. Ancak önceki gece alınan karar, böyle bir hüküm içermiyor. Üst düzey bir BM yetkilisi, "ABD Kürtlerin talebini reddetti, çünkü Şiileri kızdırmaktan korktu" değerlendirmesini yaptı.

Safire'den uyarılar New York Times yazarı William Safire de, dünkü köşesini bu konuya ayırdı. Safire, "Irak'taki en sadık dostlarımız olan Kürtleri sırtlarından vuruyoruz" uyarısında bulundu. Safire, Kürtleri "çantada keklik" görmenin sakıncalarına değinen Safire, yazısını "Güney Irak'ı memnun etmek için Kuzey Irak'ı fazla zorlamayın" sözleriyle bitirdi. Aynı gazetede yazan Bartle Breese Bull, "Kürtler garantilerini almazsa, ortada Irak kalmaz. Tek kalan, hür bir Kürdistan ve yanan bir Arabistan olur" dedi.

Şiilerin tutumu Saddam Hüseyin yönetimi altında ikinci sınıf vatandaş muamelesi gören Şiiler, siyasi iktidarı ele geçirmek için ellerine büyük bir fırsat geçtiğini belirterek, "Kürtlerin bu fırsatı mahvetmesine izin vermeyeceklerini" söylüyor. ABD'nin seçtirdiği Maliye Bakanı Adil Abdül Mehdi, önceki gün yaptığı açıklamada "Şii liderliği, Kürtlerin kalıcı anayasayı veto etmesine izin veren hükümleri, sonucu ne olursa olsun kaldırmaya kararlıdır" diye konuştu. Amerikan hükümetine yakın bir kaynak, Kürtlerin "kopuşu" için dönüm noktasının geçen ay olduğunu ifade etti. Adı verilmeyen kaynak, "Bush'un Irak özel temsilcisi Robert Blackwill, iki Kürt lidere, başbakan veya cumhurbaşkanının Kürtlerden seçilmeyeceğini açıkça söyledi. Bu gelişmenin ardından Kürtler Bağdat ile ilişkileri koparmak için hazırlıklara başladılar" diye konuştu. Diğer yandan, Kürdistan Sosyal Demokrat Partisi, geçici hükümetin milis güçlerinin dağıtılmasıyla ilgili anlaşmasını reddetti. Parti lideri Muhammed Mahmud, "Tek bir silah bile bırakmaya niyetimiz yok" diye konuştu. Bağdat'taki yetkililer, 9 milis örgütüyle yapılan anlaşma uyarınca, 15 ay içinde yaklaşık 100 bin milisin silah bırakacağını açıklamıştı.


ÜLKESİNİ BOMBALATAN BAŞBAKAN! New York Times gazetesi, Irak'ın yeni başbakanı İyad Allavi'nin, 1990'ların başında kamu binalarını bombalamak için Bağdat'a ajan gönderen grubun başı olarak, Merkezi Haberalma Teşkilatı (CIA) ile çalıştığını yazdı. Haberde, Allavi'nin örgütü Irak Ulusal Mutabakatı'nın, sabotaj faaliyetleri çerçevesinde, Kuzey Irak'tan Bağdat'a patlayıcı malzeme taşıdığı belirtildi. Irak yönetimi, söz konusu saldırılarda çok sayıda sivilin öldüğünü veya yaralandığını bildirmiişti. Bu arada, Allavi, işgal yönetiminin resmen sona ermesinden sonra da "direnişçilerle mücadele için yabancı askerlere ihtiyaçları olacağını" ilan etti. Allavi, "Çokuluslu güçleri, kendi güvenliğimizi tesis edebileceğimiz zamana kadar, güvenlik tehditleriyle başa çıkmamıza yardım etmesi için istiyoruz" diye konuştu ve ardından, ABD ile "stratejik bir ilişki ve ortaklık kurmak istediklerini" belirtti.

ÖNCEKİ HABER

En büyük asal sayı

SONRAKİ HABER

Şiddet gören kadından isyan: Öldükten sonra mı sesimiz duyulacak?

Sefer Selvi Karikatürleri
Evrensel Gazetesi Birinci Sayfa