31 Mayıs 2004 01:00

Enerjide peşkeş programı işliyor

Özelleştirmeci politikalarla "çokbaşlılık, yolsuzluk ve pahalılık" girdabına itilen enerji sektörüne son neşteri vurma çalışmaları hızla sürüyor.

Paylaş
Özelleştirmeci politikalarla "çokbaşlılık, yolsuzluk ve pahalılık" girdabına itilen enerji sektörüne son neşteri vurma çalışmaları hızla sürüyor. Üretimden dağıtıma, enerjideki tüm kamusal hizmetlerin ve varlıkların özelleştirilmesi için bir yol haritası ve eylem planı niteliği taşıyan "Elektrik Enerjisi Sektörü Reformu ve Özelleştirme Stratejisi Belgesi" adım adım işletiliyor. Belgenin girişinde "Elektrik enerjisinin tüm tüketicilere yeterli, kaliteli, sürekli ve düşük maliyetli bir şekilde sunulması temel amaçtır" ifadesi yer alırken, bu amaç doğrultusunda elekrik enerjisi sektörünün serbestleştirilmesine devam edileceği belirtiliyor. Kamu mülkiyetindeki elektrik enerjisi üretim ve dağıtım varlıkların özelleştirilmesinin de serbestleşmenin sağlanması açısından büyük önem taşıdığı ifade ediliyor. Özelleştirmeden beklenen "faydalar" ise belgeyi hazırlayanların daha önceki özelleştirme deneyimlerini dikkate almadıklarını gösteriyor. Özelleştirmenin elektrik fiyatlarını düşürmediği ve hizmet kalitesini artırmadığı verilerle sabitken, "maliyetlerin düşürülmesi, rekabet yoluyla ve hizmet kalitesinin düzenlenmesiyle sağlanan faydanın tüketicilere yansıtılması" hedeflendiği iddia ediliyor. Özelleştirmelerin yolsuzlukları körüklediği ÇEAŞ, KEPEZ ve AKTAŞ gibi örnekleri ortadayken, "Elektrik enerjisi arz güvenliğinin sağlanması, arz kalitesinin artırılması, teknik kayıpların ve kaçakların en aza indirilmesi" enerjide özelleştirmeden beklenen faydalar arasında sıralanıyor. Özelleştirmecilerin beklentileri, gelişmiş olduğu varsayılan İngiltere, California ve New York'taki özelleştirmelerin sonuçlarının da gözardı edildiğini gösteriyor.

Fiyat artışı olacak Özelleştirmenin Temel İlkeleri başlığı altındaki "Özelleştirmeler sonrasında elektrik enerjisi fiyatlarında kalıcı artışa yol açılmamasına dikkat edilecektir" ifadesi, özelleştirmecilerin de fiyat artışı olacağını kabul ettiğini gözler önüne seriyor. Belgede bir yandan "rekabetçi bir yapı oluşturulması" vurgusuna yer verilirken, bir yandan da özelleştirmelere "serbest bir elektrik piyasası amaç ve hedeflerini gerçekleştirme kabiliyetine sahip ve mali açıdan güçlü şirketlerin katılmalarının özendirileceği" belirtiliyor. Elektrik üretiminin "yüksek sabit maliyet giderleri" ve doğası gereği depolanamaması nedeniyle tekel olma eğiliminde olduğu göz önüne alındığında, bu iki amacın nasıl bir arada gerçekleştirileceği sorusu ise yanıtsız kalıyor. "Özelleştirme uygulamalarında, mevcut kamu yükümlülüklerinin dikkate alındığı ve devlet garantilerinin gerekmediği bir sistem oluşturulacaktır" ifadesi ise enerji sektöründen elini eteğini çeken devletin enerjinin kamusal hizmet niteliğini nasıl koruyacağı sorusunu akıllara düşürüyor.


PLAN ADIM ADIM UYGULANIYOR Belgede serbest piyasa koşullarında üretim faaliyeti gösteren veya gösterecek olan yatırımcılara güven verilmesi için özelleştirmenin dağıtım sektöründen başlayacağı bildiriliyor. Biri "dağıtım" diğeri ise "üretim" alanında olmak üzere iki ayrı eylem planı bulunuyor. 31 Aralık 2006'ya kadar tüm dağıtım şirketlerinin/bölgelerinin özelleştirilmesi hedeflenirken, 1 Temmuz 2006 itibarıyla da portföy üretim şirketlerinin/grupları için özelleştirme sürecinin başlatılması öngörülüyor. Dağıtım bölgelerinin oluşturulmasına ilişkin gerekli hukuki düzenlemelerin yapılmasının ardından belirlenen 21 dağıtım bölgesi özelleştirme kapsamına alındı. 31 Temmuz 2004 tarihine kadar ÖİB tarafından özelleştirme işlemleri için danışmanlık hizmetleri alımına ilişkin sözleşme imzalanacak. Üretim alanında ise kamu (EÜAŞ) uhdesinde kalacak hidroelektrik santralları belirlenirken, kamu mülkiyetindeki tüm hidroelektrik santrallarının elektrik üretimi ile ilgili kısmı EÜAŞ'a devredildi. Üretim Özelleştirmesi Eylem Planı'nda sırada 30 Eylül 2004 tarihine kadar "portföy üretim gruplarının belirlenerek, şirketleştirilmesi" yer alıyor.

ÖNCEKİ HABER

Üreticiye hakkını ödeyin

SONRAKİ HABER

Cumartesi Anneleri’ne insan hakları, barış ve demokrasi ödülü

Sefer Selvi Karikatürleri
Evrensel Gazetesi Birinci Sayfa