KKTC yargısına Ankara müdahalesi

KKTC yargısına Ankara müdahalesi

KKTC Anayasa Mahkemesi, Türkiye'nin 1974 çıkartmasının ardından kurduğu ve başkanlığını Türkiye tarafından atanan komutanın yaptığı Askeri Mahkeme'yi yasalara aykırı buldu.

KKTC yargısına Ankara müdahalesiHacer YücelKuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Anayasa Mahkemesi, Türkiye'nin Kıbrıs'a yaptığı 1974 çıkartmasından sonra kurduğu Askeri Mahkeme'nin yasalara aykırı olduğuna karar verdi. Avrupa Gazetesi yazarlarının başvurusu üzerine verilen bu karar sonucu, Avrupa gazetesi yazarlarının Askeri Mahkeme'de yargılanması askıya alındı. Gazeteciler askeri mahkemede yargılanmalarına ilişkin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne başvurmaya hazırlanıyorlar. Türkiye Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı tarafından atanan komutanın başkanlık yaptığı mahkemede, askeri suçların yanı sıra bazı siviller de yargılanıyor. Mahkeme başkanı maaşını Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı'ndan alıyor. Avrupa Gazetesi çalışanları da bu mahkemede yargılanan siviller arasında yer alıyor.

Türkiye sinirlendi Öte yandan Anayasa Mahkemesi'nin bu kararını Türkiye'nin hoş karşılamadığı, KKTC'deki Barış Kuvvetleri Komutanı Korgeneral Şükrü Sarıışık'ın mahkeme üyelerini azarladığı ileri sürüldü. Bu azarlama olayının ise Türkiye Dışişleri Bakanı İsmail Cem'in KKTC'ya yaptığı ziyaret sırasında verilen resepsiyonda gerçekleştiği iddia edildi. Bölgede bulunan Tuğgeneral Galip Mendi'nin de aynı şekilde Anayasa Mahkemesi üyelerini, verdikleri karardan dolayı azarladığı ileri sürüldü.

40 kez yargılandılarTürkiye'yi sinirlendiren kararın alınma süreci şöyle gelişti: Avrupa Gazetesi'ne 7 Temmuz 2000 tarihinde baskın düzenlendi ve Genel Yayın Yönetmeni Şener Levent ile gazetenin çalışanları "casus" oldukları iddiasıyla gözaltına alındı. Uzun bir gözaltı sürecinin ardından serbest bırakıldılar. Daha sonra gazete çalışanları hakkında KKTC Askeri Mahkemesi'nde "Devletin askeri kuvvetlerini tahkir ve tezhif etmek" iddiasıyla dava açıldı. Davanın ilk celsesinde gazete çalışanlarının avukatı Öner Şerifoğlu, mahkemeye asker birinin başkanlık yapmasının doğal yargıçlık ilkesine aykırı olduğunu kaydederek Anayasa Mahkemesi'ne bu konu ile ilgili dava açılmasını istedi. Mahkeme, isteği kabul edip dosyayı Anayasa Mahkemesi'ne göndermek zorunda kaldı. Çünkü KKTC yasalarına göre bir konuda Anayasa Mahkemesi'nde emsal oluşturacak bir karar yok ise o konu hakkında yapılan başvuru Anayasa Mahkemesi'ne gönderilmek zorunda. Gazete çalışanları Anayasa Mahkemesi başvuruyu karara bağlayıncaya kadar 40 kere Askeri Mahkeme'de hakim önüne çıktı.

Yasalara aykırı Anayasa Mahkemesi, Mayıs 2001 tarihinde davayı görüştü ve karara bağladı. Anayasa Mahkemesi, Askeri Mahkeme'ye bir askerin başkanlık etmesinin KKTC yasalarına aykırı olduğuna karar verdi. Ancak bu karara rağmen başkanı asker olan mahkeme, yargılama faaliyetini sürdürüyor. Öte yandan, Askeri Mahkeme'de yasal düzenlemeler yapılıncaya kadar gazete çalışanlarının yargılanması askıya alındı. Yasal düzenlemeler yapılmasa da Anayasa Mahkemesi'nin bu kararı ise Askeri Mahkeme'yi zor duruma düşürdü. Çünkü, bu mahkemede yargılananlar, kararı emsal göstererek mahkemeyi kabul etmediklerini söyledikleri andan itibaren yargılamaları askıya alınıyor.

AİHM'e başvuracaklarAvrupa gazetesi çalışanları ise, Anayasa Mahkemesi'nin Askeri Mahkeme'nin biçimi konusunda verdiği bu karar üzerinden Avrupa Mahkemesi'ne başvurmaya hazırlanıyor. Gazetenin Genel Yayın Yönetmeni Şener Levent, başvuruya ilişkin hazırlıklarının bittiğini, Ocak 2002 yılında başvuruyu yapacaklarını söyledi. Levent, kendisinin "casus" olarak suçlanmasına ilişkin olarak da Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne başvuracaklarını dile getirdi. Meclisin ve hükümetin bir an önce gerekli yasal düzenlemeyi yapması gerektiğini kaydeden Levent, mahkemenin şu anda pazarlıkla dava gördüğünü, mahkemeyi kabul etmeyenlerin yargılanmasının askıya alındığını, herhangi bir girişimde bulunmayanları ise yargılanmalarının devam ettiğini söyledi. Levent, yapılması gerekenin "askeri başkanın mahkemeye başkanlık etmeyeceği" şeklinde bir düzenleme olduğunu kaydetti.
www.evrensel.net