Fotoğraf: AA

Özelleştirme yasasına öğrenci isyanı

İspanya hükümetinin çıkarmak istediği üniversite yasası, öğrencilerin büyük direnişiyle karşılaştı. Bir aydır genel boykot ve gösteriler düzenleyen öğrencilerin düzenlediği önceki günkü eylemlere 300 bine yakın kişi katıldı.

Özelleştirme yasasına öğrenci isyanıİspanya'da onbinlerce öğrenci ve öğretim üyesi, üniversitelerin özelleştirilmesine zemin hazırlayacak bir yasaya karşı ayağa kalktı. Önceki gün, başta ülkenin başkenti Madrid olmak üzere, üniversite bulunan bütün şehirlerde düzenlenen gösterilere 300 bine yakın öğrenci, binlerce öğretim üyesi ve birçok rektör katıldı. Üniversitelerde yüzde 100 katılımlı genel boykot yapılırken, sokaklara dökülen öğrenciler, mecliste çoğunluğa sahip bulunan sağcı Halk Partisi'nin çıkarmak istediği yeni yasayı protesto ettiler. "Ley Orgánica de Universidades" (LOU) adıyla bilinen yasa, yaklaşık bir aydır benzer gösterilere neden oluyor.

Hedef kazanılmış haklarLOU yasasının, 1983'te çıkarılan ve 50 devlet üniversitesini ilgilendiren yasanın yerine geçmesi hedefleniyor. Söz konusu yasa, Franco diktatörlüğünün son kalıntılarını da tasfiye etmiş, yüksek eğitimi demokratikleştirmiş ve üniversitelere geniş özerklik tanımıştı.LOU yasası, bütün bu kazanılmış hakları geri alırken; devlet üniversitelerinin sermaye gruplarına peşkeş çekilmesinin de önünü açıyor. Yasa kapsamında, Türkiye'nin yakından bildiği "mütevelli heyeti" uygulaması da getiriliyor.

Asıl hedef özelleştirmeYasanın mimarı olan eğitim bakanı Pilar del Castillo, öğretim üyelerini ikiye bölmeyi de başardı. Bakan Castillo'nun "üniversitelerin modernleştirilmesi" propagandasına prim veren bir öğretim üyeleri sendikası, plana destek veriyor. Bu desteği sağlamak için, profesörlerle ilgili yeni bir seçim sistemi, fakültelerin derecelendirilmesi ve üniversite yönetimlerinin güçlendirilmesi de, LOU'nun hükümleri arasında.Ancak yasanın asıl hedefi, eğitimin özelleştirilmesi sürecini başlatmak. Devlet üniversitelerine verilen desteği büyük ölçüde kısacak olan yasa, özel üniversitelere bir dizi teşvik getiriyor. Böylelikle, eğitimde iki başlılık tehlikesi doğuyor.

Rektörler de katılıyorEylemlere destek veren İspanya Üniversite Rektörleri Konferansı tarafından yapılan açıklamada, "LOU, muhtemelen yıl sonuna doğru mecliste onaylanacak. Ancak bu yasa, üniversite bileşenlerinin ifade ettiği itirazları hiç dikkate almıyor" denildi. Rektörler, bu nedenle yasanın "çağdaş eğitim" hedefine asla ulaşamayacağını vurguladılar. Franco diktatörlüğünün yıkılmasından sonraki bu en büyük öğrenci eylemlerine; Ulusal Öğrenci Birliği, rektörler, iki sendika konfederasyonu ve muhalefetteki Sosyalist Parti de katılıyor. Başkent Madrid'deki Complutense Üniversitesi'nde filoloji hocası olan Maria Luisa Guerrero, bu geniş katılımı "LOU, tamamen farklı grupları bir araya getirdi ve her birinin kendi şikâyeti var" sözleriyle açıklıyor. Guerrero, kendisinin de profesör olduğunu, ancak öngörülen ikili sistem yüzünden, meslektaşlarıyla aynı işi yapmasına rağmen daha az ücret alacağını kaydediyor. Bu sözler, hükümetin bir hedefinin de, üniversite bileşenlerini birbirlerine yabancılaştırmak olduğunu ortaya koyuyor.

Eğitime para yok!LOU, üniversitelere ayrılan bütçenin "fazla" olduğu iddiasıyla hazırlanan bir tasarı. Oysa İspanya'da üniversite öğrencilerine harcanan para, OECD ülkeleri ortalamasının oldukça altında. İspanya, Avrupa Birliği'nde eğitime en az bütçe ayıran ülkelerden biri. Fakat hükümet, ülkede "doğum oranlarının düşük" olduğunu öne sürerek, 10 yıl içinde öğrenci sayısının 1.5 milyondan 500 bine düşeceğini ve bu nedenle, "bütçenin fazla bile olduğunu" öne sürüyor.Ülkede uygulanan mevcut sisteme göre öğrenciler, belli bir harç ödüyorlar. Eğitim masraflarının geri kalanı ise, yerel yönetimler tarafından karşılanıyor. Düşük gelirli öğrenciler, devletten burs alabiliyorlar.

Zengine eğitim dönemiGösterilerin motor gücü de, bu düşük gelirli öğrencilerden oluşuyor. Önceki günkü eyleme katılan Jose Luis Dominguez, bunlardan biri. Bir emekli olduğu halde ders almayı sürdüren Dominguez, "Yüksek kaliteli bir devlet üniversitesi yaratmak yerine, özel üniversitelere destek veriyorlar. Yıllardır mücadele ettik ve sonunda, üniversiteleri işçi çocuklarına açmayı başardık. Şimdi hükümet, bu hakkımızı gasp etmek istiyor. Bunu başarırlarsa, sadece parası olan üniversite eğitimi alabilecek" diyor.

Mütevelli heyetleriEğitim Bakanlığı ise, her zamanki gibi bu suçlamaları reddediyor. Bakanlık, mütevelli heyeti uygulaması uyarınca, önde gelen sermaye gruplarının üniversite yönetimlerinde söz sahibi olmasının "sadece idari sistemi pekiştirmek" amacını taşıdığını öne sürüyor. Öğrenciler ise, mütevelli sisteminin, sermayeye, üniversite araştırma bütçelerinde karar sahibi olma hakkı tanıyacağını vurguluyor.Sokak eylemleri yaklaşık bir aydır sürerken, 10 bine yakın öğretim üyesi, yasa tasarısına karşı imza attı. Geçtiğimiz haftalarda düzenlenen yürüyüşlere yüzbinlerce öğrenci destek verdi. En kitlesel eylem olan önceki günkü gösteriye katılan Barcelona'dan öğretim üyeleri, trafiği kapatarak ana caddelerde öğrencilerine ders verdiler. Seville'de öğrenciler kan verme eylemi yaparken, kuzeydeki Galiçya'da "yerel barları boykot" eylemi başladı. Bar sahipleri, işlerinin yüzde 80 oranında azaldığını bildirdiler. Ülke çapında bütün üniversitelerde boykot sürüyor.
www.evrensel.net