İstibdat bütçesi!

Savaş ve kriz bahanesi ile hazırlanan 2002 Bütçesi, emekçilerin sosyal ve ekonomik haklarını daha fazla kısıtlamayı hedefliyor.

İstibdat bütçesi!Uyguladığı politikalarla insanları kuru ekmek bile bulamaz duruma getiren hükümetin 2002 Bütçesi, emekçilerin her geçen yıl daha fazla budanan sosyal ve ekonomik haklarını tamamen gasp etmeyi hedefliyor. Savaş ve kriz koşulları bahanesi ile hazırlanan bütçede bir tek faiz ödemeleri ile askeri harcamalarda kısıntıya gidilmedi. Vergilerde artış öngörülürken, ikramiyelerin de ertelenmesi gündemde. Hazırlıkları, ekonomiden sorumlu Devlet Bakanı Kemal Derviş tarafından Washington'da IMF ile yapılan 2002 Bütçesi dün açıklandı. Önceki gece 24.00'te Meclis'e sunulan, dün de Maliye Bakanı Sümer Oral tarafından kamuoyuna duyurulan 2002 Bütçesi de öncekiler gibi faiz ve borç ödeme bütçesi olarak ortaya çıktı.Bakan Oral, "Bütçeler sadece rakamların sıralandığı sayılardan ibaret bir belge değildir. O rakamların içinde geleceğin canlılığı ve şekli vardır. Topluma, vatandaşa ne veriyor? Bütçeye hayat ve güven veren gerçek soru budur?" derken, açıkladığı rakamlarla kendini yalanladı.2001 yılının ilk dokuz ayında vergi gelirlerinde öngörülen hedeflerin üzerinde gelişme sağlandığını belirten Oral, faiz dışı bütçe harcamalarında da hedeflerinin üzerinde bir gelişme izlediklerini söyledi. Bununla "vergileri işçiden, emekçiden topladık, aldığımız borçlarla da borç faizlerini ödedik, memura, işçiye, emekliye hiçbir şey vermedik" demek isteyen Oral, bütçe dengelerinin korunması için izlenen sıkı maliye politikasının 2002 Bütçesi'nin de temelini oluşturacağını söyledi.

Faiz yine birinci98.1 katrilyonluk giderden personele 21.9 katrilyon ayrılan bütçede, yatırıma sadece 5.7 katrilyon, transfer harcamalarına ise 62.7 katrilyon ayrıldı. Transfer ödenekleri içinde ise 42.8 katrilyon ile faizler ön sırada yer aldı. Sosyal güvenlik sistemi açığı kalemine 7.9, tarımsal desteklemeye 2.1 katrilyon, emeklilerin vergi iadelerine ise sadece 400 trilyon liranın ayrılması bütçenin kimler için hazırlandığını da ortaya çıkardı. Giderler içinde ihracat ve turizm desteği de yer alırken, bu kalemlere ayrılan rakamlar açıklanmadı.Gelir kalemi 71.1 katrilyon lira olan bütçe 27 katrilyon açıkla sunuldu. Bütçede, 57.9 katrilyon vergi gelirleri, 13.2 katrilyon ise diğer gelirler olarak yer aldı. Gelirlerde yüzde 50.3'lük artışın, geçtiğimiz yıl çıkarılan "reform" yasalarıyla kaldırılan fonlardan sağlandığı da Oral tarafından açıklandı. Gelirlerin payı bütçe içerisinde, mal ve hizmetten yüzde 49, gelirlerden yüzde 32.9 ve dış ticaretten yüzde 16.5 vergilerle sağlandı. Yine bu rakamlar da bütçe gelirlerinin büyük bir kısmını, mal ve hizmetler üzerinden alınan dolaylı vergilerden sağlandığını gösteriyor.

Memur sefalete mahkûmMemurlara yapılacak zam oranının, bütçe imkânları ve 2002 yılı enflasyon hedefleri gözönünde bulundurularak belirlendiğini öne süren Oral, 2002 yılının ilk altı ayında memurlara yüzde 10 zam yapılacağını açıkladı. 2001 yılındaki gibi enflasyonun hedeflenenin üzerinde gerçekleşmesi halinde ise fiyat artışlarıyla orantılı bir artış vereceklerini öne süren Oral, bütçenin zor bir dönemde hazırlandığını, bu nedenle öneminin de olağanüstü arttığını iddia etti. "Bütçenin, hükümetin taahhüt ettiği ekonomi politikasının temel uygulama aracı olacağı" sözleriyle, IMF politikalarının 2002 yılında da sıkı bir şekilde uygulanacağına işaret eden Oral'ın, bütçenin hazırlığında "borcu döndürmek ve ekonomiyi canlandırmak" hedeflerinin ön plana çıktığı değerlendirmesi de 2002 bütçesinin borç ödeme bütçesi olduğunun itirafı oldu.Bütçenin 2002 yılında tam bir disiplin içinde uygulanacağını kaydeden Oral'ın, "yapısal reformların titizlikle şekillenip, kararlılıkla uygulanacağı" sözleri 2002 yılına emek karşıtı uygulamaların damgasını vuracağının göstergesi oldu."Hükmeden değil hizmet veren, vatandaşın gönülsüz itaatini değil memnuniyetini ve gönülden katılımını gözeten" bir kamu kültürü yaratmaya çalışacaklarını öne süren Oral, idari reform adı altında AB'ye uyum, Dünya Bankası projeleri, OECD ile işbirliği çerçevesinde çalışacaklarını söyledi. Uyguladıkları programların kamu maliyesi alanında olumlu sonuçlar verdiğini, hedefledikleri rakamların gerçekleştiğini, bunun da kararlı ve disiplinli bir uygulama ile olduğunu belirterek, aynı uygulamanın süreceğini işaret eden Oral, "Bu bütçe içimize sinen, gönlümüzün istediği bütçe değildir. Fakat kamu maliyesinde sağlıklı bir yapıya doğru sağlam adımların atıldığı bir bütçedir" sözleriyle de bütçede kendini bulamayacak emekçilerin gönlünü almaya çalıştı.

Sorulara kaçamak yanıtBütçeye ilişkin sorulara net yanıt vermekten kaçınan Oral, "ihtiyaçlara cevap veren en iyi bütçe"yi formüle etmeye çalıştıklarını söylerken, "kimin ihtiyaçlarını karşıladıkları"nı açıklamadı. Yeni vergilerin gelip gelmeyeceği, işyeri kapatmalar, personel çıkartmalar, tazminatların kaldırılması, emeklilik gibi soruların yanıtını hükümete havale eden Oral, bir haftaya kadar açıklanacağını söylediği "ek önlemler paketi"nde yer alacak bu konularda açıklama yapmayacağını söyledi. Daha fazla vergiyi vatandaşın ödeyemeyeceği gerçeğini itiraf eden Oral, kurumların iştirak hisse ve gayrimenkul satışlarından doğan stopajların yüzde 15'ten 10'a düşürülmesini öngören yasa tasarısının Bakanlar Kurulu'nda olduğunu söyledi.Bütçe tasarısı, 25 Ekim Perşembe günü Plan ve Bütçe Komisyonu'nda sunulacak. 30 Ekim günü geneli üzerinde görüşmelerin başlayacağı bütçenin 14 veya 15 Kasım'a kadar komisyonda sonuçlanması, 3-13 Aralık günleri arasında da Meclis'te görüşülmesi bekleniyor.
www.evrensel.net