Çölde kayıp uygarlık

Çölde kayıp uygarlık

Güney Amerika'da And Dağları ile Büyük Okyanus arasındaki çöller, eski bir uygarlığın yaşam alanıydı. En az, İnka, Aztek uygarlıkları kadar gelişmiş Moche uygarlığı, onlardan çok daha önce yaşadı.

Çölde kayıp uygarlıkGabriella Gamini - The Sunday TimesPeru'daki arkeologlar, Moche uygarlığı hakkında yeni bulgulara ulaştılar. Yapılan kazılarda, "tanrıların kızgınlığını yatıştırmak" için insanları kurban ettiği söylenen savaşçı insanlar, And Dağları ile Büyük Okyanus arasındaki çölde 1500 yıl önce yaşıyordu.Peru'nun kuzeyindeki Trujillo kentinin yakınlarındaki yıkılmış bir kaleden çıkarılan tarihe eserler, balıkçılık yapan, tarımın yanısıra, değişik zanaatlarla uğraşan bu toplumu, Amerika kıtasının Akdeniz'deki Yunan uygarlığı ile karşılaştıralacak kültürel gelişkinliğe ulaşmasında önemli rolü olduğun ortaya koyuyor.Peru'daki İnka'lar ile Meksika'daki Aztek ve Mayalar, Chiristopher Colombus tarafından keşfinden önce, yeni dünyanın en önemli uygarlıkları olarak biliniyordu. Ancak, son bulgular, İnka uygarlığının yükselişi ve egemen oluşuna kadar Peru'da yaklaşık 10 yüzyıl yaşayan Moche uygarlığının da, 9. yüzyılda esrarengiz biçimde yok oluşuna kadar, en az adı geçen uygarlıklar kadar geliştiğini ortaya koyuyor.

En eski ve en karmaşıkHuanca de la Luna kalesindeki kazıları yöneten Trujillo Müzesi Müdürü Santiago Uceda, Moche İmparatorluğu'nun merkezinin Lima'ya sadece 300 kilometre kuzeyinde olduğunu söylüyor: "Latin Amerika'daki insanların en eski ve en karmaşık uygarlığının kalıntılarına çok yaklaştığımıza inanıyoruz".Kazı ekibinde 37 arkeoloğun iki yıl süren çalışmaları sonucunda, çok sayıda önemli bulguya ulaşıldı. Kazı ekibinin dikkatini, özellikle kalenin içinde yer alan yaklaşık 30 metre yüksekliğinde piramide benzer mezar bölgesi çekti. Özenle dekore edilmiş duvarlar, geometrik şekiller, olağanüstü mücevherler, değişik taşlarla bezeli altınlar, gelişmiş bir uygarlığın ilk ipuçları oldu.Dev savaşçılar için hazırlanmış kale de, kurban etme törenlerinde önemli bir yere sahip. Cenaze törenlerinin yapıldığı alandaki freskler, rahiplerin tanrıya kurban olarak verdiği insanların önündeki bir savaşçıyı resmediyor. Moche'lerin insan eti yediği ve uzun ömür getirsin diye bu törenlerde kurban edilenlerin kanlarını yağmur suyuyla karıştırarak içtiği de söyleniyor. Kurbanlar ise iki savaşçı arasındaki kavga ile belirleniyor. Kavganın ardından, kaybeden öldürülüyor, kazanan ise mücevherlerle süslenmiş puma postundan yapılmış bir pelerin giyle hakkı elde ediyor. Bu savaşçılar hakkındaki en şaşırtıcı gerçek ise boyları. Perulu ve Amerikalı arkeologların bulduğu başka bir piramitte mezarlar açıldığında, boylarının 180 santimden fazla olduğu görüldü. Moche insanlarının boy ortalaması ise sadece 120 ile 150 santimetre arası.

Sulama kanallarıMoche'lerin çöl imparatorluğunde en az 15 bin insanın yaşadığı tahmin ediliyor. 500 kilometre çapındaki bir çevrede yaşayan Moche'lerin gelişmişliğinin kanıtları arasında, hükümet binaları, kale ve anıt mezarlar kalıntılarının yanısıra, sulama kanalları, teraslanmış tarlalar da var.Araştırmacılar, artık Moche'lere ne olduğunu anlamaya çalışıyor. Bu uygarlığın yok oluşunun, büyük doğal afetlerle birlikte gelen ani iklim değişikliklerine bağlı olabileceği düşünülüyor. Arkeologlar, bölgedeki kazı ve araştırmalarını derinleştirerek, yeni bulgalara ulaşmaya çalışıyorlar. Müze Müdürü Uceda, "Biliyoruz ki, İnkalardan uzun süre önce burada büyük bir imparatorluk vardı. Fakat, bildiğimizden çok daha fazlasını araştırmamız ve bulmamız gerekiyor".
www.evrensel.net