ABD Hazar'a çomak sokuyor

Pazartesi günü Bakü'yü ziyaret eden ABD'li bir diplomat, Hazar sınırları tartışması büyürse ABD'nin Azerbaycan'ın yanında olacağını söyledi.

ABD Hazar'a çomak sokuyorPazartesi günü Bakü'yü ziyaret eden ABD'li bir diplomat, Hazar sınırları tartışması büyürse ABD'nin Azerbaycan'ın yanında olacağını söyledi. ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Elisabeth Jones, Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de gazetecilere verdiği demeçte, Amerikan yardımının öncelikle siyasi destek olarak biçimleneceğini belirtti.

Gümrükleri istiyorlarWashington, aynı zamanda Azerbaycan'a sınırlarını güçlendirmek için sınır nöbetçileri ve gümrük memurları konusunda da "yardımcı" olacak. Silah ve uyuşturucu kaçakçılığını önleme gerekçesiyle gündeme gelen bu "destek", başta İran olmak üzere Hazar'a kıyısı olan tüm ülkelere gözdağı verme amacı taşıyor. Azerbaycan, bu işbirliğini kabul etmesi halinde ulusal egemenlik haklarını da ABD'ye teslim etmiş olacak. Jones, pazar ve pazartesi günleri Azerbaycan Cumhurbaşkanı Haydar Aliyev ve diğer yöneticilerle konuştu, oradan Gürcistan ve Ermenistan'a geçti. Hazar Denizi'nde belirlenecek sınırların, hukuki olarak ABD'yle bir ilgisi yok. Ancak ABD, Sovyetler Birliği'nin dağılmasından bu yana, gerek doğal kaynaklar bakımından zengin olan Hazar Havzası'nda, gerek Avrupa ve Asya'yı birbirine bağlayan bölgede etkisini artırmak için çaba harcıyor. ABD'nin, Hazar'ın paylaşımı tartışmalarında bu kadar açıktan bir saf tutması ise bölgedeki gerginliğin daha da tehlikeli boyutlara evrilmesine davetiye çıkarıyor. İran ile uzunca bir süredir gergin ilişkileri olan Azerbaycan, 23 Temmuz'da bir İran savaş gemisinin kendi karasularına girdiğini ve bir Azeri petrol araştırma gemisini zor kullanmakla tehdit ettiğini söylemişti. Bu ayın başında da, Azerbaycan, İran savaş uçaklarının Azerbaycan hava sahasını ihlal ettiğini iddia etti. İran ise, Hazar üzerinde hiçbir sınır belirlenmediği için öyle bir ihlalin gerçekleşmediğini söylüyor.

Hazar zirvesi ertelendi Bu arada, Azerbaycan-Türkiye-ABD bloğunun karşısında yer alan Türkmenistan'ın Cumhurbaşkanı Saparmurat Niyazov, Hazar'a kıyısı olan 5 ülkenin devlet başkanlarının ekim ayında Türkmenistan'ın başkenti Aşkabat'ta yapacakları zirve toplantısının ertelendiğini açıkladı. Niyazov geçen hafta İran Cumhurbaşkanı Niyazov ile telefonda zirveyi görüşmüş, Hatemi'nin zirveye katılmayı kabul ettiği konusunda resmi olmayan bir açıklama yapılmıştı. Türkiye ile Azerbaycan arasındaki diplomasi trafiği ise tüm hızıyla sürüyor. Azerbaycan Savunma Bakanı Sefer Abiyev, ekim ayında resmi ziyaretde bulunmak amacıyla Türkiye'ye gelecek. Abiyev'in temasları sırasında bölge güvenliği ve Türkiye-Azerbaycan askeri işbirliğinin geliştirilmesi konuları ele alınacak. Genelkurmay Başkanı Orgeneral Kıvrıkoğlu'nun geçtiğimiz hafta yaptığı gösteri uçağı destekli Azerbaycan ziyaretinde, iki ülke arasında bir strajik askeri işbirliğinin hayata geçirileceği açıklanmıştı. Bu ziyaret öncesinde ve sonrasında da İran'a diplomatik bir dille mesajlar verildi. Hazar'a kıyıdaş ülkelerin dışişleri bakan yardımcılarının 8-10 Eylül'de Astana'da, Hazar'ın statüsünün ele alınacağı bir toplantı yapmaları bekleniyor. Bu konuda görüşmek üzere Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Victor Kalyujni yarın Bakü'ye giderek Aliyev'in de arasında bulunduğu yetkililerle görüşecek.

"Başkası karışmasın"Devlet Konukevi'nde verilen Kırgızistan'ın Milli Günü resepsiyonunda, İran'ın Ankara Büyükelçisi, gazetecilerin sorularına yanıt verdi. Büyükelçi Muhammed Hüseyin Lavasani, İran'la Azerbaycan arasındaki Hazar sınırları sorununun basın tarafından abartıldığını söyledi. Türkiye'nin İran'a Azerbaycan konusunda nota verdiği haberlerine gönderme yapan büyükelçi, "Benim Dışişleri Bakanlığı'na ziyaretim normal ve dostça bir ziyaretti. Bu, basın tarafından abartıldı. Dışişleri Bakanımız şu anda Bakü'de ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı Sayın Haydar Aliyev'i de kısa sürede Tahran'a bekliyoruz" dedi.Lavasani, Hazar sorununun 5 ülke arasında çözülmesi gerektiğini belirterek, "Buna dış güçler karışmamalı. Bu konuda ülkeler arasında farklı görüşler olabilir, ancak soruna bir çözüm bulacağımıza inanıyoruz" diye konuşarak ABD ve Türkiye gibi ülkeleri de eleştirdi. Hazar Denizi'nin, petrol rezervi açısından dünyanın en büyük üçüncü bölgesi olduğu tahmin ediliyor.
www.evrensel.net