Işıltının ardındaki karanlık: Jumbo

Işıltının ardındaki karanlık: Jumbo

Vitrinlerde sergilenen göz alıcı çatal kaşıkların ışıltısı Jumbo fabrikasındaki emek sömürüsünün üzerini örtmek için kullanılıyor.

Işıltının ardındaki karanlık: JumboMuzaffer Özkurt"Krizi yendiklerini" söyleyen dünyaca ünlü çatal kaşık firması Jumbo'nun patronları, fabrika içinde ise kriz bahanesiyle işçilerin haklarına saldırıyor. Mağazaların vitrinlerinde yüz milyonlarca liraya satılan Jumbo setleri için işçiler ağır şartlarda çalıştırılıyorlar.Günde 10 saat çalışan işçilerin buna karşılık aldıkları ücret ise çok düşük. Ücretler çıplak olarak 170 ile 400 milyon lira arasında. Ancak ortalama ücret 200 milyon liranın biraz üzerinde. Fabrikada çalışan 320 işçinin, 200'ü direkt üretim bölümlerinde yer alıyor. Ana fabrika Jumbo'nun dışında kendisine bağlı Ambos ve Sultan işletmelerinde de 100 işçisi çalışıyor. Fason olarak ürünlerin yanlarının parlatıldığı atölyelerin sayısı ise 10-15 civarında.Basına verdikleri demeçlerde Jumbo'yu "Krizi yenen" firma olarak tanıtan patronlar, fabrika içinde ise krizi öne sürerek toplusözleşmeyi delmekten, ücretsiz izne ve işten atmaya kadar pek çok uygulamayı gündeme getiriyor. Oysa Jumbo Genel Müdürü Atilla Okumuş geçtiğimiz aylarda yaptığı açıklamada başlattıkları kampanyalarla mağaza satışlarını ikiye katladıklarını, bu satışlarla son beş yılın rekorunu kırdıklarını öne sürmüştü. Jumbo setleri Türkiye'deki satışlarının yanı sıra dünyada da 5 kıtaya ihraç ediliyor.

Patronun fedakârlığı!Ancak basına krizi yendiklerini söyleyen patronlar nisan ayında işçileri ücretsiz izne zorladılar. Patronlar, bölümlerde yaptıkları toplantılarda işçilerin giriş çıkışlarının yapılacağını ve belli bölümler dışında asgari ücretle işe geri alınacaklarını duyurdu. Bu toplantılarda ayrıca maaşlarında değişiklik yapılmayanlar da dahil olmak üzere işçilerin ikinci yıl zammından yararlanamayacağı söylendi. Bu toplantılarda işe geri dönenlerin ihbar tazminatlarının da verilmeyeceği belirtilmişti. Temsilcilerin, "Tepki ölçüyorlar" şeklinde değerlendirildiği bu teklif hayata geçmezken, bu söylentinin ardından patronlar eylül ayında yapılması gereken zammı vermeyeceklerini söylüyorlar. Hatta patronlar daha da ileri gidip işyerinin sıkıntıda olduğunu ve işçiler için, "Daha fazla fedakârlık yapamayacaklarını" söylediler. Şu anda işçilerin maaşları verilirken belli sosyal hakları ve son dönem verilmesi gerek ikramiyeleri ödenmedi. Eylül ayında sözleşme gereği yapılması gereken zammın işçilere verilip verilmeyeceği belli değil. Fabrikada örgütlü olan Öz Çelik-İş ise, bu konuda işçileri bilgilendirmek amacıyla toplantı dahi yapmıyor. İşçileri huzursuz eden de bu belirsizlik durumu.

Sacdan ürüne...Hammaddesi Almanya'dan alınan paslanmaz çelik saclar preshane bölümüne geliyor. Burada yapılan ilk iş sacların istenilen mamül boyunda kesilmesi. Daha sonra kaşık ve çatallar için sap ve uç kısmı şekillendirilen ürünün çapakları alındıktan sonra firiksiyon preslerine gönderiliyor. İşlem buraya geldiğinde mamülün sap kısmında bulunan nakışları ve burun kısmının çukurluğu oluşturuluyor. Bıçak yapımı için ise bıçakhane bölümü var. Burada kovan ve bıçak kısımları ayrı ayrı yapılıyor, taşlama ve şişirme bölümlerinden geçtikten sonra birleştiriliyor. Bir bıçağın tamamlanmasında en az 40 kişinin emeği var. Fabrikanın belki de en önemli kısmı cilahane, bir başka ismiyle polisaj atölyesi. İşçiler burada yarı mamul haline gelmiş ürünlerin çiziklerinin giderilmesini ve ince işini yapıyorlar. Bunun için ince kumlu taşlar ve yağlı cila denilen maddeler kullanılıyor. Cila bölümünde 7 ayrı makinadan geçen ürün hazır oluyor ve ambalaj bölümüne yollanıyor.

Zor şartlarda üretimBu işlerde işçiler zor şartlarda çalışıyor. Bu zorluğu çeken bölümlerin başında cilahane ve preshane geliyor. Preshanede sac kesimleri 150 tonluk basınçlı makinalarla yapılıyor. Ve bu makinaların çıkardığı gürültü oldukça fazla. Son dönemde OPET'in yaptığı gibi Jumbo ürünleri dağıtım kampanyası gibi ekstra işler çıktığında geceli gündüzlü çalıştırılan işçiler, zorunlu olarak fazla mesaiye bırakılıyor. İşçiler işten atılma korkusu nedeniyle mesaiye kalmama riskini göze alamıyor.
www.evrensel.net