Kayıtdışı çalışma arttı

Kayıtdışı çalışma arttı

Emeklilik yaşının yükselmesi çalışanlarda "Emekli olamayacağım" endişesi yaratırken; prim yükünün önemli ölçüde artması kayıtdışı çalışan sayısı 3 milyon 638 bini aştı.

Kayıtdışı çalışma arttıTürk-İş, işçilerin 'mezarda emeklilik yasası' diye adlandırdığı 'Sosyal Güvenlik Reform Yasası'nın kayıtdışı çalışmayı artırdığını bildirdi. Türk-İş tarafından yapılan araştırmada, 8 Eylül 1999 tarihinde yürürlüğe giren 'Sosyal Güvenlik Reform Yasası'yla emeklilik yaşının kadınlarda 58, erkeklerde 60'a yükselmesinin çalışanlarda emekli olamayacakları kuşkusu yarattığı, ayrıca prim yükünün ağırlaşmasının da işçileri ve işverenleri kayıtdışına teşvik ettiği belirtildi.

Ülke koşullarına ters'Sosyal Güvenlik Reformu Kanunu' olarak adlandırılan 4447 sayılı kanunun 2000 yılı uygulama sonuçlarını açıklayan araştırma, Sosyal Sigortalar Kurumu (SSK)'nun 2000 yılı verileri ile 1997 yılı ve sonraki yıllara ilişkin veriler karşılaştırılarak yapıldı. Açıklamada, yasanın, emeklilik yaşını yükseltilmesi, kaçak çalıştırma önlenerek sigortalı sayısının artırılması ve prim sisteminin yeniden oluşturulmasıyla "bozuk aktüaryal dengenin tekrar sağlanması" amacı taşıdığı hatırlatıldı. Bu amaçla yapılan düzenlemelerde "İşverenlerin yanlarında çalıştıracakları sigortalı işçileri işe başlatmadan önce kuruma bildirmeleri; çalışmaya başlayan sigortalı işçilerin işe başladıkları tarihten itibaren 30 gün içinde kuruma bildirmeleri; işverenlerin ay içerisinde çalıştırdıkları sigortalı işçileri 30 gün üzerinden kuruma beyan etmeleri, noksan beyanda bulunmaları halinde nedenlerini belge ile kanıtlamaları"nın öngörüldüğü belirtildi. Ancak "ülkenin çalışma koşullarıyla bağdaşmadığı" belirtilen yasanın beklenen sonuçları vermediği kaydedildi.

2000'de yüzde 3 artış Araştırmada; DİE verilerine göre 2000 yılında işsizlik oranında düşüş yaşandığına, buna karşılık sigortalı sayısının önemli ölçüde düştüğüne dikkat çekiliyor. "1998 yılının ikinci döneminde kuruma 6 milyon 181 bin sigortalı bildirilmişken, kanunun uygulamaya konduğu 2000 yılında 376 bin azalma ile 5 milyon 805 bin sigortalı kuruma bildirilmiştir" denilen araştırmada, bunun, yeni işe başlatılan işçilerin önemli bir bölümünün kuruma bildirilmediği gibi önceki yıllarda bildirilenlerin de yüzde 6.6'sının bildirilmediğini gösterdiği vurgulandı. 2000 yılında "işgücünde daralma" olduğu hatırlatılan araştırmada, "buna karşın kayıtdışı çalışanların sayısının asgari yüzde 3 oranında artış göstererek 3 milyon 638 bini aştığı" ifade edildi.

Kayıp 3 katrilyonu aştı Ayrıca emekli aylıkları çok düşük oranlarda artırılırken, prime esas kazanç sınırlarının büyük miktarlarda artırılması da kayıtdışı çalışmanın artmasında önemli bir etken oldu. Araştırmada 2000 yılında emekli aylıkları aylıklarının toplam yüzde 41.3 oranında artırıldığı, prime esas kazanç sınırının ise tabanda yüzde 35, tavanda yüzde 230 oranında yükseldiği hatırlatıldı. Bu arada kayıtdışı çalışanların sayısının 3 milyon 638 bini aşmasıyla, kurumun 2000 yılındaki prim kaybının 2 katrilyon 729 trilyon 881 milyar lira, vergi kaybının ise 328 trilyon lira olarak gerçekleştiği saptandı.
www.evrensel.net