Makedonya

Makedonya'ya kobay muamelesi

ABD ve Avrupa, kriz gerekçesiyle müdahale etmeye hazırlandıkları Makedonya'da askeri güç destekli bir diplomasi mücadelesi sergilemek niyetinde.

Makedonya'ya kobay muamelesi
Avrupa Birliği'nin Makedonya hükümetine "ülkedeki kargaşaya son vermesi için" tanıdığı süre sona ermek üzere. Ancak Üsküp'ten gelen haberler, tarafların bir uzlaşma noktasından oldukça uzak olduğunu gösteriyor. Batılı emperyalistler, ülkeye dair tehlikeli planlarını uygulamaya koyma hazırlığında. Gelişmeler, görüşmeler sonuç verse de vermese de ülkenin bir kez daha askeri işgali uğrayacağına işaret ediyor.
Washington Post ABD çıkarlarını yazdı
ABD'de yayınlanan Washington Post gazetesi, resmi açıklamalarının aksine, bölgeye bir NATO harekatının tasarlandığını yazdı. Gazetenin dünkü başyazısında "NATO, geçtiğimiz şubat ayında gerilla faaliyetine başlayan Arnavut isyancıların silahsızlanmasını gözlemlemek üzere bir güç gönderme kararı almaya yaklaşıyor. Önümüzdeki günlerde siyasi bir anlaşma sağlanırsa ve NATO'dan güç konuşlandırması istenirse, Makedonya, ancak NATO harekâtı ile sona eren bir toplumsal savaş ile harap olan Bosna ve Kosova'nın kaderini paylaşmaktan kurtulabilir" denildi.
Yazıda Makedonya'nın "Batı demokrasisinden yana" olduğu ve liderlerin kriz ile başa çıkamadıklarını ifade ettikleri hatırlatıldı. Hem Makedonya hükümeti, hem de hükümete karşı savaşan Arnavut Ulusal Kurtuluş Ordusu (UKO), NATO müdahalesine davetiye çıkarmıştı.
ABD izleyecek
NATO'nun bir Makedoya işgaline hazırlandığı görüşü yeni değil. Ancak, Washington Post'un yazısı bu işgalin Avrupa-ABD çekişmesi ve kurulması tasarlanan Avrupa ordusu ile ilişkili olduğuna dair göndermeler içeriyor. Yazının sonuç bölümü şöyle:
"Bush yönetimi ve Avrupa, bu anlaşmaya arabuluculuk yapmak konusunda kendi kaygılı dengeleme rollerini üstleniyor. ABD'li yetkililer, başarılı bir konuşlanma için ABD katılımının esas olduğunu bildiklerini söylüyorlar. Ancak Başkan George Bush'un Balkanlar'daki ABD sorumluluklarını azaltma konusundaki kararlılığı göz önünde bulundurularak, ABD katılımı özenle sınırlandırıldı. Usküp'teki AB'nin yüksek rütbelilerine ve NATO delegelerine, Bosna ve Kosova'ya gönderilen yüksek profilli ABD'li arabulucuların yerine bir Dışişleri Bakanlığı Yardımcı Asistan Sekreteri eşlik ediyor. Ve ABD yönetimi NATO silahsızlandırma kuvvetini desteklese de, asker göndermeyi reddediyor. Eğer bu strateji işe yararsa Makedonya, Avrupa hükümetleri ve askerlerinin, kıtada yaşanan bir kriz ile başa çıkabileceklerinin gösterilmesine hizmet edecek. Ancak daha önce Balkanlar'da felaket getiren 'önce Avrupa' stratejilerinin başarısızlığı göz önünde bulundurulduğunda, bu durumun gerçek bir risk olduğu görülüyor. Eğer bu barış süreci çökerse, Makedonya ikinci bir şansa sahip olmayacak gibi."
Arena gibi
Fransa ve Almanya gibi Avrupa devleri, Avrupa Güvenlik ve Savunma Politikası (AGSP) kapsamında kurulacak ordunun NATO'dan dolayısıyla da ABD'den bütünüyle bağımsız olmasını savunuyor. Makedonya gibi "müdahaleye açık" bir ülke de Avrupa'nın gücünü göstermesi ve ordunun ilk pratik tecrübelerini hayata geçirmesi açısından bir "denek" olarak değerlendiriliyor. Böylesi bir rakip gücü kabul etmeyen ABD yönetimi, Avrupa'nın "kıtanının sorunlarının altından tek başına kalkamayacağını" söylüyor. Washington Post'un yazısında da görüldüğü üzere, ABD Makedonya'da "bekle ve gör" politikası izleme eğiliminde. Avrupa'nın Makedonya'da yaşayacağı askeri ya da sosyal bir başarısızlık, ABD'nin "NATO'nun kuvvetlendirilmesi" politikasını güçlendirecek ve Avrupa'ya "ABD olmadan hiçbir şey başaramıyorsunuz" mesajı verilecek.
Görüşmeler umutsuz
Öte yandan, Makedonya'daki siyasi odaklar arasında sürdürülen görüşmelerin fiyaskoya doğru gittiği ifade ediliyor. Avrupa Birliği, iki Arnavut ve iki Slav partisinin katıldığı görüşmelerden en geç 25 Haziran'a kadar sonuç alınması için baskı uyguluyor. Ancak konu ile ilgili bir açıklama yapan Başbakan Lyubço Georgievski, "Maalesef görüşmeler iki farklı yöne doğru gidiyor" dedi.
İçişleri Bakanı istifa etti
Görüşmelerin tıkandığına dair bir başka gösterge de, Makedonya İçişleri Bakanı Lyube Boskovski'nin istifası oldu. Boskovski, Cumhurbaşkanı Boris Traykovski tarafından sunulan barış planı çerçevesinde oluşturulan ve ülkedeki krizi çözmeye yönelik işbirliği komitesindeki görevinden istifa ettiğini açıkladı. Boskovski, komite üyelerinin Arnavut militanlara karşı "fazla uzlaşmacı" oldukları gerekçesiyle görevini bıraktı.
Kapitülasyon politikası
Komitedeki üyeleri "teröristlerle barış için arabuluculuk yapmakla" suçlayan Boskovski, "Ben enerjik kararlardan ve krizi, uluslararası toplumun yardımı olmaksızın, kendi güçlerimizle aşarak barışın tesis edilmesinden yanayım" diye konuştu. Savunma, içişleri, adalet ve sosyal işler bakanlarının yer aldığı komitede, Arnavutluk Demokrasi Partisi (DPA), Arnavut Demokratik Refah Partisi (PDP) ve Makedonların Sosyal Demokrat Partisi (SDSM) üyelerinin bulunduğunu hatırlatan Boskovski, üyelerin tutumlarını kınadığı konuşmasında, "Hâlâ militanlarca işgal edilmiş topraklar var, bu topraklar bizim kontrolümüzde değil. Bu kapitülasyon politikasına karşıyım" dedi.
Çin'den hükümete destek
Bu arada, Çin Halk Cumhuriyeti Başbakanı Zhu Rongji, Makedonya ile tam diplomatik ilişkilerin kurulmasından 24 saat sonra yaptığı açıklamada, Üsküp'e ekonomik destek vaad etti. Pekin'de temaslarda bulunan Makedonya Dışişleri Bakanı İlinka Mitreva ile görüşen Başbakan Zhu, "Çin'den Makedonya'ya, mümkün olan en kısa sürede ekonomi-ticaret uzmanlarından kurulu heyet göndereceğiz" dedi.
www.evrensel.net