14 Haziran 2001 21:00

Marlboro yasası

2002 yılından itibaren üreticiye desteğin kaldırılmasının da öngörüldüğü tasarı, başta PM olmak üzere sigara tekellerinin çıkarları doğrultusunda hazırlandı.

Paylaş
Marlboro yasası
Sultan Özer
Hükümetin en gözde bakanı olan Yüksel Yalova'nın istifasını da getiren tütün yasa tasarısının Meclis'te komisyonlardaki turu kısa sürdü. Meclis Genel Kurulu'na gönderilen tasarının, yasalaşması halinde en fazla altı yıl içinde tütün üretimi tamamen yok edilecek. Tasarıyla Bakanlar Kurulu'na tütün üretimini sıfıra kadar indirme yetkisi veriliyor. Ayrıca tasarıdaki serbest ithalat hakkı tanıyan maddenin Sabancı'yı korumaya dönük olduğu belirtiliyor.
Tasarının yasalaşması halinde Türkiye tütünü, aralarında Sakıp Sabancı'nın ortağı olduğu Philip Morris'in de bulunduğu uluslararası sigara tekellerine teslim edilecek. Bakanların aralarında da anlaşamadığı, daha önce Meclis'e götürülüp, sonradan geri çektiği, ancak IMF'nin talimatıyla bir anda pürüzler yok edilerek alelacele Meclis'e gönderdiği tasarıyla, tütün üreticilerine destek kaldırılırken, Sabancı Holding'i koruyucu özel düzenleme de getiriliyor.
Tütün üreticileri için yıkım getirecek olan tasarı, "görüşülmesi kısa sürsün, pürüz çıkmasın kaygısıyla" 14 maddeyle sınırlandırıldı. Tasarıyla, "Tütün ve Tütün Mamulleri, Tuz ve Alkol İşletmeleri Genel Müdürlüğü'nün yeniden yapılandırılması ile Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkiler Piyasası Düzenleme Kurumu" kuruluyor. Tütün ve tütün ürünlerinin Türkiye'de üretimine, iç ve dış alım satımına ilişkin usul ve esasları düzenleyecek olan kurumun, ayrıca Düzenleme Kurulu ve hizmet birimleri gibi organları da öngörülüyor. Tasarıda kurul, hükümetin ve işverenlerin ağırlıkta olduğu kurumlardan belirlenen 7 kişiden oluşurken, Türkiye Ziraat Odaları Birliği'nin temsil isteği ise dikkate alınmadı.
Kurula büyük yetki
Türkiye'nin tütün tekellerinin pazarı haline getirilmesi amacı, tasarıda kurulun görevlerinin başında cezaların tahsili ibaresiyle açıkça görülüyor. Tütün ekim belgesi, üretim, satış ve uygunluk belgesi başına alınacak tescil, izin ve ruhsat harçlarının belirlenmesi ve tahsili, sektörle ilgili her türlü belirleme yetkileri verilen kurul, personel atamalarından, ithalata karar vermeye, Türkiye'de üretilen ürünlerin çeşitlere ayrılmasına kadar çok fazla yetkiye sahip olan kurul, "kurum görev ve yetkilerinin gerektirdiği sayıda daire başkanlıkları şeklinde teşkilatlanmış ana hizmet birimleri, teftiş ve danışma birimleri ile yardımcı hizmet birimleri" belirlemeye de yetkili.
Kurul başkanı ve üyelerinin net aylık ücretlerinin, "en yüksek devlet memurunun her türlü ödemeler dahil aylık net kazancının iki katını geçmemek şartıyla" Bakanlar Kurulu'nca belirleneceği vurgulanırken, milyarları bulacak bu rakamla, ekonomik kriz nedeniyle Devletin aldığı "tasarruf tedbirleri"nin aldatmaca olduğu da ortaya çıkıyor.
Tasarının, "Tütün Mamulleri" başlıklı 15'inci maddesi, "Türkiye'de tütün mamulleri üretmek isteyenlerin, yıllık kapasitesi tek vardiyada, sigara için iki milyar adet, diğer tütün mamulleri için ise on beş milyon gramdan az olmayan, tütün hazırlama bölümleri dahil tam ve yeni teknoloji ile tesisler kurmaları" şartı getiriliyor ki, bu şartları ancak büyük sigara tekelleri yerine getirebiliyor.
Sabancı maddesi
Tasarının aynı maddesinin 7'inci fıkrasındaki düzenlemenin ise daha önceki tasarıda da "Sabancı Maddesi" olduğu ve Sabancı'yı korumak için eklendiği söyleniyor. Sabancı'nın Philip Morris'i pazarlaması göz önünde tutularak getirilen değişiklikte, "Türkiye'de marka bazında sigara için en az iki milyar adet, diğer tütün mamulleri için en az on beş milyon gram üretenler, aynı markadan olmak üzere serbestçe ithalat yapabilirler, fiyatlandırabilirler ve satabilirler" deniyor.
"Tarımsal Destekleme" maddesi ile, tarımsal destekleme politikaları çerçevesinde üreticilere doğrudan bütçeden veya uluslararası kuruluşlardan sağlanacak kaynaklardan, doğrudan ve/veya dolaylı olarak yapılacak her türlü ödemeleri belirleme yetkisi Bakanlar Kurulu'na bırakılırken, yine tasarıyla belirlenen bölgeler dışında üretim yapılmasına ceza getiriliyor. Tasarıda, TEKEL'in özelleştirilmesinin yolu açılarak, kamu iktisadi kuruluşu olmaktan çıkarılarak, iktisadi devlet kuruluşu haline getiriliyor.
1. madde her şeyi özetliyor
Geçici 1'inci madde ise TEKEL'in özelleştirilmesinden, tütün üretiminin sıfırlanmasına, destekleme alımlarının kaldırılmasına kadar, tütün üreticilerini perişan edecek düzenlemeler içeriyor. Maddenin (b) fıkrasında, "2002 ve müteakip yıllar tütün ürünü için destekleme alımı yapılmaz" deniyor.
"2000 ve 2001 yılı ürünleri için, isimleri yazılı ve tütün tarımı serbest olan ilçeler dışında kalan yerler ile bu ilçelerin tespit edilmiş ve kesinleşmiş tütün üretim alanları dışında kalan yerlerde ekilen tütün fideleri veya dikilen tütünler sökülüp yok edilir" ibaresinin yer aldığı aynı maddede, yasağa uymayanlar için üç aydan üç seneye kadar hapis ve para cezaları öngörülüyor. Tütün ve ürünlerinin üretiminin yok edilmesini öngören düzenleme ise son fıkrada şu şekilde yer alıyor; "Altıncı yıldan itibaren uygulanacak olan bu ölçüleri sıfıra kadar indirmeye ve tütün, tütün mamulleri, alkol ve alkollü içkilerin dış ticaretine ilişkin usul ve esasları belirlemeye Bakanlar Kurulu yetkilidir." src=/resim/b1.gif width=5>
Başa dön
ÖNCEKİ HABER

Hedefleri NATO işgali

SONRAKİ HABER

Erdal Özyağcılar’dan 'Kral' oyunu

Sefer Selvi Karikatürleri
Evrensel Gazetesi Birinci Sayfa