Kuklalar

Kuklalar 'merhaba' dedi

Bir kutuya yatırılmış veya çengele asılmış bir kukla gördüğümüz zaman onu tahtadan veya bezden yapılmış hareketsiz bir nesne sanırız.

Kuklalar 'merhaba' dedi
Koray Karaermiş
İstanbul Uluslararası Kukla Festivalinin dördüncüsü önceki akşam Kenter Tiyatrosu'nda yapılan bir açılışla start aldı. Festival'in açılış gösterisi Avusturya'lı kukla sanatçısı Christian Suchy'un nesneleri kullanarak geliştirdiği kendine has performansıydı. 'Obje tiyatrosu' olarak adlandırdığı gösterisi, başrollerinde ilginç sesler çıkaran portakal, mandalina, bir sıcak su torbası ve çiçek sulama spreyinin olduğu ve içiçe geçmiş birçok küçük öyküden oluşan farklı ve eğlenceli bir oyundu. Oyunun ardından dakikalarca alkışlanan Suchy'e kulak verelim isterseniz; "Gençliğimde, 30 yıldan uzun bir süre önce yani, mutfakta oturur ve tüm insanlar, tüm kedi ve köpekler uyuduğunda etraftaki eşyalar ne yapardı diye hayal kurardım. Kimse bakmazken canlanıverseler mesela...Sonra bir gün içimden yetişkin bir insanın sesi yükseldi: Bu yaptığın delice."
Fikirleri kuklayla vermek!
Festival'in sanat yönetmeni Cengiz Özek aynı zamanda bir karagöz sanatçısı. 1998'den beri bu festivali organize etmeye çalıştıklarını kaydeden Özek, en büyük amaçlarının İstanbul'a ve Türkiye'ye bir kukla müzesi kazandırmak olduğunu söylüyor. Ona göre bu kukla müzesiyle birlikte geleneksel türk tiyatrosuna yeni bir heyecan yeni bir tat kazandırmak mümkün; "Amacımız günümüz tiyatrosunun içine kuklayı sokmak, kuklalı oyunlar yapabilmek" diyor ve ekliyor "Çünkü kukla yalnız hemen küçük bir perdede, küçük kuklaların hareketi değil, meydana getirmek istediğiniz düşünceyi en iyi görsel şekilde seyirciye ileten objeler" Günümüz modern kukla sanatının objeye doğru kaymaya başladını anlatan Özek, günümüz tiyatrosunun da görsel tiyatroya kaydığını ve klasik oyunların görsel tiyatroyla bütünleştirebildiğini söylüyor. Özek'e göre bizde bu henüz algılanmıyor; "Denemeler oldu, olmadı değil. Ama onlarıda hep Avrupa'dan gelen yönetmenler daha çok yapıyor"
Uluslararası kukla festivali için ilk yola çıktıklarında sloganları 'İçinizdeki çocuğu çıkarın'dı. 'Niye böyle bir slogandan hareket ettiniz?' diye sorduğumuzda; "Kukla daha çok insanın içindeki maceracı, keşfedici dürtüleri harekete geçiriyor. İnsanın içindeki o naif duyguyla çok ilintili birşey kukla. o açıdan her yaştaki insana gösteri var kuklada" cevabını alıyoruz.
- Kukla oynatıcısı açısından bu nasıl bir duygu ?
- Burada önemli olan sizin bedeninizin bir uzantısı olarak kuklayı görebilmek. Onu görmeye başladığınız zaman kukla oynamaya başlıyor ve o zaman gerçek hareketini kazanıyor.
Özek Geleneksel Karagöz oyununun unutulduğu görüşünde; "Ekonomik çöküntüler, savaşlar insanlarda birçok şeyi unutturup yeni sanatlara yönelimi getirdi. Karagözde unutuldu ve biraz da kendini unutturdu tabiki. Tanzimattan itibaren başlayan batılılaşma özentisiyle birlikte geleneksel sanatlardan bir kopuş var. Yani 150 yıllık bir kopukluk. Ama çok önemli bir kopukluktur aslında bu. Halk nereye gitsin? Karagöz kendini geliştiren bir sanattı. Kendini geliştiremeyince uzak kalıyorsunuz gündemden"
Renkli gösteriler
Bu yıl 9-16 Mayıs tarihleri arasında gerçekleşecek olan festival, Avusturya, Slovenya, İtalya, Macaristan, İspanya, İsviçre, İsrail ve Rusya'dan gelen kukla sanatçıları ve tiyatro gruplarının gösterilerine ev sahipliği yapacak. Bu seneki festivalde geleneksel gölge oyunu ve klasik karagöz gösterilerinin yanısıra, obje tiyatrosu, el kuklası, varyete dünyasının çeşitli açılımlarını olabildiğince eğlenceli bir üslupla aktaran şovlar ve tiyatroyla kukla gösterisinin karışımı olan performanslar festival boyunca sanatseverlere keyifli anlar yaşatacak.
Festivalin saygı köşesinde geçen yıl kaybettiğimiz gölge oyunu ve kukla sanatçısı İhsan Dizdar anılacak, ayrıca İtalyan Kukla sanatçısı Maria Signorelli'nin kendi koleksiyonundan seçtiği örneklerden oluşan benzersiz bir kukla sergisi festival boyunca Atatürk Kültür Merkezi(AKM) Sinema salonu fuayesinde kukla severleri bekliyor olacak. Festival biletleri AKM gişelerinden edinilebilir. İçindeki çocuğu uyandırmak isteyen tüm sanatseverlere iyi seyirler.
www.evrensel.net