Milli gelir azalacak

Milli gelir azalacak

Ekonomik kriz nedeniyle üretimin ve yatırımın azalması milli geliri büyük düşürecek. Türkiye'nin 2001 yılında 3242 dolara çıkması beklenen kişi başına milli geliri, devalüasyon nedeniyle yeniden 2500 dolar dolayındabekleniyor.

Milli gelir azalacak
Devalüasyon ve ekonomik kriz, milli geliri de büyük oranda azaltacak. Dünyada kişi başına milli gelirin en az olduğu ülkelerden birisi olan Türkiye'nin 2001 yılında 3242 dolara çıkması beklenen kişi başına milli geliri, devalüasyon nedeniyle yeniden 2500 dolar dolayına düşecek. Bu düşüş ayrıca gelir dağılımındaki adaletsizliğin de artmasına neden olacak.
Ekonomik kriz reel üretim sektörlerini ciddi şekilde etkilerken, üretimin ve yatırımın azalması da milli geliri büyük oranda düşürecek. Anadolu Ajansı muhabirinin 2001 Yılı Programı verilerinden yaptığı derlemeye göre, ilk kez 1990'da 2710 dolarla 2000 dolar sınırını geçen kişi başına milli gelir, son 11 yıldır 1993, 1996, 1997, 1998 ve 2000 yıllarında olmak üzere 5 kez 3000 dolar seviyesini geçti. Kişi başına 1989 yılında 1979 dolar olan milli gelir, 1990 yılında 2710 dolara çıktı. 1991 yılında 2666, 1992 yılında 2766 dolar olan kişi başına milli gelir 1993 yılında 3093 dolara kadar yükseldi. Kişi başına milli gelir 1994'te yaşanan ekonomik kriz ve devalüasyon ile birlikte milli gelir 2195 dolara kadar geriledi. 1995 yılından itibaren tekrar yükselmeye başlayan kişi başına milli gelir, 1996 yılında 3005 dolarla ikinci kez 3000 doları geçti. Kişi başına 1997 yılında 3110 dolar olan milli gelir, 1998 yılında zirveye, şu ana kadar gerçekleşen en yüksek rakama 3247 dolara çıktı. Fakat 1999 yılında meydana gelen ekonomik kriz sonrası kişi başına milli gelir, yeniden 3000 dolar sınırının altına indi.
Tahmin 3.242 dolardı
Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) tahminlerine göre 2000 yılında 3060 dolar olması beklenen kişi başına milli gelir, 2001 Yılı Programı'na göre 2001 yılında 3242 dolara yükselecekti. Fakat kriz nedeniyle kısırdöngü yeniden ortaya çıktı ve 21 Şubat 2001 gecesi alınan dövizin dalgalanmaya bırakılması kararıyla bu olanak ortadan kalktı. Son 11 yılda 5 kez 3000 dolar seviyesini geçen kişi başına milli gelirde kısır döngü kırılıp bir türlü 4000 dolar seviyesine çıkılamadı.
Programa göre, 2001 yılında ortalama ABD Doları kuru 714.000 lira olacaktı. Mevcut devalüasyonla daha şimdiden ortalama dolar kuru 924.656 lirayı bulacak. Enflasyon oranında artış durumunda ortalama kur daha da yüksek çıkabilecek ama bunun dolar cinsinden milli gelire olumsuz bir etkisi olmayacak. Çünkü, enflasyonla birlikte milli gelir de Türk Lirası olarak artacak ve sonuçta dolar cinsinden ayrı kalacak. Mevcut devalüasyonla birlikte kişi başına milli gelir 2503 dolara inecek.
Bu dönemde gayri safi milli hasıla (GSMH) da sadece 1998 yılında 205,83 milyar dolarla 200 milyar doların üzerinde gerçekleşti. GSMH, 1994'deki 130,91 milyar dolar dışında, 1990-2000 döneminde 152 milyar dolarla 205 milyar dolar arasında dalgalı bir seyir izledi.
www.evrensel.net