Elektrik yağma sofrasında

Elektrik yağma sofrasında

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda kabul edilen elektrik piyasası yasa tasarısı ile elektrik enerjisi de piyasa malı haline getirildi.

Elektrik yağma sofrasında
Sultan Özer
"Yap-işlet" ve "yap-işlet-devret" modelleriyle, elektrik santrallerinin işletme haklarını devreden ancak, Danıştay engelini aşamadığı için IMF'den sık sık fırça yiyen hükümet, çözümü, santrallerin mülkiyet haklarının devrini öngören elektrik piyasası yasasını çıkartmakta buldu. TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda önceki akşam kabul edilen elektrik piyasası yasa tasarısı ile elektrik, yerli ve yabancı sermayenin rant alanı haline getirildi.
Tasarı, "elektrik üretimi, iletimi, dağıtımı, toptan satışı, perakende satışı, ithalat ve ihracatı ile bu faaliyetlerle ilişkili tüm gerçek ve tüzel kişilerin hak ve yükümlülüklerini, Elektrik Piyasası Düzenleme Kurumu'nun kurulması ile çalışma usul ve esaslarını, elektrik üretim ve dağıtım varlıklarının özelleştirilmesinde izlenecek usulü" kapsıyor.
Tasarı ile idari bakımdan Enerji ve Tabii kaynaklar Bakanlığı ile ilişkili olan kurumun temsil ve karar organı olarak da Elektrik Piyasası Düzenleme Kurulu oluşturulması öngörülüyor. Kamu ve özel sektörden Bakanlar Kurulu'nca atanacak 7 kişilik kurul, enerji sektöründe koordinasyonu sağlayacak.
Devlet kasasından ödeme
Tasarının yasalaşması durumunda, elektrik santralleri mülkiyetleriyle birlikte yerli ve yabancı özel sektöre satılarak, elektrik enerjisi, rant alanı haline getirilecek. Halkın elektriği daha da pahalı tüketmesi anlamına gelecek bu düzenlemede, "Tüketicilerin Desteklenmesi" başlığı altında bu açıkça itiraf da edilerek, "Belirli bölgelere ve /veya amaçlara yönelik olarak tüketicinin desteklenmesi amacıyla sübvansiyon yapılması gerektiğinde..." deniliyor.
Denetim kamunun elinde olmayacağı için fiyatların aşırı yükselmesi durumunda tüketicilere sübvansiyon verileceği, onların destekleneceği ifade edilen bu maddede, sübvansiyonun miktarı ve şeklini belirleme de Bakanlar Kurulu'na bırakılıyor. Halk yüksek fiyattan elektrik faturasını ödemek zorunda bırakılacak, Bakanlar Kurulu da sübvansiyonla, devlet kasasından tüketiciye 'destek', sermayeye de yeni bir gelir kaynağı sunacak.
Yabancı sermayenin çıkarı
"Özelleştirme" maddesi tartışmalarında, yabancı sermayenin piyasada kontrol sahibi olmasının Anayasa'ya aykırı olduğunu ve yasanın bu şekilde düzenlenmesini isteyen Hazine temsilcisine, Komisyon Başkanı Şahin'in, "Bunları gören yabancı sermaye gelmez arkadaşlar" uyarısı dikkat çekti. Ersümer'in "dağıtımda engellerin olmaması gerekir" değerlendirmesine rağmen, Hazine'nin diretmesiyle, yabancı sermayenin sektörel bazda yüzde 49'u geçecek şekilde kontrol oluşturmasının önüne geçilmekle birlikte, şirket bazında yabancılar yüzde 51'in üzerine çıkıp, kontrolü alabilecekler.
Bazı milletvekilleri, "Türkiye'yi parsel parsel böleceğiz, bunları da özelleştireceğiz", "Yasanın çıkması halinde korkunç bir kaos olacak. Şirket vatandaşa 'Elektrik bağlayacağım, trafosunu sen al' ya da 'Yatırımım kadar bana para yatıracaksın' diyecek" sözleriyle, enerji sektörünün rant alanı haline gelmesi durumunda neler olabileceğine işaret etmekle birlikte, bu görüşleri sarf edenlerin de tasarıya el kaldırmaları dikkat çekti.
Yine, "Özel sektör yarın anlaşamazsa çeker gider, giderken de mülkü değil mi trafoyu söküp götürür. O zaman enerjide çıkacak kaosu, sanayinin elektriksiz kalması haline içine düşeceği durumu düşünün" sözleriyle kaosa işaret eden milletvekillerinin sözleri Başkan Şahin tarafından, "Hükümet tarafında bir kararlılık var. Kaygılar olacaktır, ama idare bunları gidermeye çalışacak" sözleriyle geçiştirdi.
Santrallar haraç mezat
Komisyon Başkanı Metin Şahin, gerek DPT, Hazine ve DSİ bürokratlarını, gerekse tasarıya karşı görüş bildirmek isteyen muhalefet milletvekillerinin eleştirilerini bertaraf ederken, Enerji Bakanı Cumhur Ersümer'i kastederek, "Burada bakan var, gerektiğinde görüşlerini söyler. Ama kimse siyasi iradenin üstüne çıkamaz" diye uyardı. Birçok noktada tasarıya karşı görüş bildiren Hazine bürokratlarına da söz hakkı tanımayan Şahin, "Hazine'yi biliyorum, tartışmayı artırmayalım" uyarısında bulundu. Yine sorumlulukları üzerinden atmak isteyen Şahin'in, milletvekillerini ve bakanı kastederek, "Sizin başınızda kalacak. Yine siz çözeceksiniz genel kurul müzakereleri sırasında" dedi.
Oldubittiye getirilen diğer bir madde de "Ek Madde 1" oldu. Satılacak hidroelektrik santrallerinin bedelinin tespitini öngören maddeki, "tesislerin maliyet ve/veya rayiç bedelleriyle" düzenlemesi, Başkan Şahin'in de çabalarıyla, "Tespit edilecek bedeller" olarak değiştirildi. Böylece, santrallerin haraç mezat, yok pahasına satılmasının da önü açılmış oldu. Tasarının, hafta içinde TBMM gündemine öncelikli olarak getirilerek çıkartılması planlanıyor.
www.evrensel.net