Türkiye ikna edilemedi

Kuzey Atlantik Konseyi toplantısı, NATO-AB ilişkisini tehlikeye düşürecek gelişmelere sahne oldu. Türkiye, baskılara rağmen AB'nin NATO kaynaklarından yararlanmasını kabul etmedi.

Türkiye ikna edilemedi
NATO ülkelerinin dışişleri bakanlarını bir araya getiren Kuzey Atlantik Konseyi toplantısı, Avrupa Birliği Acil Müdahale Gücü ile NATO arasındaki işbirliği sorununa hiçbir çözüm getiremeden sona erdi. Toplantının çıkmaza girmesinde, Türkiye'nin NATO-AB ordusu planlarını kabul etmeyi reddetmesi başrolü oynadı.
Bazı kaynaklar, Türkiye'nin, yeni ABD yönetiminden duyduğu beklenti nedeniyle 'katı' bir tavır sergilediği yorumunu yaptı.
Hükümetin Avrupa ordusuna karşı aldığı tutum, Fransa gibi NATO karşıtlarının işine geliyor. Fransa, toplantının başarısızlıkla sonuçlanmasını gerekçe göstererek, Avrupa ordusunun NATO ve ABD'den tamamen bağımsız bir güç haline getirilmesi talebini daha yüksek sesle dile getirecek.
Clinton bizzat devredeydi
ABD, en korktuğu bu olasılığın gerçekleşmesini önlemek için en üst düzeyde devreye girdi. ABD Başkanı Bill Clinton, perşembe gecesi Başbakan Ecevit'i telefonla arayarak "NATO'nun geleceği için" bir uzlaşmaya imza atılmasını istedi. Ancak Ecevit, böyle bir anlaşmaya yanaşmadı.
Avrupa Birliği, kuracağı askeri gücün, NATO'nun kaynaklarına otomatik erişim sahibi olmasını talep ediyordu. Ancak NATO'nun en önemli 'kalkanı' olan Türkiye'nin hükümeti, AB üyesi olmadığı gerekçesiyle bu gücün karar organlarında yer almayışına tepki gösteriyor.
Ecevit'in kaygısı
Toplantılar sırasında Türk hükümeti, karar mekanizmasında yer almadığı, ama elindeki kaynakları kullanabilecek bir kuvvetin sakıncalarına değindi. Başbakan Bülent Ecevit, bu kaynakların Türkiye'nin çıkarlarına aykırı bir biçimde kullanılabileceğini söyleyerek, "Tutumumuzda kararlıyız çünkü Avrupa Güvenlik ve Savunma Kimliği'nden dışlanırsak ciddi tehlikelerle karşılaşabiliriz" dedi. Ecevit'in, Kıbrıs ve Ege gibi sorunların 'oldubittiye getirilmesinden' endişeli olduğu yorumları yapıldı.
İsmail Cem ateş püskürdü
Dışişleri Bakanı İsmail Cem, Brüksel'de, Kuzey Atlantik Konseyi sonuç bildirisi tartışmaları devam ederken düzenlediği basın toplantısında, Türkiye'nin tavrının değişmediğini ve görüşmelerden bir uzlaşma çıkmasının beklenmediğini açıkladı. Cem şöyle konuştu: "AB diyor ki, 'ben NATO'nun planlama imkânlarına sınırsız, süresiz ulaşmak istiyorum. Biz NATO imkân ve yeteneklerine ulaşalım, bunların nasıl kullanılacağına da kendimiz karar verelim.' Bu, Washington'daki anlayışla bağdaşmıyor. İsteyen taraf AB, veren NATO, verilen Türkiye'nin de çok büyük katkısıyla oluşturulmuş NATO planlama ve yetenekleri... 'Kuralları biz koyalım' diyorlar. Bu kurallara baktığımızda, NATO yeteneklerinin sahipleri arasında bir ayrımcılık yapıldığını görüyoruz. Bu, mantığa, ahlaka, vicdana aykırıdır. Kabul etmemiz söz konusu değildir."
Cem, sözlerine şöyle devam etti: "NATO'da 50 yıldır hiç yapılmamış bir şeyi yapmak istiyorlar. NATO, 50 yıldır hiçbir zaman kendi üyeleri arasında ayırımcılık yapmadı ve yaptırmadı. Şimdi ne yapıyor NATO? Bir başka organizasyonla işbirliği kurallarını oluştururken kendi üyeleri arasında ayrımcılık yapıyor. Bunu da yapamaz. Hepimiz biriz deniyor. İç içe çalışıyoruz deniyor. Buna varız. AB-NATO menfaatlerinden söz ederken, uyum varsa neden ayrımcılık yapıyorsunuz?"
www.evrensel.net