Özelleştirmeye şantajla imza

Bankaların özelleştirilmesiyle ilgili KHK'ları geri çeviren Sezer'in önüne aynı düzenlemeyi yasa olarak getiren hükümet, "İmzalamazsan ekonomi çöker" şantajını kullandı.

Özelleştirmeye şantajla imza
Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer, kanun hükmünde kararname olarak önüne geldiğinde geri çevirerek hükümete geri gönderdiği 3 kamu bankasının özerkleştirilerek özelleştirilmesiyle ilgili düzenlemeyi yasa olarak önüne gelince 'piyasaların çökeceği' tehdidi ile ikna edilerek onayladı.
Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü ve Basın Başdanışmanı Metin Yalman, yaptığı açıklamada, Cumhurbaşkanı Sezer'in, Ziraat Bankası, Halk Bankası ve Emlak Bankası'nın özelleştirilmesi ile ilgili yasayı onayladığını belirtti.
Yalman, "TBMM Genel Kurulu'nca 15 Kasım 2000 gününde kabul edilen 4603 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası, Türkiye Halk Bankası Anonim Şirketi ve Türkiye Emlak Bankası Anonim Şirketi hakkında yasanın yayınlanması, sayın Cumhurbaşkanımızca ülkemizin ekonomik gerekleri gözönünde tutularak uygun bulunmuş ve söz konusu yasa Resmi Gazete'de yayımlanmak üzere ilgili yazımızla gönderilmiştir" dedi.
Hükümet pazarlık yaptı
Yasa Cumhurbaşkanı Sezer'in önüne geldiğinde, hükümet Sezer'i piyasalarda yaşanan paniği gerekçe göstererek ikna etti. Borsa'nın tekrar 11 bin seviyesinin altına doğru hareket ettiği saatlerde yasanın onaylanmamasının çöküşe neden olacağını öne süren hükümet "bazı maddelerde Cumhurbaşkanı'nın istediği düzeltmeleri sonradan yapacağı" sözü vererek yasanın onaylanmasını sağladı. Bu, pazarlık henüz daha yasa onaylanmadan önce Başbakan Ecevit tarafından açıklandı. Ecevit, Kıbrıs zirvesine ilişkin açıklaması sırasında Ziraat Bankası, Halk Bankası ve Emlak Bankası'nın özelleştirilmesine ilişkin yasanın Cumhurbaşkanı'nca veto edildiğine ilişkin haberlerin anımsatılması üzerine, "Hayır. Sayın Cumhurbaşkanı tasarıyı imzaladı" dedi.
Sezer'in istediği düzeltmeler
Cumhurbaşkanı Sezer 'piyasaların çökmemesi' için yasayı onayladı, ancak hükümetten bazı düzeltmelerin sözünü de aldı. Bunlar Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü ve Basın Başdanışmanı Metin Yalman tarafından şöyle açıklandı: "Ancak, yasanın 1. maddesi 4. fıkrasında bankaların yıllık faaliyetlerinin 4389 Sayılı Bankalar Yasası'nın 13. maddesinin 2. fıkrasında belirtilen bağımsız denetim kuruluşlarınca incelenerek rapora bağlanacağı, bu raporların bankaların genel kurullarına sunulacağı belirtilmiş, TBMM denetimine ilişkin düzenleme eksik bırakılmıştır. Oysa Anayasa'nın 165. maddesinde sermayesinin yarısından fazlası doğrudan doğruya ya da dolaylı olarak devlete ilişkin olan kamu kuruluş ve ortaklıklarının TBMM'ce denetlenmesi esaslarının yasayla düzenleneceği belirtilmiştir. Anayasa Mahkemesi'nin 3346 Sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri ile ilgili fonların TBMM'ce denetlenmesinin düzenlenmesi hakkında yasaya ilişkin 28 Ocak 1988 günlü E.1987/12, K. 1988/3 Sayılı kararlarında da vurgulandığı gibi sermayesinin yarısından fazlası doğrudan ya da dolaylı olarak devlete ilişkin olan kamu kuruluşları ve ortaklıklarının TBMM'ce denetlenmesi Anayasanın 165. maddesinin gereğidir.
Yasaya bırakılan yalnızca denetleme esaslarının düzenlenmesidir. Yasayla düzenleme yapılırken, kimi kuruluşların denetim dışında tutulması Anayasa uygun düşmemektedir. 4603 Sayılı yasa kapsamındaki Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası, Türkiye Halk Bankası Anonim şirketi, Türkiye Emlak Bankası Anonim Şirketi'nin sermayelerindeki kamu payı yüzde 50'nin altına düşünceye
kadar bu bankaların Anayasa'nın 165. maddesinde tanımlanan kamu kuruluşu statüsünde sürdürecekleri açıktır. Bu durumda sayın Cumhurbaşkanı 4603 Sayılı yasadaki eksikliğin giderilmesinin gerekli olduğunu belirtmişlerdir."
Chhibber memnun
Dünya Bankası Türkiye Direktörü Ajay Chhibber ise, kamu bankalarının özelleştirilmesiyle ilgili kanunun onaylanmasını, sevindirici bir gelişme olarak niteledi. Chhibber, "Artık süreci başlatabiliriz" derken, mali sektör uyum kredisi (FSAL) çalışmalarının sürdüğünü ve yıl sonundan önce kredinin çıkacağını söyledi.
Borsa takmadı
Bu arada hükümetin şantaj ve pazarlıkla da olsa yasayı Cumhurbaşkanı'na onaylatması Borsa'yı etkilemedi. Yasa onaylanmadan önce 11 bin seviyesinin altına doğru hareketlenen borsa ikinci seansın ikinci yarısında yasanın onaylanması haberini almasına rağmen düşüşünü sürdürdü. Borsa günü 378 puan kıyapla 10 bin 808 puanda kapattı. Borsa uzmanları yasanın onaylanmasına rağmen Borsa'da düşüş yaşanmasını piyasalarıdaki güvensizliğin sürmesine bağladılar. Uzmanlar Borsa'da Bankalar Operasyonu'nun bitirilmesine ilişkin hükümete baskı amaçlı spekülasyonların da düşüşte etkili olduğunu belirttiler.
www.evrensel.net