Gayda, davul ve dans

Ceilidh törenine katılmayan İskoçyalı yok gibidir. Farklı biçimlerde de olsa tüm Britanya'da yaşayan tüm halklarda görülen bu törenlerde masallar anlatan bir 'bilgenin' etrafında toplanılır, müzik yapılır ve dans edilir.

Gayda, davul ve dans
İlk önce "reel" vardı. "Gerçek" yani. Farklı danslar da vardı elbette, ancak en yaygın olanı ve en çok sevileni reel idi. Dörtlü reel denen dans türü, özellikle yüksek yaylarda yapılırdı ve rekabete dayanırdı. Edinburg ve Paris gibi merkezlerden gelen, adlarına da 'dancy' denen dans öğretmenleri, İskoçya köylülerine 'son moda' dansları da öğretirlerdi fakat kolektif bir dans olan reel, hiçbir zaman unutulmadı.
Geçtiğimiz yüzyıla girerken Gay Gordons, Erin Waltz'ın Gururu, Britanya İki Adımı gibi yeni' dans türleri yaygınlaşmaya başladı ancak bunlar daha çok 'güney'in balo danslarıydı. İskoçyalılar bu 'resmi' türleri de kendi samimi figürleriyle birleştirdiler.
Bugün, Kılıç Dansı, Denizci Borazanı, Yayla Flingi gibi çok sayıda İskoç dansı türü vardır. Hemen her İskoçyalı tarafından bilinen basit figürler de içeren bu danslar, rekabet esasına dayandıklarından farkı düzeylerde profesyonellik gerektirirler. Bu dansların kimisi toplu halde yapılır, kimisi bir ya da iki kişi tarafından. Gayda ve davullar eşliğinde yapılan danslar, pek çok İskoçya okulunda öğretiliyor. Hareketli figürler, küçük yaştan itibaren dans edenler için bir 'beden terbiyesi' anlamı da taşıyor.
Ceilidh törenine katılmayan İskoçyalı yok gibidir. Farklı biçimlerde de olsa tüm Britanya'da yaşayan tüm halklarda görülen bu törenlerde masallar anlatan bir 'bilgenin' etrafında toplanılır, müzik yapılır ve dans edilir. İskoçyanın en eski eğlencesidir ceilidh. Ve yine gelenekler icabı, alınan alkol miktarı arttıkça, eğlencenin de dozajı artar. Ceilidh törenlerinde yapılan danslar son derece basittir. Hiçbir katı kural yoktur. Temel amaç aynı köyde ya da yaylada yaşayan insanların birbirleriyle kaynaşmaları ve sosyal bir çevre oluşturmalarıdır. Pek çok araştırmada İskoçya dansları 'sosyal danslar' şeklinde nitelendirilir.
İskoç Taşra Dansı ise bambaşka bir türdür. Yine sosyal bir etkinlik olan bu dans, 3,4, ya da 5 çift tarafından sergilenir. İskoçya filmlerinde sık sık rastlanan kol kola girerek dönen çiftler, bu dansı yapmaktadır. Danstan çok bir yarışmayı andırır. Bugün 9000 kadar profesyonel dansçının bu türle ilgilendiği biliniyor.
Uluslararası alanda en tanınmış İskoçya dansı ise 'ekose'dir. Ekose, Fransızca'da "İskoçyalı" anlamına gelir. Dilimizde kareli kumaşlar için kullanılan 'ekose' terimi de İskoçyalılar'ın eteklerinden geliyor olsa gerek.
www.evrensel.net