Stonehenge yeniden açıldı

Döneminin en önemli gökbilim eserlerinden biri olan 5000 yıllık Stonhenge, 15 yıl aradan sonra, 21 Haziran'da, yaz gündönümünde yeniden ziyaretçiye açıldı.

Stonehenge yeniden açıldı
John O'Farrell - The Guardian
Bugün yaz gündönümü, yani paganlar, druidler (Birtanya'nın ilk şairleri olarak kabul edilen aşıklar) ve Stonhenge otoparkının biletçisi için yılın en önemli günü. Hemen herkes, Stonehenge'in hippilerin taşlara yaklaşmaya çalıştığı antik yarı yaz törenine şahit olduğunu, geleneksel çelik kuvvet giysileri içindeki polislerin de ayinsel olarak onların kafasına vurduğunu hatırlar. Bu yıl İngiliz Tarih Vakfı (English Heritage) her nasılsa tarih öncesi ananelerimize duyarsız kalarak alanın kapılarını açtı ve insanları yılın bir günü güneşin Hele Taşı, Mezba Taşı ve English Heritage hediyelik eşya dükkanı üzerine vuruşuna tanıklık etmeleri için cesaretlendirdi. A344-A344 karayolu kavşağının konilerle kapatılması da dahil olmak üzere, bronz çağı Britanya'sının yeniden yaratılması için her türlü çaba harcandı, çevre arkeologların İÖ 2000 yılı için tarif ettikleri görünüme kavuşturuldu. Bugünlerde Stonehenge turistlerin yoğun ilgi gösterdikleri bir mekan.
Stonehenge elbette döneminde de bir milenyum kubbesiydi. Britanya'nın eski hükümdarları takvimdeki belirli bir günü kutlamak üzere daire biçiminde dev bir yapı inşa etmeye karar verdiler. Bu yapı büyük bir gurur ve ilham kaynağı olacaktı. Kilometrelerce öteden ziyaretçiler gelecek ve beden bölümünde gerçek bedenlerin kurban edilişini görecekti. Öğrenme alanında güneşin ve yıldızların nasıl çalıştığını öğreneceklerdi. Salisbury Ovası'nın ortasına 60 tane 4 tonluk taşı dikmek için nası imar izni aldıklarını bilmem ama, Stonehenge'de bir çevre alanı da olduğu söyleniyor.
Her nasılsa, Stonehenge Deneyimi Birliği'nin işleri kötü gitti. Açılış gecesinde havada uçan druidler güvenlik gerekçeleriyle gecikti. Beklenen 20 milyon ziyaretçi, o dönemde Britanya'nın nüfusu sadece birkaç bin olduğundan gelmedi. Köylüler, 'bir aile bileti için 57 külçe bronz' diye bağırıyordu. Tüm bunlar 1000 yıldan fazla sürdü. Arkeologlar, gecikmenin dini ve kültürel baskılardan mı yoksa çalışanların sürekli başka işlere girmesinden mi kaynaklandığı konusunda ikiye bölünmüş durumda. "Kusura bakma halen şu lanet kayaların gelmesini bekliyoruz. Elbette geçtiğimiz hafta işi bitirebilirdik ancak betonarme lento kullanmamıza izin vermediniz, eğer geleneksel göztaşı diye ısrar etmeseydiniz..."
Aradan binlerce yıl geçti, güdük bir şekilde ortaya çıkan Stonehenge iyileşti ve şimdi son derece popüler oldu. Ancak Stonehenge'in modern denginin kendisini ıspatlamak için 5 binyılı olmayacak. Bu hafta kısa ömrünün yarısına geldi ve tahmin edilen ziyaretçi rakamlarına ulaşmasının imkanı kalmadı. Birleşik sponsorlüğünü modern tanrılarını yumuşatmak için Jennie Page ve Bob Ayling Mezba Taşı'na götürülerek halk önünde kurban edildi bile. Yakın zamanda Greenwich, arkeologların kültürel anlamını tartıştıkları mistik bir tarihi alana dönüşecek. Bir tapınak mıydı? Güneş takvimi miydi? Eğitim ve kültür parkı gibi birşey miydi?
www.evrensel.net