Fotoğraf: AA

Diktatör serbest kaldı

Yaklaşık bir yıldır İngiltere'de gözlem altında tutulan Şili'nin eli kanlı diktatörü Augusto Pinochet, serbest bırakıldı.

Diktatör serbest kaldı
Yaklaşık bir yıldır İngiltere'de gözlem altında tutulan Şili'nin eli kanlı diktatörü Augusto Pinochet, serbest bırakıldı. İspanyalı yargıçların iade talebi üzerine hakkında yasal süreç başlatılan Pinochet, İngiltere İçişleri Bakanı Jack Straw'un kendisi hakkındaki karara yönelik itirazları 'kaydedeğer bulmaması' sonucu özgürlüğüne kavuşuyor. 83 yaşındaki diktatörün serbest kalması gerek Şili'de gerekse dünyanın diğer birçok ülkesinde öfkeyle karşılandı.
Garzon itiraz etti
Pinochet hakkındaki ilk hukuki girişimde bulunan İspanyol yargıç Baltasar Garzon, Pinochet'nin serbest bırakılmasını askıya alması için İngiltere'ye başvurdu. Garzon, Pinochet davasında İspanya'yı temsil eden Kraliyet Savcılığı'na gönderdiği 9 sayfalık başvuru dilekçesinde,
İçişleri Bakanı Jack Straw nezdinde girişimde bulunularak, eski diktatörün serbest bırakılması işlemenin askıya alınmasını istedi. İspanya hükümetinin Garzon'u desteklemediği belirtiliyor.
Yılan hikayesi
"Sırt ve bel ağrılarının tedavisi" için 21 Eylül 1998'de tarifeli bir uçakla İngiltere'ye gelen diktatör, İngiliz doktorlar tarafından 9 Ekim 1998 günü "acil ameliyata" alındı. Harley Caddesi'ndeki ünlü özel kliniklerden birinde ameliyat olan Pinochet, bundan 7 gün sonra, hastanede tutuklandı. Kararın ardında, İspanya'nın eski diktatörle ilgili iade talebi bulunuyordu. Pinochet'nin sürpriz tutuklanmasının ardından İngiltere'de iç siyasette de konuyla ilgili dalgalanmalar yaşanmaya başlandı. Bunun ilk işaretini, 22 Ekim 1998'de, yani tutuklamanın üzerinden henüz 6 gün geçmişken bir açıklama yapan eski Başbakan Margaret Thatcher verdi. Thatcher, İngiltere'ye gelişinde "birer içki içmek" için buluştuğu ve "hoşgeldiniz" dediği eski diktatörün tutuklanmasının, "en hafif tabiriyle ayıp olduğunu" belirtti. Pinochet ve Thatcher arasındaki yakınlık, İngiltere'nin Arjantin'e ait Falkland Adaları'na yönelik saldırıları boyunca diktatörün İngiltere'ye destek vermesinden kaynaklanıyor.
Dokunulmazlığı tanınmamıştı
İngilere hükümeti bunun ardından Pinochet hakkında hukuki süreci başlattı. 28 Ekim 1998'de Pinochet ilk kez Yüksek Mahkeme'de gıyaben yargılandı. Başlangıçta Pinochet'in alehine işleyen mahkemede diktatörün avukatlarının kaleleri birer birer yıkıdı. İngiltere önce Pinochet'in dokunulmazlığını tanımadı. Ardından avukatların Pinochet'in iadesine karar veren jürinin bir üyesinin eşinin Uluslararası Af Örgütü üyesi olduğu gerekçesiyle yaptığı itiraz, yedi kişilik yeni bir jürinin oluş-
turulmasıyla boşa düşmüş oldu. Böylece Pinochet için tek kurtuluş yolu olarak sağlık raporu kaldı. İngiliz doktorlar Pinochet'in beklediği 'yargılanamaz' raporunu verdiler, ancak uluslararası itirazlar bu raporun da şaibeli olduğunu ortaya koydu. Belçika'nın kararı temyiz etmesiyle diktatörün umutları bir kez daha kırıldı. Ancak İçişleri Bakanı Jack Straw "siyasi irade" gerekçesiyle daha önce verdiği kararda ısrar etti. Pinochet şimdi kendisini haftalardır İngiltere'de bekleyen Şili ordusuna ait uçağa binerek ülkesine dönmek üzere hazırlanıyor. Ancak Şili'deki Salvador Allende yönetimini ABD tarafından planlanan bir darbeyle indirdikten sonra binlerce insan hakkındaki ölüm emirlerini veren Pinochet'in ülkesinde de huzur bulamayacağı belirtiliyor. Nitekim, Şili'de kayıp aileleri ve Pinochet karşıtları kararın hemen ardından gösterilere başladılar bile. Pinochet'in sağlık raporunun basına sızması da diktatörün 'onurunun kırılmasına' yol açtı. Raporda Pinochet'in zihinsel sorunlar yaşadığı, yaygın tabiriyle Pinochet'in bunamakta olduğu belirtiliyordu.
Tepkiler
Öte yandan, İngiltere İçişleri Bakanı Straw'un Pinochet'nin İspanya'ya verilmemesi kararına, eski Şili Cumhurbaşkanı Salvador Allende'nin danışmanı, avukat Juan Garses'in itiraz ettiği bildirildi.
İspanya'da yaşayan Garses'in, kararın temyizi için İngiltere Kraliyet Başsavcılığı'na başvurduğu belirtildi. Edinilen bilgilere göre Garses, bu amaçla hazırladığı hukuki başvuru yazısını dün sabahın erken saatlerinde İngiltere Kraliyet Başsavcılığı'na faksla ulaştırdı. Pinochet'nin danışmanı Pat Robinson, Garses'in, "Pinochet'nin başına gelenlerin ardındaki tek isim" olduğunu, ancak şu ana kadar gölgede kalmayı tercih ettiğini öne sürdü. Robinson, Garses'in perde arkasından bütün süreci yönettiğini de iddia etti ve "Sonunda bugün daha fazla dayanamayıp ortaya çıktı" dedi.
www.evrensel.net