En büyük karaborsacı BAT

Bir dönem Samsun sigarasına da göz diken uluslararası tütün tekeli Britsh American Tobacco (BAT)'nun, vergi kaçırmak amacıyla...

En büyük karaborsacı BAT
Tütün sektöründeki İngiliz-Amerikan ortak şirketi British American Tobacco (BAT)'nun vergi kaçırdığı ve milyarlarca sigarayı karaborsa yoluyla satışa sunduğu öğrenildi.
İngiliz The Guardian gazetesinin dün manşetinden verdiği habere göre, merkezi Londra'da bulunan BAT, büyük boyutlarda sigara kaçakçılığı yaptı. Yılda 900 milyar adet sigara satışıyla dünyanın en büyük ikinci tütün tekeli olan BAT'ın icraatlarına ilişkin şirket belgeleri de ortaya çıkarıldı.
Amaç vergi ödememek
Bu belgelere göre, üst düzey BAT yöneticileri, toptancı ve dağıtımcılara çok miktarda sigarayı, yasal yolların dışında dağıttı. Yöneticilerin amacı, bu sigaraların karaborsaya düşmesini sağlamak ve böylece birçok ülkede Gümrük Vergisi ödememekti. BAT, bazı azgelişmiş ülkelerde, pazar payını artırmak için karaborsa satışı teşvik eden reklamlar dahi yayınladı.
Sigara kaçakçılığı ile ilgili bilgiler, şirketin Surrey bölgesindeki bir depoda sakladığı "gizli" damgalı belgelerde yer aldı. Depoda bulunan 8 milyon sayfanın 11 bini, 1998 yılında bir ABD mahkemesinin aldığı karar gereği kamuoyuna açıklanmak zorunda kalmıştı. Merkezi Washington'da bulunan Uluslararası Araştırmacı Gazeteciler Konsorsiyumu adlı örgüt, 6 aylık bir inceleme sonunda, saptadığı yolsuzluk ve usulsüzlükleri kamuoyuna açıkladı.
Konsorsiyum tarafından yayınlanan rapora göre, 1990'lı yıllarda dünyada artış gösteren uluslararası sigara kaçakçılığının temel nedeni, BAT ile rakipleri arasındaki çekişme. Diğer tütün tekellerinin de karıştığı tahmin edilen kaçakçılığın bir diğer nedeni de, yüksek vergi oranlarından kaçınmak ve sigara içen kişi sayısını artırmak.
1995 yılına kadar olan şirket içi yazışmaları içeren belgelerde, BAT'ın kaçak sigaraları aktardığı kanalların, daima şirket dışı kişi veya kurumlar tarafından yönetilmesi dikkat çekiyor.
Dağıtım Kolombiya'dan
BAT'in karaborsa faaliyetleri, esas olarak Kanada, Latin Amerika ve Asya'da yürütüldü. Bu ülkelere yasadışı yollardan sokulup karaborsaya sürülen sigara markaları arasında Kent, Kool, Lucky Strike ve yerel State Express 555 ile Belmont bulunuyor.
Latin Amerika'daki en önemli kaçakçılık rotası ise, Karayip Adaları'ndan Aruba üzerinden Kolombiya'ya uzanıyor. Kaçak sigaralar diğer ülkelere buradan dağıtılıyor.
Channel 4 televizyonuna konuyla ilgili bir açıklama yapan Kolombiya Vergi ve Gümrük Bakanı Ricardo Ramirez de, şirketin karaborsacılık yaptığını doğruladı. Ramirez, "Onlara mallarını resmi kanallardan satmalarını söyledik. Eğer şirketten herhangi bir kişinin kaçakçılığı teşvik ettiğine dair kanıt elde edersek gerekeni yaparız" diye konuştu.
Muhafazakâr bağlantısı
BAT'ın İngiltere'deki siyasi ilişkileri de oldukça dikkat çekici. Geçtiğimiz yılın ilk 9 ayında 1 milyar dolar kâr açıklayan şirketin yönetim kurulu başkan yardımcısı, Muhafazakâr Partili eski Başbakan Kenneth Clarke. Clarke, aynı zamanda sağlık bakanlığı da yapmıştı.
Bu arada, BAT yöneticileri, kaçakçılık skandalı hakkında sorulan soruları yanıtlamayı reddettiler. Yazılı bir açıklama yapan şirket, araştırmacıların depodaki belgeler arasından "cımbızlama" yaparak olguları çarpıttıklarını ileri sürdü. BAT patronları, bu gerekçelerle "soruları muhatap almayacaklarını" da dile getirdiler. BAT açıklamasında, tüm iddialar reddedilerek, "Bazı ürünlerimizin resmi kanallar dışında satışa sunulduğunun farkındayız. Kaçakçılık, doğru dürüst dağıtım ağları kurmak için onlarca yıldır sürdürdüğümüz çaba ve yaptığımız yatırımı tehlikeye attığı için, şirketimiz açısından ciddi bir endişe kaynağıdır. Bu küresel sorunun giderilmesi için yollar arıyoruz, ancak dağıtım zincirini son kullanıcıya kadar kontrol edemeyiz" denildi.
BAT'ın kaçakçılık yaptığına ilişkin belgelerin, şirketin sigara içmeyen Genel Başkanı Martin Broughton'un Temsilciler Meclisi'ne çağrılmasına yol açabileceği kaydediliyor. Meclis tarafından bir süre önce oluşturulan Sağlık Komitesi'nin üyeleri, bilgi ve belgelerin kendilerini doğrudan ilgilendirdiğini vurguladılar.
Şirketin, sigara kaçakçılığı sayesinde İngiltere'de 2.5 milyar sterlin vergi ödemekten kurtulduğu tahmin ediliyor.
BAT ile ilgili benzer suçlamalar daha önce de yapılmıştı, ancak incelenen 11 bin sayfa belge, suçlamalar için kesin kanıtlar oluşturuyor.
www.evrensel.net