Gözler Seattle

Gözler Seattle'a çevrildi

Dünya Ticaret Örgütü (WTO) toplantısı'nın başlamasına birkaç gün kala, Seattle kenti dünyanın dört bir tarafından 'ziyaretçi' akınına uğruyor.

Gözler Seattle'a çevrildi
Yıldız Eren
İlk defa dünyanın çeşitli bölgelerinde sermayenin temsilcileri dışında işçi ve emekçiler, köylüler, sanatçılar, küçük üreticiler, ulusal ürünlerinin ayaklar altına alınmasından rahatsızlık duyan sinema ve sanat dünyası çalışanları ve çevrenin tahribine karşı duran bilim adamları, uluslararası bir zirveyi dikkatle izleyecek ve baskı unsuru oluşturmaya çalışacaklar.
30 Kasım'la 3 Aralık tarihleri arasında ABD'nin Seattle kentinde yapılacak olan Dünya Ticaret Örgütü (WTO) zirvesi esnasında değişik kıtalardan bu kentte buluşacak olan 1200'den fazla örgüt, "insanlığın yarısından fazlasının sefalete mahkûm edilmesini sessizce kabullenemeyeceklerini" ortaya koyuyorlar.
Karşı-zirve
"Çocuk emeği sömürüsü, sendikasızlaştırma, çevre tahribatı, toprakların emperyalist yağmaya açılması, özelleştirme, kamu sektörünün parçalanması ve sosyal hakların silinmesine sessiz kalmadığımızı göstermek için dünyanın 87 ülkesinden yurttaşlar olarak gözümüz Seattle Zirvesi'nde olacak" diye başlayan çağrıya yanıt verenler; WTO toplantısı boyunca yapacakları etkinliklerle bir karşı-zirve düzenliyor.
Zirvenin açılış gününde birçok ülkede yapılacak gösterilerde, küreselleşme teşhir edilecek. WTO toplantısına yönelik hazırlıkları ele almak için 23 ülkeden Korsika'da buluşan sinema dünyası çalışanları, ortak bir deklarasyon yayınlayarak "kültür dünyasına dokunulmasına izin vermeyeceklerini" ilan ettiler.
Geçen yılki MAI görüşmeleri esnasında oldukça aktif bir rol oynayan Fransız işçi ve emekçileri, aydınları bu kez de WTO kararlarının teşhir edilmesi için kamuoyunu aydınlatma faaliyeti yürütüyor.
Seattle zirvesi, bugün Fransa'nın birçok kentinde yapılacak gösterilerle protesto edilecek. Başta CGT (Genel İş Konfederasyonu), Memur Sendikaları Konfederasyonu, Öğretim ve Bilimsel Araştırma Görevliler Sendikaları, ATTAC, Küreselleşme Gözlemevi, sinema, tiyatro dünyası çalışanları, evsizlikle ve işsizlikle mücadele örgütleri olmak üzere onlarca kitle örgütünün "Tekellerin kanun yapmasına, geleceğimizi ipotek altına alınmasına karşı duralım" temel sloganlarıyla yaptığı eylemlerin benzeri, Avrupa'nın ve Amerika'nın birçok kentinde yapılıyor.
Amerika'da kitlesel tepkiler
WTO Zirvesi'ne ev sahiliği yapacak olan ve kitlesel muhafeletin oldukça zayıf olduğu Amerika'da ilk defa resmi bir zirve kitle örütlerinin gündemine girmeyi başardı.
1994'te tartışmaları başlayan MAI görüşmeleri etrafında Kanada ve Avrupa'nın çeşitli ülkelerinde oluşturulan platformların etkisiyle, önce üniversite çevrelerinde başlayan oluşumlar, ardından geniş bir kesimi kapsayarak "Küreselleşmeye Karşı Forum"un kurulmasını sağladı. Bir kitle örgütleri ağı biçiminde çalışan bu platform, zamanla MAI-MIGA karşıtı diğer örgütlerle ortak hareket etmeye başladı. Amerika'dan Public Citizen, Brezilya'da Topraksız Köylüler Hareketi (MST), Kanada'da Yurttaşlar İnisyatifi, Fransa'dan Küreselleşme Gözlemevi gibi örgütlerin oluşturduğu platformlar, Seattle zirvesi boyunca tetikte olma kararı aldılar.
Haftalardır Fransa'da süren aydınlatma çalışmasının ABD'de de olumlu bir tepki yarattığını dile getiren Küreselleşme Gözlemevi Sözcüsü Susan George, Seattle'a gitmeden önce Amerika'daki gelişmeleri ve yapılacakları şöyle özetledi: "Alena Sözleşmesi döneminde başlayan hoşnutsuzluk ve MAİ'ye karşı platformlar; bugün artık ABD'de bir dizi eylemleri örgütlemeyi başaran kitle örgütlerine dönüştü. Amerikalılar artık WTO Zirvesi'nin sadece başka halklara saldırı zirvesi olmadığını, aynı zamanda kendilerine yönelik bir saldırı da olduğunu biliyorlar. Örneğin AFL-CİO konfederasyonu, sendikasızlaştırmanın çalışanlar üzerindeki etkileriyle ilgili bir aydan beri sistemli bir faaliyette bulunuyor. UAW sendikası da, sendikasızlaştırmanın dünyanın bütün işçileri için önemli bir saldırı olduğunu belirterek Seattle zirvesinde olacaklarını duyuruyor." Zirvenin başlayacağı gün, kamyoncular büyük bir bir gösteri yapacak ve binlerce yürüyüşçüyü alanlara taşıyacaklar.
Zirvede neler ele alınıyor?
Seattle toplantısında bir araya gelecek olan WTO üyesi 134 üye ülkenin temsilcisi, bir dizi konularda ortak anlaşmalar yapacaklar. WTO'nun öncelikli konusu, tekellerin her kıtayı istedikleri gibi yağmalanması için "serbest dolaşım ve ticaret özgürlüğü".
IMF ve Dünya Bankası gibi uluslararası bir kuruluş işlevi gören WTO'nun bakanlar toplantısında, başta tarımsal ürün ticareti olmak üzere biyoteknoloji, mikrobiyoloji, sağlık ve eğitime kadar bir dizi sektörde tüm yetkiyi, Fransız iktisatçı Agnes Bertrand'ın deyimiyle "tekellerin merkez komitesine" devredecek sözleşmeler yapılacak. Eskiden ABD ile Avrupa Birliği arasında ticaret ve gümrük anlaşmalarını düzenleyen GATT'ın yerini alan WTO, şimdi serbest ticaret ve gümrük dolaşımını 3 yıllık dönemler boyunca düzenleyen anlaşmaları gerçekleştiriyor.
WTO'nun Seattle'da ele alacağı en önemli konu, şimdiye kadar Avrupa ve diğer bazı ülkelerde tekellerin kendi yasalarını ve hareketini sınırlayan Ticareti Engelleyen Teknikler (TBT) düzenlemesinin kaldırılması olacak.
www.evrensel.net