Rusya 'veto' sopasını salladı

AGİT Zirvesi öncesinde, yeni savunma konseptinde NATO yerine AGİT'in etkili olmasını isteyen Rusya'dan ABD ve Avrupa'yı tedirgin eden açıklamalar geldi.

Rusya 'veto' sopasını salladı
İstanbul'da bugün başlayan AGİT Zirvesi, Batılı emperyalistler ile Rusya'nın kozlarını bir kez daha paylaştıkları bir arenaya dönüşecek. Rus yetkililer tarafından yapılan açıklamalarda, özellikle, Avrupa Güvenlik ve Savunma Kimliği (AGSK) ve Çeçenya meselelerinde Rusya'nın ABD ve Avrupa'yı rahatsız eden tavrını sürdüreceği vurgulandı. Rusya, Avrupa güvenliğinin kendisini dışlayacak bir tarzda şekillendirilmeye girişilmesi halinde veto hakkını kullanacağını hatırlattı.
'NATO yerine AGİT' tezi
Moskova'nın İstanbul'da bugün resmen başlayacak olan AGİT zirvesinden beklentileri, giderek güçlenen NATO karşıtı politikaları ile paralellik gösteriyor. Batı'nın, yeni Avrupa güvenlik sisteminin merkezine NATO'yu oturtmak istediğini, bu politikanın, NATO'nun genişlemesinde ve son olarak Kosova'da kendisinin onayı olmaksızın güç kullanılmasında da izlendiğini ifade eden Rus yetkililer, alternatif olarak, "AGİT merkezli bir Avrupa güvenlik sistemi" istiyor. Rusya, NATO'nun askeri kanadının zayıflatılmasını ve Avrupa güvenlik sisteminde bir "alt unsur" olarak yer almasını talep ediyor.
Bu politikasını İstanbul'da imzalanacak Avrupa Güvenlik Şartı'nın içeriğine koydurarak Batı'ya onaylatmak isteyen Rusya, İstanbul zirvesinin sonuçlarının, "21. yüzyılda Avrupa ve dünyanın daha güvenli olup olmayacağı üzerinde belirleyici olacağını" belirterek üstü kapalı bir uyarı da yapıyor.
İvanov: 'Bizi dışlamayın'
Rusya Dışişleri Bakanı İgor İvanov, zirveyle ilgili yaptığı son açıklamalardan birinde, NATO'ya dayalı Avrupa güvenlik sisteminin Rusya'ya karşı ayrımcılık olacağını, kendilerini dışlayan böyle bir sistem ile kalıcı istikrar ve güvenlik sağlanamayacağını belirterek, "Avrupa'da bir grup devletin güvenliği, diğerlerinin güvenlik çıkarlarına zarar verecek şekilde sağlanamaz" demişti. İvanov, bu çerçevede, AGİT'in, ''Avrupa ülkelerinin tümünün çıkarlarını ayrım gözetmeksizin koruyacak" tarzda yeniden yapılandırılmasından yana olduklarının altını çizmişti.
Rusya'nın Çeçenya konusundaki sert tutumu da değişmiş değil. Rus yetkilileri en çok kızdıran ise, Fransa'nın da, ABD tarafından dile getirilen "Çeçenya sorununun siyasi yollarla çözümlenmesi" tezine katıldığını açıklaması. Rusya'nın, İstanbul'da Fransa'yı bu tutumundan vazgeçirmeye çalışacağı belirtiliyor.
Rusya Dışişleri Bakanlığı'ndan dün yapılan açıklamada, sorunun askeri aşaması tamamlandıktan sonra siyasi çözümüne sıra geldiğinde, AGİT'in de sürece katılımı üzerinde durulabileceği ifade edildi.
Lizbon öncesi benzerlik
Rusya Dışişleri Bakanlığı, 1996 yılı Aralık ayında Lizbon'da yapılan son AGİT zirve toplantısından önce de, "NATO'nun genişlemesi ve bu örgütün Avrupa güvenlik mimarisinin merkezinde olması yönünde her türlü cümlenin karar belgelerine geçmesini, veto hakkını kullanarak engelleyeceğini" açıklamış, ancak bu politikasında başarılı olamamıştı.
NATO üyesi olmayan Rusya, şimdi de, Avrupa Güvenlik Şartı'nın, Avrupa güvenliğinde Moskova'nın da söz sahibi olacağı şekilde çıkmaması halinde, belgeyi İstanbul'da veto edebileceğini belirtiyor. Rusya Dışişleri Bakanlığı yetkilileri dün, "veto haklarının bulunduğunu" anımsatma gereği duydular.
Öte yandan Rusya, Avrupa Konvansiyonel Kuvvetler Anlaşması (AKKA)'nın Kafkasya'da silah indirimine dair hükümlerine de, ancak Çeçenya sorunu "halledildiğinde" uyacağını ilan etti.
ABD'li yetkililer, geçen hafta yaptıkları açıklamada, bu konudaki pürüzlerin giderilememesi halinde günümüz koşullarına uyarlanmış yeni AKKA metninin imzalanamayabileceğini belirtmişlerdi. İstanbul'da yarın imzalanabileceği söylenen Güncelleştirilmiş AKKA metni, Rusya'nın onayının alınması amacıyla, Kuzey Kafkasya'daki silah sınırlarını artırmış bulunuyor.
AGSK aralık ayında
NATO Savunma Bakanları Konseyi'nin sonbahar dönemi yıllık olağan toplantısı 2-3 Aralık'ta, Brüksel'de yapılacak. NATO Savunma Planlama Konseyi (DPC) ve Nükleer Planlama Grubu (NPG) toplantıları 2 Aralık'ta yapılacak. NATO üyesi 19 ülkenin savunma bakanları 3 Aralık'ta, ittifakın işbirliği yaptığı ülkelerin bakanlarıyla bir araya gelecekler. DPC toplantılarında, AGSK ve NATO'nun yeniden yapılanmasına ilişkin planlar gündemde olacak.
www.evrensel.net