Hazine hesabını veremiyor

Sayıştay, Kamu Dış Borçları, Hazine Alacakları ve KİT Sermayeleri ile ilgili Hazine hesaplarını reddetti ve Genel Uygunluk Bildirimi vermedi.

Hazine hesabını veremiyor
Sayıştay'ın TBMM'ye sunduğu, "Hazine Hesapları 1999 yılı İzleme Raporu"nda, devletin alacağını da, borcunu da, parasını da bilmediği ortaya çıktı. Sayıştay Genel Kurulu bu nedenle Kamu Dış Borçları, Hazine Alacakları ve KİT Sermayeleri ile ilgili Hazine Hesaplarını reddetti ve Genel Uygunluk Bildirimi vermedi.
Sayıştay Genel Kurulu'nca kabul edilerek TBMM Başkanlığı'na sunulan İzleme Raporunda, 1998 yılı sonu dış borç bakiyesinin 1 katrilyon 113 trilyon 755 milyar 655 milyon 139 bin lira olarak görüldüğü ancak bu miktarın garantili dışkur farkını içermediği, önceki yıllardan devreden dış borç miktarının "tam ve doğru olarak tesbit edilemediği" belirtildi.
Hazine'nin dış borç kayıtlarının sadece kreditörlerden gelen bilgilere göre oluşturulduğu, bu verileri doğrulayacak olan kullanıcı kuruluş verilerinin olmadığı, sağlıklı veri akışı bulunmadığı kaydedilen Sayıştay raporunda kayıt sırasında hatalar yapıldığı, sorunların çözümü için "Dış Borç Kullanımlarını İzleme Komitesi" oluşturulduğu belirtildi. Dış borçların takibi ile ilgili sorunların çözümünde önemli bir aşama kaydedildiği ancak dış borç stoğunun tesbit edilememesi nedeniyle stoğa ait kur farkının hesaplanamadığı ifade edilirken, Sayıştay'ın uygunluk bildirimi verebilmesi için "hesapların tam olması, devleti yükümlülük altına sokan tüm borçlanma işlemlerini kapsaması, hesapların doğru olması" gerektiği bildirildi.
Alacakları da bilinmiyor
Raporun "Hazine Alacakları" ile ilgili bölümünde de, Hazine'nin kefil olduğu "Garantili borçlardan doğan alacakların tesbit edilemediği", "devirli kredilerden doğan alacak kayıtlarının hatalı" olduğu, "Stoğun hatalı olması nedeniyle kur farkının doğru hesaplanmadığı" belirtildi. Raporda, 1998 yılına kadar garantili borçlardan doğan alacakların, Devlet Muhasebe Yönetmeliğine aykırı olarak kaydedilmediği, hesapta sadece devirli kredilerden doğan alacakların bulunduğu, yapılan çalışmalarda saymanlık hesaplarına intikal ettirilen stokun hatalı olduğu bildirildi.
Hazine Müsteşarlığı'nın 31 Aralık 1998 tarihi itibariyle "İç borç" tutarının, 5 katrilyon 840 trilyon 905 milyar 478 milyon lira kısa vadeli, 5 katrilyon 771 trilyon 979 milyar 697 milyon lirası orta ve uzun vadeli olmak üzere toplam 11 katrilyon 612 trilyon 885 milyar 175 milyon lira olduğu kaydedildi.
Sayıştay raporunun "KİT Sermayeleri" ile ilgili bölümünde de, Hazine Müsteşarlığı'nın devletin tüzel kişiliğini mali açıdan temsil ettiği, devletin sermaye paylarını devlet adına yürüttüğü belirtildi. Hazine'nin KİT sermayeleri takip ettiği "Genel Bütçe Dışındaki Dairelere Yatırılan Sermayeler Hesabı"nın "kayıtlarının sağlıksız" olduğu, "KİT zararlarının kaydının hatalı ve eksik" olduğu, "Hesabın kayıtlarıyla, KİT bilançoları ve tahakkuk birimi kayıtlarının birbiriyle tutarsız" olduğu bildirildi.
Hesaptaki 1988 yılı açılış kayıtlarının geçmişe dönük olarak usulsüz ve ayrıntıları gösterilmeyen işlemlerle düzeltildiği kaydedilen raporda, Hazine kayıtlarının KİT bilançolarıyla tutarlı olmadığı anlatıldı. Raporda, "KİT'ler vergiden ya da dış kredilerden doğan borçlarını ödememekte, yahut kâr paylarını Hazine'ye intikal ettirmemekte, bu tutarlar karşılığında mahsuben kurumların sermayeleri artırılmaktadır" denilirken, Hazine tarafından yapılan sermaye artırımlarının KİT'lere gecikmeli olarak bildirildiği ifade edildi.
3 ayrı rakam
Raporda, bu duruma örnek olarak; 24 KİT'in toplam ödenmiş sermayesinin Saymanlık kayıtlarına göre 1 katrilyon 416 trilyon, KİT Genel Müdürlüğü kayıtlarına göre 1 katrilyon 627 trilyon, KİT bilançolarına göre de 1 katrilyon 607 trilyon lira gösterildiğine dikkat çekildi ve mevzuat hükümlerine göre zararlar düşüldükten ve hatalı kayıtlar düzeltildikten sonra, bu KİT'lerin toplam sermayesinin 840 trilyon olarak belirlendiği vurgulandı.
Hazine'nin İç Kontrol Sistemindeki zaafların da anlatıldığı raporda, Devlet Dış Borçları Saymanlığı'nın yasaya uygun yapılandırılmadığı bildirildi. Raporda, saymanlığın iş yükü ile personel sayısı ve niteliği arasında dengesizlik bulunduğu kaydedilerek, Saymanlıkta çalışan 8 personelden sadece 2'sinin yüksek okul mezunu olduğu ve hiçbirinin yabancı dil bilmediği belirtildi.
www.evrensel.net