Kanunlar çocuk evliliklerini engellemiyor

Kanunlar çocuk evliliklerini engellemiyor

DÜNYADA 15- 18 yaş arası çocuk evliliklerinde yaşanan artış Türkiye’ye de yansıyor. Hükümetin önlem almadığı çocuk evlilikleri karşısında yargı da yetersiz kalıyor. Oysa çocuk yaşta evliliklerin tümü dünyada kadına karşı şiddetin bir şekli olarak görülüyor. Türkiye’nin tarafı olduğ

Hilal Yağız

DÜNYADA 15- 18 yaş arası çocuk evliliklerinde yaşanan artış Türkiye’ye de yansıyor. Hükümetin önlem almadığı çocuk evlilikleri karşısında yargı da yetersiz kalıyor. Oysa çocuk yaşta evliliklerin tümü dünyada kadına karşı şiddetin bir şekli olarak görülüyor. Türkiye’nin tarafı olduğu uluslararası sözleşmeler de çocuk yaşta evliliği kesinkes yasaklıyor. Çocuk Hakları Sözleşmesi’ne göre 18 yaşın altındaki her birey çocuk sayılıyor. Kadına Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi (CEDAW) de çocuğun erken yaşta evlenmesinin hiçbir şekilde yasal sayılamayacağını belirtiyor. Anayasanın 90. Maddesi’ne göre CEDAW, Türkiye’nin yasalarının üstünde hüküm içeriyor. Yani 18 yaşın altında evlilikler Anayasa’nın da ihlali anlamına geliyor.

Türk Medeni Kanunu ve Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) “çocuk” tanımı için yaş sınırlandırması farklı. Türk Medeni Kanunu’nda 17 yaşın altındaki evlilikler yasak. Yani 17 yaş altındaki evli çocuklar, “çocuk gelin” sayılıyor. Kanunun 124. maddesi şöyle söylüyor: “Erkek ve kadın 17 yaşını doldurmadıkça evlenemez. Ancak, hakim olağanüstü durumlarda ve pek önemli sebeple 16 yaşını doldurmuş olan erkek veya kadının evlenmesine izin verebilir. Olanak bulundukça karardan önce ana ve baba veya vasi dinlenir.”

ÇOCUK ŞİKAYET ETMEZSE, CEZA YOK!

TCK’da ise 15 yaşın altındaki kişi “çocuk” sayılıyor. TCK 104. Maddesi’nde şu ifadeler yer alıyor: “Cebir, tehdit ve hile olmaksızın, 15 yaşını bitirmiş olan çocukla cinsel ilişkide bulunan kişi, şikayet üzerine, 6 aydan 2 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.”

Bu maddeye göre bir çocuk evlendirildiğinde, evlendirilen kişi şikayet edilmiyorsa cezalandırılmıyor. Şikayet hakkı ise sadece mağdura ait. Diğer bir taraftan 15 yaş altındaki çocuklara cinsel istismar, suç.

DEVLET KORUMUYOR

Çocuk gelinlere karşı mücadelede önemli bir yer tutması gereken yasalar, sadece çocuk evliliklerine değil, çocuk istismarına bile yeterli cezaları uygulayacak nitelikte değil. Oysa ki, anayasaya göre, “devlet, her türlü istismara ve şiddete karşı çocukları koruyucu tedbirleri alır”. Son aylarda yaşanan olayları incelediğimizde, evlilik programlarından bir örnek göze çarpıyor. Fox TV’de yayınlanan bir programda 15 yaşında bir kız çocuğu, 45 yaşındaki bir adamla tanıştırılmıştı. RTÜK ise şikayetler üzerine programa sadece 500 bin TL para cezası vermişti. (Ankara/EVRENSEL)


‘KAMU GÖREVLİLERİ İHBAR ETMİYOR’

Ankara Barosu Çocuk Hakları Kurulu Başkanı Sabit Aktaş, bu durumdaki çocukların korunması için özel düzenlemeler ve destek programı yapılması gerektiğini vurguladı. Bu mekanizmayı kuracak bir altyapının da önemli olduğunu belirten Aktaş, çocuğun yüksek menfaatini koruyan yeni yasal düzenlemelere ihtiyaç duyulduğunu söyledi. Yüzde 90’ı yasadışı olan çocuk evliliklerinin sadece çocuklar hamile kaldığında ortaya çıkabildiğine dikkat çeken Aktaş, hamile kalan kız çocuğunun hastaneye gitmesi halinde doktorların tüm kamu görevlileri gibi polise haber vermek zorunda olduklarını söyledi. Aktaş, “Bunun dışında idari görevliler ve polisler duruma engel olmuyor. Toplum zaten bu tür evlilikleri doğal karşılar durumda. Çocuklar okuldan alınınca takibi yapılmıyor. Bu evlilikleri öğretmen de, imam da, muhtar da bildiği halde ihbar etmiyor” dedi.

www.evrensel.net