Şeytan bunun neresinde?

Şeytan bunun neresinde?

Siyah renk, kukuletalı giysiler, iskelet süslemeli tişörtler, müzik türleri yoluyla şeytana taparların keşfi daha çarpıcı bir konuydu medya için.

Şeytan bunun neresinde?
Sennur Sezer
Son günlerde gündemimiz neredeyse şeytanın aklına gelmez bir biçimde "Satanizm"e kitlendi. Cinayet ve tecavüzün kaynaklandığı "madde bağımlılığı", gençlerin ucuzdan pahalıya piyasayı dolduran bu tür uyarıcı/uyuşturuculara yönelmesinin nedenleri tartışmaya çalışıldı gerçi, ama kamuoyunu etkilediği pek söylenemez. Siyah renk, kukuletalı giysiler, iskelet süslemeli tişörtler, müzik türleri yoluyla şeytana taparların keşfi daha çarpıcı bir konuydu medya için. Bu türden özentilerin kaynaklarına inilmeye de çalışılmadı, sonunda toplumsal ekonomik bulanımlar, yarın korkusu, uyuşturucu pazarının nedenleri gibi tehlikeli konuları irdelemek gerekecekti çünkü.
Ben şeytan kavramının halk edebiyatındaki yansımalarını anımsadım önce. Müziğe karşı çıkan yobazların, bağlamasaz için şeytan işi suçlamasına bir ozanın karşı çıkışını örneğin: "Venedikten gelir teli Ardıç ağacından kolu Be Allahın şaşkın kuluŞeytan bunun neresinde İçinde mi dışında mı Göğsünün nakışında mı Püskülünün ucunda mıŞeytan bunun neresinde? Abdest alsan aldın demezNamaz kılsa kıldın demezKadı gibi haram yemezŞeytan bunun neresinde?"
Sonra şeytan sözcüğü yapılan sıfatları, adları, deyimleri andım birer birer: şeytan çekici, şeytanın art bacağı, şeytan arabası, şeytana külahını ters giydirmek, şeytanın bacağını kırmak, şeytanın aklına gelmez, şeytan tersi, şeytantırnağı, şeytanşalgamı, şeytan dürtmek, şeytana uymak, şeytanörümceği, şeytan saçı... Şeytan diyor ki, İstanbul Boğazı'ndaki "şeytan akıntısı"ndan başlayıp karahindibağ tohumu gibi uçuşan tohumlara verilen ad olan şeytan arabasına Türkçedeki şeytanlı sözcükleri say... Tehlikelisapa yerlerini niteleyen "şeytanların öpüştüğü yer" tanımını da unutma. Ergenlikte görülen cinsel rüyalara "şeytan aldatması" denildiğini de unutma. Orhan Veli'nin "Param yok ki karım olsun" diye başlayan bu konudaki şiirini de anımsat... Gazeteyi şeytan özel sayısı biçimine getirmek gerekir. Hele Batı ya da Doğu halk masallarındaki şeytan motifi, şeytanın resim sanatında değişimi, Hıristiyan inancındaki şeytanla işbirliği, gövdeye şeytan girme, şeytanı çıkartma ayini törenlerinin son on yıllarda korku filmlerinde yeniden işlenişi gibi konulara değinmek durumunda kalırsak, bir hafta boyunca bu işle uğraşmak gerek.
İslam inancındaki şeytanın özelliğinin kendini beğenmekkibirlilik olduğu konusunu gündeme getirmeye kalktık mı, batı ve doğu şeytanları farkının toplumsal kökenleriyle uğraşmak gerekir. Sonra Mephistoles (Mefisto) adı verilen şeytanın İngiliz edebiyatından Alman edebiyatına geçirdiği değişim. Aydınlanma çağındaki yorumu... En iyisi, Ali Yüce'nin özyaşam öyküsünü anlattığı Şeytanistan romanını öğütlemek. Bu romanın başında bir şeytanlarla savaş sahnesi vardır, trajikomiğin, fantezinin doruklarında çizilmiştir. Yoksul halk, sofrasından aç kalkışı, lokmasına şeytanların ortak oluşuna yorar çünkü...
Şeytanın avukatlığını yapmayıp bir öyküyle bağlamak gerek sözü; delikanlının biri şeytanla sözleşme yapmak istemiş. Şeytan ona üç suç önermiş, babasını öldürmek, annesiyle cinsel ilişki kurmak, içki içmek. Delikanlı, içki içmeyi öteki suçlara yeğlemiş ama içince aklını yitirip babasını öldürmüş, annesiyle de birlikte olmuş. Suç şeytanın mı, alkolde mi? Tinercilik, ballycilik ya da uçucu madde bağımlılığı üstünde durmanın zorluğu şeytan kilisesinin reklamıyla aşan renkli gazete kolaylığına düşmeden bakacağız olaylara elbet. Toplumsal şiddetin kökenlerine toplumsal nedenleri irdeleyerek ulaşabiliriz çünkü.
www.evrensel.net