11 Temmuz 1999 21:00

Kazanılmış haklar gasp ediliyor

"Sosyal güvenlik yasa taslağı", yalnız emeklilik yaşını uzatmakla kalmıyor, "Paran kadar sağlık" anlayışını da sistematikleştiriyor.

Paylaş
Kazanılmış haklar gasp ediliyor
Özlem Albayrak
Bakanlar Kurulu'nda kabul edilerek TBMM'ye sunulan "sosyal güvenlik reformu yasa taslağı", özellikle yaş üzerinden tartıştırılmasına rağmen, sadece emeklilik yaşını uzatmakla kalmıyor. Sağlık hizmetlerini, ödenen prim kadar sağlık hizmetine çeviren ve böylece sağlıkta "paran kadar sağlık" anlayışını sistematikleştiren tasarı, protez araç ve gereç bedellerini de çalışana ve emekliye yüklüyor. Tasarıya göre çalışan sigortalılar daha önce ücretsiz sağladıkları protez, araç ve gereç bedellerinin yüzde 20'sini, emekliler ise yüzde 10'unu ödemek zorunda kalacak.
506 sayılı yasaya göre çalışan, sigortasının yapıldığı günden itibaren sağlık hizmeti alma hakkına sahipken, tasarı ile 6 ay içinde en az 120 gün prim ödemiş olması gerekiyor. Tasarı bununla da kalmayıp, 120 günlük primin 60 gününün hastalığın teşhis edildiği tarihten önceki 6 ay içerisinde ödenmesini şart koşuyor. İşçi ve işverenler arasında tasarı üzerinde varılan anlaşmada ise bu rakam 90 gün olarak belirlenmişti.
Ayrıca, yeniden sigortalı olanlar ile diğer sosyal güvenlik kanunları kapsamında sağlık yardımı almak amacıyla kapsamdan çıktıktan sonra tekrar Bağ-Kur sağlık sigortası kapsamına girmek isteyenlere sekiz aylık sağlık sigortası primi ödeme şartı getirildi.
Primin kadar sağlık hizmeti
Tasarıda, SSK'da darboğaz yaratan nedenlerden biri olarak alınan primlerin sağlanan yardımların çok altında kaldığı iddia edilerek, bunu doğuran sebeplerin başında da prime esas kazanç üst sınırının düşüklüğü gösteriliyor ve bu sınır yukarı çekiliyor. Prime esas kazancın alt sınırı 120 milyon TL, üst sınırı da 2001 yılı sonuna kadar 360 milyon TL olarak belirlendi.
Tasarıyla, isteğe bağlı sigorta veya topluluk sigortası yolu ile malulluk, yaşlılık ve ölüm sigortalarına devam edenler için uygulanacak prim oranı yüzde 20'den yüzde 30'a yükseltilirken, Bağ-Kur'luların ödeyeceği sağlık sigortası primi de yüzde 12'den yüzde 15'e çıkarılıyor.
İşsizlik sigortası
İşsizlik sigortası tasarıda, "Bir işyerinde çalışırken, çalışma istek, yetenek, sağlık ve yeterliliğinde olmasına rağmen, herhangi bir kasıt ve kusuru olmaksızın işini kaybeden sigortalılara işsiz kalmaları nedeniyle uğradıkları gelir kaybını belli süre ve ölçüde karşılayan, sigortacılık tekniği ile faaliyet gösteren zorunlu bir sigorta" olarak tanımlanıyor. Günlük işsizlik ödeneği sigortalının prime esas son dört aylık net kazancı esas alınarak, hesaplanacak ortalama günlük kazancın yüzde 50'si olacak. Ayrıca, işsizlik sigortasının finansmanı işçi, işveren ve devletten alınan katkılarla oluşturulacak, İşsizlik Sigortası Fonu tarafından karşılanacak. Buna göre, sigortalının prime esas aylık brüt kazancı üzerinden yüzde 2, işverenden yüzde 3 ve devletten de yüzde 2 oranında işsizlik sigortası primi toplanacak.
İşsizlik sigortasına hak kazanan kişiye;
  • 600 gün sigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası primi ödemiş olan sigortalı işsizlere 180 gün,
  • 900 gün sigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası primi ödemiş olan sigortalı işsizlere 240 gün,
  • 1080 gün sigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası primi ödemiş olan sigortalı işsizlere 300 gün süre ile işsizlik ödeneği verilecek. Bunun yanında işsizlik ödeneği damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulamayacak.
    Tasarıda, İşsizlik Sigortası'nın kurulmasıyla Zorunlu Tasarruf Fonu'nun kaldırılacağı belirtilirken, çalışanlara inatla ödenmeyen ve Zorunlu Tasarruf Fonu'nda ana para ve nema olarak biriken 2.5 katrilyon TL'nin, ne zaman ve nasıl ödeneceği de açıklanmıyor.
  • ÖNCEKİ HABER

    Gerillalar on bir eyalette birden vurdu

    SONRAKİ HABER

    Hasankeyf'i Yaşatma Girişimi: Çok geç olmadan harekete geçin

    Sefer Selvi Karikatürleri
    Evrensel Gazetesi Birinci Sayfa