09 Temmuz 1999 21:00

DTÖ, MAI ve tahkimi zorunlu

   hale getirecek

Paylaş
DTÖ, MAI ve tahkimi zorunlu hale getirecek
Özlem Albayrak
Gümrük Tarifeleri Genel Antlaşması (GATT)'ın dünya ticaretini düzenlemede etkisiz kalması sonucu 1986 yılında başlayan Uruguay Round görüşmelerinin ardından 1995 yılında kurulan Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ), 2000'li yıllardan itibaren dünya ticaretini tamamen liberalize etmeyi, gümrükleri sıfırlamayı hedefliyor.
DTÖ, 30 Kasım 3 Aralık tarihleri arasında 3'üncü Bakanlar Konferansı'nı toplayacak. Konferans'ta dünya ticaretinin yüzde 80'ini elinde tutan emperyalist ülkeler, MAI, uluslararası tahkim, gümrüklerin sıfırlanması, Sınai ve Fikri Mülkiyet Hakları gibi konuları ele alacaklar. Tahkim ve Sınai ve Fikri Mülkiyet Hakları ülkelerin yasalarına takılıp, uygulanma süreleri uzadığı için, bu ikisi bütün ülkelerin uygulamasını zorunlu hale getirilecek, OECD bünyesinden DTÖ'ye taşınan MAI'yi onaylatarak ve dünya ticaret sisteminin son aşaması olan tam liberilazasyona geçiş sürecinin takvimini belirleyerek de uluslararası tekellerin önündeki gümük duvarları ve ulusal yasalar tamamen devre dışı bırakılmış olacak. Daha önce 2005 yılında gümrüklerin tamamen sıfırlanması öngörülüyorken, Konferans'ta bu tarih 2003 yılına çekilmeye uğraşılıyor.
Ayrıca Konferans'ta GATS (Hizmet Ticareti Genel Anlaşması) da ele alınacak. Şu anda kesin kuralları belli olmayan GATS'a son hali verilerek, hangi hizmetlerin rekabete açık olacağı tartışılacak.
DTÖ'nün en çok tartışılan konularından birisi de Ulusal Muamele denilen (Ençok kayrılan ülke muamelesi) bütün yabancı şirketlerin gittikleri ülkelerde aynı koşullarda rekabet edeceğine ilişkin kural. Buna göre, ticari alım sözleşmeleri tamamen açık olacak ve bu şirketlere yerli ürün kullanma şartı konamayacağı için yerli sanayi baltalamış olacak.
GATT'ın ardından da DTÖ ile dünya ticaret hacmi 1947'den 90'lara gelindiğinde toplam 20 milyar dolardan 5 trilyon dolara yükseldi ama bu artıştan yararlananlar dünya gelirinin yüzde 80'ini elinde tutan yüzde 20'lik bir azınlık oldu. 1998 rakamları ile dünya ihracatının yüzde 18.1'ini tek başına ABD alırken yüzde 7.7'sini İngiltere, yüzde 6.1'ini Fransa ve yüzde 5.9'unu da Almanya gerçekleştirdi. DTÖ'nün 2000 yılından itibaren tam liberalizasyon sürecinin de dünya gelirinin yüzde 80'ini elinde tutanlara yarayacağı kesin.
ÖNCEKİ HABER

FARC başkent yakınında vurdu

SONRAKİ HABER

Newroz kutladıkları için saldırıya uğrayan ve yargılanan öğrenciler beraat etti

Sefer Selvi Karikatürleri
Evrensel Gazetesi Birinci Sayfa