30 Haziran 1999 21:00

Tasarı 'bordro hilesi'ni yaygınlaştıracak

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanan sosyal güvenlik "reform"uyla prime esas ücret tavanı, asgari ücretin beş katına çıkarılıyor.

Paylaş
Tasarı 'bordro hilesi'ni yaygınlaştıracak
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanan sosyal güvenlik "reform"unda yer alan prime esas ücret tavanının asgari ücretin beş katına çıkarılması düzenlemesinin, "bordro oyunu"nu yaygınlaştıracağı, prim tahsilatında "beklenen" artışın olmayacağı belirtiliyor.
Tasarı ile prime esas ücret tavanını belirleme yöntemi değiştiriliyor. Mevcut uygulamada memur maaş katsayısına göre belirlenen prime esas ücret tavanı, asgari ücretin beş katına çıkarılıyor. Bu da, asgari ücretin 1 Temmuz'dan itibaren 93.6 milyon lira olacağı dikkate alındığında, halen 150 milyon lira olan prime esas ücret tavanının 468 milyon liraya yükselmesi anlamına geliyor.
Mevcut uygulama
Mevcut uygulamada, SSK'ya tabi çalışanların ücretlerinin 150 milyon liralık prime esas ücret tavanını aşan kısmından prim kesilmiyor. Buna göre 150 milyon lira brüt ücreti olan bir çalışandan da 500 milyon lira olandan da aynı miktarda prim tahsil ediliyor. Çalışandan, prime esas ücret tavanının yüzde 14'ü kadar, işverenden de işyeri kaza sigortası payı ile birlikte yüzde 19.5-21.5'i oranında prim alınıyor. Şu anda 150 milyon lira ve daha yüksek brüt ücret alan çalışan ayda 21 milyon lira prim ödüyor. İşverenin ödediği prim de 29.2 milyon lira ile 32.3 milyon lira arasında değişiyor. Bu miktarlar 150 milyon liranın üzerinde brüt ücret alan çalışanlar için de aynı düzeyde bulunuyor.
Mevcut uygulamada da yüksek ücretle istihdamın yaygın olduğu bazı sektörlerde ücretlerin bordroda prime esas ücret tavanı kadar ya da daha düşük gösterilmesi, tavanı aşan kısmının bordro dışı olarak ödenmesi uygulamasının görüldüğü belirtiliyor. İşverenlerin bu uygulaması, hem SSK'nın prim tahsilatının hem de ücretlerin büyük bölümünün bordroda görünmemesi nedeniyle, maliyenin vergi gelirinin azalmasına yol açıyor.
Yasa çıkarsa
Tasarıda öngörülen düzenleme ile prime esas ücret tavanı 468 milyon liraya yükselirse, 500 milyon lira brüt ücret alan bir SSK'lı çalışanın halen ayda 21 milyon lira olan prim miktarı 65.5 milyon liraya çıkacak. Yasaya uygun hareket etmesi durumunda işvereninin de bu işçi için her ay 91.3 milyon lira ile 100.6 milyon lira arasında prim ödemesi gerekecek.
Çalışma yaşamı uzmanlarına göre reform tasarısındaki düzenlemenin olduğu gibi yasalaşması durumunda prime esas ücret tavanı rekor düzeyde yükseleceği için "bordro dışı ücret ödeme" uygulaması yaygınlaşacak. Buna göre işverenler prim yükünden kaçmak için çalışanlarına ödedikleri ücreti bordroda düşük göstererek büyük bölümünü bordro dışında ödeyecek. Bu yüzden de SSK prim gelirlerinde hedeflenen artış sağlanamayacak. Ayrıca, maliye de çok önemli bir Gelir Vergisi kaybına uğrayacak.
ÖNCEKİ HABER

Emeklilikten sonra sağlık da hedefte

SONRAKİ HABER

Erkan Baş'tan sandığa çağrı: AKP'nin karanlığına 'dur' demek için oy vereceğiz

Sefer Selvi Karikatürleri
Evrensel Gazetesi Birinci Sayfa