19 Haziran 1999 21:00

Kapitalizmin vitrinlik edebiyat sevgisi

Kapitalizm, bütün değerlerin metaya dönüştürülebildiği düzenin adı... Bu yıl 250. yaşı kutlanan Goethe de kapitalizmin metalaştırma operasyonundan nasibini aldı.

Paylaş
Kapitalizmin vitrinlik edebiyat sevgisi
Kapitalizm, bütün değerlerin metaya dönüştürülebildiği düzenin adı... Sanattan edebiyata, aşktan her tür insan ilişkisine kadar her şey kapitalizmin kâr anlayışı çerçevesinde alınıp satılan birer metaya dönüştürülebiliyor kolayca. Bu yıl 250. yaşı kutlanan büyük Alman şairi Johann Wolfgang Goethe de kapitalizmin metalaştırma operasyonundan nasibini aldı.
Goethe'nin doğduğu ve yaşamının önemli bir bölümünü geçirdiği Frankfurt'un en işlek alış veriş merkezi olan Zeil'daki büyük satış mağazaları da "fırsatı" değerlendirip, şairin kendiliğinden hareket edebilen cansız büyük boy mankenleriyle doldurdular vitrinlerini.
Yapıtlarının özünü insanlık ve erdem ideallerinin oluşturduğu klasik çağın büyük şairi, şimdi Zeil'da, İstanbul Kapalıçarşı' da müşteri avlayan dükkan çığırtkanları gibi, parmağıyla vitrinine oturtulduğu dükkanın kapısını işaret ederek "gel vatandaş, en iyi çoraplar bizde" diyor.
Ama Goethe etiketli şarap şişelerinin ardına bir de portresini yerleştirmeyi ihmal etmeyen bir diğer alış veriş merkezinin yöneticileri ise farkında olmayarak, şairin bu işten pek de memnun kalmadığını anlatan ürkek bakışlarını da almışlar vitrinin içine. Bir başka vitrinde Goethe ileri geri hareket ederek ve avurtlarını şişirerek üzerinde 250 adet mum olan yaş günü pastasının mumlarını söndürmeye çalışıyor. Arka plandaki Goethe portresi ise, "Ben bu hallere düşecek adam mıydım?" dercesine hüzünlü ve mağrur.
Kullanılacak "materyal" Goethe gibi bir şairse, "fırsatları" değerlendirmeyi iyi bilen kapitalistlerin "metaya dönüştürme operasyonları"da o derece profesyonel olması gerektiğinden, fırsatçılar Goethe mankeni bulunan her vitrinin kenarına da, müzelerden topladıkları, yaprakları sararmış devasa kitaplardan birer tane iliştirerek, konuya uygun şiirlerinden birinin olduğu sayfayı müşterilerinin "hizmetine" sunmuşlar. Ama portrelerdeki o bakışlar yok mu?.. Devekuşu misali açıkta bırakıyor fırsatçıların bir taraflarını...
ÖNCEKİ HABER

'Kafalarını kuma gömüyorlar'

SONRAKİ HABER

EMO Bilim - Akademi - Mühendislik buluşması gerçekleşiyor

Sefer Selvi Karikatürleri
Evrensel Gazetesi Birinci Sayfa