14 Haziran 1999 21:00

Yoksullar tekellerin 'deney faresi'

Novartis ve La Roche adlı ecza tekellerinin, paravan bir şirket aracılığıyla yoksul insanları yeni ilaçlarına denek olarak kullandığı ortaya çıktı.

Paylaş
Yoksullar tekellerin 'deney faresi'
Merkezi İsviçre'nin Basel kantonunda bulunan, dünyanın ilaç ve kimya piyasalarında etkiliolan Novartis ve La Roche adlı tekellerin insanları deneme tahtası olarak kullandıkları açığa çıktı.
İsviçre'de hafta sonunda yayınlanan gazetelerden Sonntag Zeitung tarafından ortaya çıkarılanskandalı, Basel Kantonu İlaç Kontrol Merkezi (İKS) yetkililerinden Jean-Christopher Meroz'ca dadoğruladı. Doğu Avrupa ülkelerinde 'turist' olarak İsviçre'ye gelen ve bu ülkede kaçak işçilik yaparakpara kazanmaya çalışan bazı insanları ve ülkeye sığınan bazı ilticacılar üzerinde denemeler yapanbazı paravan şirketlerin arkasından, dünyaca ünlü kimya ve ilaç tekellerinden Novartis ve La Rocheçıktı.
Novartis ve La Roche adlı tekeller, Van Tx adlı bir firmayı para karşılığında görevlendirerek piyasalarasürmek istedikleri bazı ürünlerinin etkisini ölçmek için, vücutlarında deney yapmak için bazı insanlarıbulması istedi. Van Tx şirketi de, İsviçre'de bu denemeleri kabul edecek insanları bulmakta zorlukçektiği için "turist olarak" gelen Polonyalı, Estonyalı yoksul kişileri kullandı. Daha önce bu türdenemelerin yapıldığı istihbaratını alan Basel sağlık yetkilileri, bu şirketi denetime alarak izlemeyebaşladılar. Kısa bir süre sonra yetkililer Van Tx şirketi tarafından düzenlenen, içi Polonyalı veEstonyalı insanlarla dolu bir uçağın Zürih havaalanına indiği haberini alınca araştırmalarıderinleştirdiler. Uçaktakiler, yaptıkları açıklamalarda Van Tx şirketinin kendi vücutlarında yaptıklarıdenemeler karşılığında peşin para ödediğini doğruladı. Bu insanlar aldıkları paralar ile ülkelerindegeçimlerini sağladıklarını açıkladılar. İKS basın sözcüsü Meroz, şimdiye kadar bu şirketin 200civarında İsviçreli olmayan insanlar üzerinde deneme yaptığını ve radyoaktif içerikli bazı maddeleri dekullandığını doğruladı.
Ayrıca, uluslararası kurallara göre denek olarak kullanılan bir kişinin, ikinci bir deneme içinkullanılması için en az üç ay geçmesi gerekiyor. Oysa bu şirketin, 'deneklere' her ay yeni bir maddeverdiği ortaya çıktı. Sağlık yetkilileri, şirketin yoksul insanların paraya olan ihtiyaçlarını kötüyekulladığı gibi uluslararası ilaç deneme standartlarına da uymadığını ifade ettiler.
İlticacılar da 'deneme faresi'
İlticacıların da ilaç tekelleri için iyi bir potansiyel, 'deneme faresi' oldukları ve aralarında Türkiyeli bazıişçilerin ve ilticacılarında olduğu yabancı emekçilerin, para karşılığında bu denemelere 'razı' olduklarıaçığa çıktı.
Novartis ve La Roche gibi ilaç tekelleri, kendilerinin açıkca denemekten çekindikleri zehirlimaddelerin insan vücudundaki etkisini ölçmek için Van Tx gibi paravan firmaları kurduğu ya dabenzer firmalara iş verdiği sık sık gündeme geliyordu. Van Tx firması faaliyetlerini özellikle Basel,Muttenz Paris, Varşova, İngiltere'de ve Hollanda'da Leiden kentlerinde sürdürüyor. Şirketinsponsorluğnu üstlenen La Roche ve Novartis tekelleri skandalın ortaya çıkmasından sonrasessizliğe büründüler.
'Ben de bilmiyorum'
İsviçre'de hastaneye düşen hastalara sürekli deneme teklifleri yapılmakta. Teklifi yapan doktorlarınhangi firma ile çalıştıkları ise çoğu zaman bilinmiyor. Türkiyeli işçilerde bu tekliflerle karşılaşıyor,bazen de bu denemelerin zararlarını bilmeden kabul ediyorlar. Basel'de yaşayan insanlardan biriolan S.I. başından geçenleri gazetemize şöyle anlattı:"Kalp krizi geçirdiğimden, bir süre sonra hemen hastaneye kaldırılmıştım, çok geçmeden benimuayene eden doktorlardan biri üzerimde bir ilaç denemek istediklerini söyledi. Bu ilacın etkisinisorduğumda, bana Amerika'da denenmiş bir ilaç olduğunu, ilacın olumlu etkide bulunduğu gibiolumsuz etkisinin de olabileceğini söylediler. Ben de 'Olumsuz etkisi nedir?' diye sorduğumda, kanboşalması olabilir, yani ağzından burnundan kan boşalır ve sonuçta ölümle biter dediler. Eğer kabulediyorsan, sorumluluğu üslendiğine dair bu kağıdı imzalayacaksın, yani ölürsen biz sorumlu değilizdediler. Bende uzun boylu düşünmeden kabul ettim ve kağıdı imzaladım, ama bana bir şey olmadı.Benim üzerimde nasıl bir ilaç denediklerini doğrusu bende bilmiyorum."
ÖNCEKİ HABER

Yangın büyüyor önlem yok

SONRAKİ HABER

Denizli’de yargı reformu paneli yapılacak

Sefer Selvi Karikatürleri
Evrensel Gazetesi Birinci Sayfa