09 Haziran 1999 21:00

Memura enflasyon masalı

Memur maaşlarının kaderini, hükümetin zam oranını hesaplarken geçtiğimiz ya da gelecek altı ayın enflasyonu üzerinden hesaplaması belirleyecek.

Paylaş
Memura enflasyon masalı
Memur maaşlarına zam yapılmasının gündeme geldiği şu günlerde koalisyon hükümeti daha önce olduğu gibi yine "en az ne kadar verebiliriz" üzerinden senaryolar kurmaya başladı. Üstelik önümüzdeki günlerde başlayacak olan IMF görüşmeleri de memurların maaşlarına yapılacak olan zammı önemli ölçüde etkileyecek.
Hükümet enflasyon üzerinden yine memur maaşlarına yapılacak zam senaryolarını kurmaya başladı. Memur maaşlarının kaderini, hükümetin zam oranını saptarken geride bırakılan altı aylık enflasyonu mu, yoksa gelecek altı ay için beklenen enflasyonu mu dikkate alacağı belirleyecek. IMF, genellikle bu tür durumlarda geçmiş enflasyon yerine hedeflenen enflasyonun dikkate alınmasını istiyor. Nitekim yaptığı anlaşmalara şart olarak da bunu koyuyor. Hükümetin de bu görüşü benimsemesi durumunda, yüzde 35 olan enflasyon hedefi önem kazanacak. Ancak yılın başından bu yana yaşanan gelişmeler, bu hedefin önümüzdeki günlerde revize edilmesini gündeme getirdi.
IMF'nin görüşü hakim
Maliye Bakanı Sümer Oral'ın, 1999 bütçesinin yürürlüğe girmesinden sonra Bakanlar Kurulu'nun gündemine geleceğini ifade etmesine karşın memur maaşlarına yılın ikinci yarısı için yapılacak zammın, IMF heyetinin 15 Mayıs'ta başlayıp 28 Mayıs'ta sona erecek olan ziyareti sırasında belirginleşmesi bekleniyor. IMF'nin parasal destek de içeren bir anlaşma için getireceği belirtilen koşullar arasında, memur maaşlarına yapılacak zam oranının da yer alabileceği ifade ediliyor. IMF heyeti daha önce Türkiye'de yaptığı görüşmelerde, DSP hükümeti de kamu kesimi toplu iş sözleşmeleri döneminde, geçmiş enflasyon oranı yerine, beklenen enflasyon oranının dikkate alınması gerektiğini savunmuştu.
Memur maaşlarına bu yıl başında ortalama yüzde 27.5 oranında zam yapılmıştı. Gelir vergisi oranlarındaki indirimin de etkisiyle yıl başında memur maaşları ortalama yüzde 30 oranında artmıştı. Bu yılın ilk beş aylık döneminde tüketici fiyatları endeksi yüzde 21.5, toptan eşya fiyatları endeksi ise yüzde 21 oranında artış kaydetti. Bu durumda haziran ayı enflasyonu belirleyici olacak. Eğer geçmiş altı ayın enflasyon oranı dikkate alınırsa memur maaşlarına en az bu oranda bir zam yapılacak.
Ancak hükümet, "gelecek atı ay için beklenen enflasyonu" dikkate alırsa, bu durumda yüzde 35 olan yıl sonu enflasyon hedefi önem kazanacak. Bu hedefin tutabilmesi haziran-aralık aylarını kapsayan yedi aylık dönemde enflasyonun yüzde 11 düzeyinde kalmasına bağlı bulunuyor. Bunun da bugünkü konjonktürde gerçekçi bir beklenti olmadığı belirtiliyor. Bu hedefin, yılın ilk beş ayında yaşanan gelişmeler dikkate alınarak önümüzdeki haftalarda revize edilerek yukarı çekilmesi bekleniyor. Yıl başında yüzde 44.4 olan ortalama enflasyon hedefinin yüzde 55'e yükseltilmesi yılın geri kalan bölümünde ayda oralama yüzde 2 oranında bir enflasyon beklendiğine işaret edecek. Bu durumda da yıl sonu için yüzde 40 düzeyinde bir enflasyon beklentisi oluşacak.
Memur maaş zammı oranını her ne kadar temmuz ayında Bakanlar Kurulu'nun belirlemesi bekleniyorsa da, hükümetin ne ölçüde zam yapacağının ipuçlarının, 1999 bütçesinin TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'ndaki görüşmeleri sırasında ortaya çıkabileceği kaydediliyor.
Zam senaryoları
  • Hedeflenen enflasyon dikkate alınırsa: IMF daha çok bunu istiyor. Hükümet de bu görüşü benimserse yıl sonu hedefi olan yüzde 35 dikkate alınacak. Ancak bu hedefin revize edilmesi maaş zammını da etkileyecek.
  • Hedef revize edilirse: Yılın ilk beş ayında yaşanan gelişmeler dikkate alınarak önümüzdeki haftalarda enflasyon hedefinin revize edilerek yukarı çekilmesi bekleniyor. Yıl başında yüzde 44.4 olan ortalama enflasyon hedefinin yüzde 55'e yükseltilmesi yılın geri kalan bölümünde ayda oralama yüzde 2 oranında bir enflasyon beklendiğine işaret edecek. Bu durumda da yıl sonu için yüzde 40 düzeyinde bir enflasyon beklentisi oluşacak. Eğer memur maaşları, bu düzeyde bir enflasyon beklentisi dikkate alınarak artırılırsa, maaş zammı oranının yüzde 12-15 arasında kalması gündeme gelecek.
  • Geçmiş enflasyon dikkate alınırsa: Bu yılın ilk beş aylık döneminde tüketici fiyatları endeksi yüzde 21.5, toptan eşya fiyatları endeksi ise yüzde 21 oranında artış kaydetti. Haziran ayı enflasyonu geçen yıl haziran ayında olduğu gibi tüketici fiyatları bazında yüzde 2.9 civarında kalırsa, altı aylık enflasyon yüzde 25 olarak gerçekleşecek. Eğer geçmiş altı ayın enflasyon oranı dikkate alınırsa memur maaşlarına en az bu oranda bir zam yapılacak.
  • ÖNCEKİ HABER

    Kosova pazarlığı sürüyor

    SONRAKİ HABER

    AA'dan 31 Mart seçimleri açıklaması: AA veri aktaran bir medya kuruluşudur

    Sefer Selvi Karikatürleri
    Evrensel Gazetesi Birinci Sayfa