16 Mayıs 1999 21:00

İlaç vurgunu sürüyor

SSK ucuza alıp pahalıya satıyor. Tekeller de aynı ilaçları piyasaya kat kat fazla fiyatla sürüyor. Sonuçta bütün fatura hastalara çıkıyor.

Paylaş
İlaç vurgunu sürüyor
Özlem Albayrak
Sosyal Sigortalar Kurumu (SSK), ilaçları firmalardan maliyetlerin dahi altında alıp, hastalara büyük bir kâr oranı koyarak satıyor. İlaç firmaları ise SSK'ya maliyetlerinin dahi altında sattıkları ilacı piyasaya, kat kat fazla fiyatla sürüyorlar. Bağ-Kur ve Emekli Sandığı gibi kurumlar da tıpkı SSK gibi ilaçları ucuza alabilecekken, eczane fiyatlarıyla alıyorlar ve hastalara satıyorlar.
Vazgeçilmez bir ürün olan ilacın tamamen kâr güdüsü ile üretilmesi, büyük bir piyasa olan ilaç pazarında pek çok dolabın dönmesine neden oluyor.
Bu büyük ve karmaşık piyasada ilaç üreticileri bir şekilde kâr etmenin yolunu bulurken, halk ilacı pahalıya tüketmeye devam ediyor. SSK'da Kemal Kılıçdaroğlu yönetimi ile başlatılan, "ucuz, eşdeğer ilaç" politikası, ilaç piyasasının nasıl işlediğinin ipuçlarını veriyor.
Sosyal Sigortalar Kurumu (SSK) 1994'te ucuz ilaç alacağını açıklamasının ardından ilaç firmaları, yüzde 25 bir ilaç alımı ile cazip bir pazar olan SSK'ya imalat fiyatının da altında satış yapmaya başlamışlardı.
SSK, bu uygulamayı devam ettirirken, Emekli Sandığı, Bağ-Kur gibi kamu kurumları piyasadaki fiyatlarla ilaç almayı ve zarar etmeyi sürdürüyor.
SSK ise üyeleri için kullanması gereken bu imkânı, kâr etme aracı olarak görüyor ve ilaçları yüzde 25 eczacı kârı olmadan ve imalatçı fiyatına ya da imalatçı fiyatının altında alırken, üyelerine kutu üzeri fiyatla satarak halkın kazıklanmasına ortak oluyor.
Firmalar, SSK "ucuz ilaç" politikasını başlattıktan sonra imalatçı fiyatının altında, aynı ilacı piyasaya ve kurumlara ayrı ayrı fiyatla satmak, sadece SSK için ilaç üretmek gibi yöntemler geliştirdiler.
SSK'ya uygulanan fiyatlar konusunda işverenler, pazardaki paylarını kaybetmemek için böyle bir uygulamaya gittiklerini ve indirimlerin uygulandığı ilaçların cirolar içinde sadece yüzde 20-25 gibi bir payı olduğunu ileri sürüyorlar. SSK'nın, ilacı olabildiğince ucuz almaya çalışması rekabeti körüklüyor ve fiyatlar maliyetlerin altına düşüveriyor.
Firmalar hâlâ zam istiyor
İlaç firmalarının bu uygulama ile hâlâ kârlılıklarını sürdürebildikleri ortada iken, zam istemeleri ise ilginç bir tablo oluşturuyor. Sağlık Bakanlığı'nın fiyatlandırma politikasından, her fırsatta şikâyet eden ilaç firmaları, dolar üzerinden fiyat alan ithal ilacı getirtip satmayı tercih ediyorlar. Bu eğilim 1994'te 489 milyon dolar olan ilaç ithalatının 1998'de 1 milyar 180 milyon dolara yükselmesine, buna paralel olarak ihracatın ithalatı karşılama oranının da yüzde 21.3'ten 1998'de yüzde 10.9'a düşmesine neden oldu. İlaç işverenleri bir taraftan imal ettikleri ilacı gösterdikleri maliyetin altında satarken diğer taraftan "5 yıldır zarar ediyoruz.
Devlet fiyatlandırma politikasını değiştirmeli" diyorlar. İlaç firmalarının kâr güdüsü ile ithal ilaç payını artırmaları ve yabancı ilaç tekellerinin baskısı ile ilaçta patent uygulamasına 5 yıl erken girilmiş olması, Türkiye'nin en basit ilacı bile ithal eder konuma gelmesi sonucunu doğuracak.
ÖNCEKİ HABER

Barak seçime güçlü giriyor

SONRAKİ HABER

İstanbul Onur Haftası Komitesine "toplumsal tereddütlü grup" gerekçesiyle ret

Sefer Selvi Karikatürleri
Evrensel Gazetesi Birinci Sayfa