24 Nisan 1999 21:00

Bütün zorluklara rağmen tiyatro!

Birçok zorluğa katlanarak tiyatro yapmaya çalışan Bursa Ekim Tiyatrosu Müdürü Hıdır Gültepe ile bir söyleşi gerçekleştirdik.

Paylaş
Bütün zorluklara rağmen tiyatro!
Bursa Ekim Tiyatrosu, 1989 yılında Sosyal Demokrat Halkçı Parti Gençlik Kolu'nun Tiyatro faaliyeti olarak çalışmalara başlamış. Çalışmalarını bir süre orada devam ettiren topluluk, daha sonra sanat anlayışları konusunda ters düştükleri bu partiyle bağlarını 1993 yılında kesmiş.
Birçok zorluğa katlanarak tiyatro yapmaya çalışan Bursa Ekim Tiyatrosu Müdürü Hıdır Gültepe ile bir söyleşi gerçekleştirdik.
Türkiye'de tiyatro ile uğraşmak birçok zorluğa katlanmayı gerektiriyor. Bursa Ekim Tiyatrosu'nun karşılaştığı zorluklar nelerdir?
Yılda iki tane oyun sergileyebiliyoruz. Bazı zamanlar maddi sıkıntıdan dolayı bir oyun çıkardığımız oldu. 10. sanat yılımızı kutladığımız şu günlerde resim sergisi açtık ve Ada isimli oyunumuzu oynuyoruz. Bursa'da on yıldır salon sorunu çekiyoruz. Salon var ama bunlar da birilerinin tekelinde. Yani Milli Eğitim Araçları Salonu olmasa biz salonsuz kalırız. Bursa'da Osmangazi Belediyesi'nin salonu var, ama başında biri var, onun tekelinde. Tayyare Kültür Merkezi var. O da birinin tekelinde. Aslında boş gününü bulabilsek tutabiliriz. Ama gidiyoruz, hazirana kadar doluyuz diyorlar. Sezon başlamadan 4-5 ay önce salonlar tutuluyor. Devlet Tiyatrosu'nun salonu var. Orayı daha önceden tutabiliyorduk. Ama şimdi vermiyorlar. Müdürü Bora Özkula'ydı. Şu anda Emin Gümüşkaya geldi. Adam bizi kaale bile almıyor. Yani bize sadece Milli Eğitim'in salonu kalıyor. İdare etmeye çalışıyoruz. O da dolu oldu mu oyunu oynayamıyoruz. Yani kısaca en büyük sorunumuz salon, salon sorununu çözersek çok rahatlarız. Şu anda tıkandı. 10. yılımızı kutluyoruz, ama 10. yılda gelmemiz gereken yerde değiliz bu sıkıntılardan dolayı.
Belediyelerden bu konuda destek görüyor musunuz?
Belediyeler bizim gibi amatör gruplara sahip çıksın. Mesela Uludağ Üniversitesi'ne bağlı Fethiye Kültür Merkezi var. Şehre uzak. Belediye buraya araba koyarsa veya ayda bir kez bize salonu ücretsiz verebilirse biz de ona göre daha geniş kitlelere ulaşabiliriz. Birilerini salonlara, kültür merkezlerine müdür yapıp da, orayı tekeline almasına izin verilmemeli. Oraya gerçekten halk için sanat yapan insanlar getirilmeli. Mesela DYP zamanında kömür ihalesi yolsuzluğuna karışmış, mahkemelik olmuş biri ANAP döneminde Tayyare Kültür Merkezi'nin başına getiriliyor. Şu anda Bursa'da belediyelerin tümünü DSP almış durumda. Bakalım yeni belediyeciler Bursa'nın sanat yapısına neler katıp, neleri tahrip edecek.
Yerel basının oyunlarınıza ilgisi nasıl?
Bursa'daki yerel gazeteler daha önce küçük de olsa oyunlarımızı duyuruyor, haber yapıyorlardı. Ama 1997-98 sezonunda sergilediğimiz "Bir Anarşistin Kaza Sonucu Ölümü" adlı oyunumuz Bursa Valiliği tarafından yasaklandı. Basın açıklaması yaptık. Hiçbir gazete yazmadı. O günden sonra da gazetelerde haberlerimiz çıkmadı. Tamam muhabir arkadaşlar geliyor, izliyor ve haberi yazıyorlar, ama haber gidiyor gazete binasında takılıp kalıyor. 10 yıldır sanat mücadelesi veren bir tiyatronun adından bile söz edilmiyor.
Zorluklarla karşılaştınız mı?
"Ölüm ve Kız" adlı oyunumuzun afişleri eğitim fakültesinde faşistler tarafından yırtıldı. Biz müdahale ettik. Ama afişi yırtanlar yerine ben gözaltına alındım. Oyunu oynama iznimiz vardı ve afiş asma iznimiz de vardı. Oysa oyun günü 3 otobüs polis geldi. Oyun başlamadan önce sahne arkasında arama bile yaptılar. Bunun yanında "Bir Anarşistin Kaza Sonucu Ölümü" adlı oyunumuz Valilikçe yasaklandı. Bir kez oynanmıştı, ikinci kez Tüm Maliye-Sen'in yararına oynamak istediğimizde izin verilmedi. Yasaklama gerekçesi ise polise hakaretmiş. Mahkeme ise Türk polisine hakaret olmadığını ve olayın başka bir ülkede geçtiğini belirtti. Daha sonra oyun oynandı. Ocak 1998'de oynanan bu oyuna polis panzerlerle geldi.
Baskılar bunlarla da kalmıyor. Tiyatromuzda resim ve tiyatro kursları veriliyor. Kursiyerlerimiz tehdit ediliyor, seyircilerimiz aranarak salona alınıyor. Kursiyerlerimize neden bu tiyatroya gittikleri soruluyor; başka tiyatroya gitmeleri söyleniyor.
Bunca baskıya rağmen nasıl tutundunuz?
Bursa Ekim Tiyatrosu, 10 yıldır Türkiye'nin kokuşmuş, sanat yaşamına karşı, alternatif bir sanat yaşamı oluşturmaya çalıştı. Disiplin anlayışıyla, çalışma hayecanıyla, öğrenme azmiyle, kısacası amatörler için gereken tüm materyalleri bilinçli olarak işleyerek, Bursa'da tek olmayı başardı. 10 yıl içinde birçok grup saman alevi gibi parlayıp söndü. Çoğu Bursa'nın sanat yaşamında yer alacak kadar varlık dahi gösteremedi.
'Ada' bugün sahneleniyor
Bursa Ekim Tiyatrosu tarafından bügünlerde sahnelenen "Ada" isimli oyun, Nelson Mandela'nın yattığı hapishanenin de bulurduğu adayı anlatıyor. Adanın kahramanları da Afrika'nın özgürlük mücadelesinde tutuklanmış insanlardır. İnanılmaz ve orijinal işkencelere maruz kalıyorlar. Mesela çalıştırarak işkence yapılıyor. Yıldırmak için yeni yeni işkenceler geliştiriliyor. Afrika'da verilen mücadele evrensel bir mücadeledir. Bu anlamda oyunun her yerde anlatılması, her yere götürülmesi ve üzerinde estetik olgular ekleyerek halka anlatılması gerekiyor. Oyun bugün; Yıldırım Belediyesi Çocuk Tiyatrosu Salonu'nda saat 20.00'de ve 27 Nisan Salı-28 Nisan Çarşamba günleri de Milli Eğitim Araçları Salonu'nda saat 20.00'de sahnelenecek.
ÖNCEKİ HABER

'Savunma hakkı kısıtlanıyor'

SONRAKİ HABER

Erdoğan'dan Fransa'ya Kıbrıs açıklaması: Biz garantörüz, sen nesin?

Sefer Selvi Karikatürleri
Evrensel Gazetesi Birinci Sayfa