24 Nisan 1999 21:00

Küçükler holdingleşiyor

Tekelleşmenin son yıllarda oldukça yoğunlaştığı Türkiye'de küçük şirketleryutulmamak için bir araya gelerek güçbirliği holdingleri oluşturuyor.

Paylaş
Küçükler holdingleşiyor
Tekelleşmenin son yıllarda oldukça yoğunlaştığı Türkiye'de küçük şirketler yutulmamak için biraraya gelerek güçbirliği holdingleri oluşturuyor. Özellikle Anadolu'da yaygınlaşan güçbirliği holdinglerinin ilki İzmir'de kuruldu. Ardından Eskişehir, Afyon ve Antalya gibi 20'ye yakın şehirdeki küçük şirketler bir araya gelerek holdinglerini oluşturmaya başladılar.
Güçbirliği adı altında yaygınlaşan holdingleşme Anadolu'da hızla yayılıyor. Büyüklere karşı pazarlarını koruyabilmek için bir araya gelen onlarca küçük şirket, tek bir çatı altında birleşerek tekeller arasında yer edinmeye çalışıyor. Ancak bu holdinglerde de bir süre sonra belli hissedarlar yönetimde ağırlıklarını koymaya başlıyorlar.
20'ye yakın güçbirliği var
Birçok ilde Sanayi ve Ticaret Odalarının önderliğinde başlayan bu girişimler şimdilik kriz nedeniyle askıya alınmış durumda. 20'ye yakın güçbirliği holding kurulmasına ya da kuruluş aşamasında olmasına rağmen Sanayi Bakanlığı'ndan onaylı yalnızca iki güçbirliği var. Birincisi, İzmir'de kurulan ve bu furyanın fitilini ateşleyen "Güçbirliği Holding", ikincisi ise Antalya'da kurulan "Antalya Güçbirliği Holding". Ancak, Afyon'da güçbirliği holding kurmak için 250 işadamının biraraya geldiği 300 milyar lira sermaye ile kurulan bir şirketin yanı sıra Manisa Yatırım Holding adı altında 567 milyar lira sermayeli ve 90 ortaklı bir holding örneği de var. Ayrıca, Adana, Çankırı, Konya, Kayseri, Alanya, Mersin, Samsun ve daha birçok şehirde güçler birleştirilirken bazı şehirlerde birden fazla holding çalışması var.
Tekelleşme körüklüyor
Güçbirliği holdingleri bu kadar cazip kılan şey ise ekonomide bankalarla içiçe geçmiş tekellerin ve rant gelirinin ağırlık kazanması. Bu durum şirket iflaslarını ve küçüklerin büyükler tarafından yutulmasını hızlandırıyor. Öte yandan birleşmelerde bir diğer önemli etken de büyük holdinglerin devlet teşviklerinden daha kolay yararlanmaları. Kuşkusuz özelleştirme ihalelerindeki pazarlık gücünün etkisi de gözardı edilemeyecek kadar önemli.
Nitekim Güçbirliği Holding Yönetim Kurulu Başkanı Kemal Zorlu da, Power dergisine yaptığı açıklamada, "Artık öyle bir hale geldi ki, önümüzdeki hiçbir makro işe sahip çıkamaz olduk. Çünkü, tek başımıza rakiplerimizle boğuşacak gücümüz yoktu. Biz de güçlerimizi birleştirme kararı aldık" diyor.
Tescilli ikinci güçbirliği olan Antalya Güçbirliği Holding İcra Komitesi Başkanı Sadık Badak ise, Anadolulu işadamlarının, dünyanın içinde bulunduğu konjonktürü yakından takip etmeye başlamasıyla güçbirliklerinin oluştuğunu söylüyor. Badak, "Canını dişine takarak yıllarca çalışmış mütevazı bir firmanın pazarını, büyük bir firma gelip alıyor. Bu insanların birşeyler yapması gerekiyordu. Biraraya gelerek iş tecrübelerini ve sermayelerini birleştirmeye başladılar. Bu büyük firmalara menfi değil, müspet bir tepki. Bundan önce ülkelerin topyekün kalkınma stratejileri vardı. Şimdi artık şehirlerin kalkınma yarışı gündemde.
Şehirleri kalkındıracak olan da kamu kurumları değil, o şehirdeki sermayedarlar. Bunların da dünya standardında dünya mentalitesinde iş yapması gerekiyor. Bölge kuruluşları bunu farkettikten sonra biraraya geldiler" diyor.
ÖNCEKİ HABER

NATO'nun şahini Blair

SONRAKİ HABER

Binali Yıldırım, ‘İstanbul’ diye İzmir’in verilerini anlattı

Sefer Selvi Karikatürleri
Evrensel Gazetesi Birinci Sayfa