28 Şubat 2015 17:12

Yaşar Kemal'i kaybettik

İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde 1.5 aydır çoklu organ yetmezliğinden tedavi gören dünyaca ünlü büyük edebiyatçı Yaşar Kemal hayatını kaybetti.

Paylaş

İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde 1.5 aydır çoklu organ yetmezliğinden tedavi gören dünyaca ünlü büyük edebiyatçı Yaşar Kemal 92 yaşında hayatını kaybetti. Yaşar Kemal’in cenazesi, 2 Mart Pazartesi günü Teşvikiye Camii’nde kılınacak öğle namazının ardından, Zincirlikuyu Mezarlığı’nda toprağa verilecek. Aynı gün 15.30’da, Lütfi Kırdar Kongre ve Sergi Sarayı’nda Yaşar Kemal’in ailesi ve yakınlarının ev sahipliğinde veda toplantısı düzenlenecek.

Yaşar Kemal, Van'ın Muradiye ilçesine bağlı Ernis köyünden Adana'nın Osmaniye ilçesine göçen Kürt bir ailenin çocuğu olarak Gökçedam'da 1923 yılında dünyaya geldi. Kendi anlatımıyla bir "Türkmen" köyünde tek "Kürt" ailenin çocuğu olarak doğup büyüyen Yaşar Kemal, 5 yaşındayken babasının camide öldürülüşüne tanık oldu. Ortaokul döneminde çeşitli işlerde çalıştı. Kuzucuoğlu Pamuk Üretme Çiftliği'nde ırgat kâtipliği (1941), Adana Halkevi Ramazanoğlu kitaplığında memurluk (1942), Zirai Mücadele'de ırgatbaşlığı, daha sonra Kadirli'nin Bahçe köyünde öğretmen vekilliği (1941-42), pamuk tarlalarında, batozlarda ırgatlık, traktör sürücülüğü, çeltik tarlalarında kontrolörlük yaptı.

Yaşar Kemal, bir söyleşisinde sanat çalışmalarına ilkokula başlamadan önce şiirle işe koyulduğunu ve okula başladığında "yaşlı halk şairleriyle çakıştığını" anımsadığını belirtti. Kemal, ortaokuldan ayrıldıktan sonra folklor derlemelerine başladı ve 1940-1941 yılları arasında Çukurova'dan ile Toroslardan derlediği ağıtları içeren ilk kitabı olan Ağıtlar, Adana Halkevi tarafından 1943 yılında yayınladı. 1944 yılında ilk hikâyesi Pis Hikâye'yi yayınladı.

Kemal Sadık Göğceli adı ile çeşitli yayımlarda yazarken Yaşar Kemal adını Cumhuriyet gazetesine girince kullanmaya başladı. 1952 yılında yayımlanan ilk öykü kitabı olan Sarı Sıcak'ta da yer alan Bebek öyküsü burada tefrika edildi.

Yazarın 1947'de başlayıp yarım bıraktığı ve 1954'te tamamladığı 'İnce Memed' romanı yaklaşık 40 dile çevrildi.

Nobel Edebiyat Ödülü'ne aday gösterilen ilk Türkiyeli yazar oldu. Kürt bir yazar olarak Türk Edebiyatının en önemli eserlerine imza attı.

Yaşar Kemal pek çok yapıtında Anadolu'nun efsane ve masallarından yararlandı. PEN Yazarlar Derneği üyesiydi.

Eserlerine de yansıttığı siyasi kimliğini hiçbir zaman gizlemedi.  17 yaşından bu yana sosyalist siyasetin içinde yer aldı. 1950'de Türk Ceza Kanunu'nun 142. maddesine aykırı eylemde bulunmak savıyla tutuklandı ve bir süre Kozan Cezaevi'nde yattı. 1951'de serbest kaldı. 1967'de haftalık dergi Ant'ın kurucuları arasında yer aldı. Sorumlusu olduğu bu derginin yayınları arasında çıkan 'Marksizmin Temel Kitabı' adlı yapıttan dolayı 18 ay hüküm giydi. Bu karar Yargıtay tarafından bozuldu. Ant dergisindeki yazılarından dolayı çeşitli kovuşturmalara uğradı.

1962'de Türkiye İşçi Partisi'ne üye oldu. Kemal,TİP'te sekiz yıl çalıştı ve yöneticilik yaptı.

DGM'DE YARGILANDI

Yaşar Kemal'in 1995'te Almanya'da yayın yapan Der Spiegel dergisine yazdığı 'Yalanlar Seferi' makalesiyle "bölücülük propagandası" yaptığı iddia edildi. Yaşar Kemal, bu gerekçeyle DGM'de yargılandı.

Dava süreci aydınları çeşitli eylemlere yöneltti. O dönemde suçlanan 10 makale, 'Düşünceye Özgürlük' adlı kitapçıkta toplandı ve imza atan 1080 aydın kitapçığın yayıncısı olarak toplu sivil itaatsizlik suçu işledi. Kemal, davada beraat etti. Ancak yazara bu kitapta yer alan ve yine Kürt sorunuyla ilgili görüşlerinin bulunduğu 'Türkiye'nin Üzerindeki Kara Gökyüzü' başlıklı yazısı nedeniyle de dava açıldı. Kemal, 'halkı sınıf, ırk, din, mezhep veya bölge farklılığı gözeterek kin ve düşmanlığa açıkça tahrik ettiği' gerekçesiyle 7 Mart 1996'da 1 yıl 8 ay hapis cezasına ve 466 milyon 466 bin lira ağır para cezasına çarptırıldı. Ceza ertelendi.

Eşber Yağmurdereli'nin 1997'de hapse girmesi üzerine "Ölünceye kadar Türk devletini bağışlamayacağım" dedi.

ESERLERİ

İnce Memed, Teneke, Yer Demir Gök Bakır, Yılanı Öldürseler, Al Gözüm Seyreyle Salih, Kuşlar da Gitti, Deniz Küstü Yağmurcuk Kuşu, Fırat Suyu Kan Akıyor Baksana gibi romanlara imza attı.

Röportaj yazarlığında da klasiklere imza attı.  Diyarbakır, Kaçakçılar Arasında 25 Gün, Hasankale Yerle Bir, Görülmemiş Lüfer Akını, Sait Faikle Görüşme, Mağara İnsanları, Sahaflar Çarşısı, Füreyanın Çini Cenneti, Yanan Ormanlarda Elli Gün, Peri Bacaları, Neden Geliyorlar? ve Bir Bulut Kaynıyor gibi röportajlarının da içerisinde bulunduğu 'Röportaj yazarlığında 60 yıl' kitabı Yapı Kredi Yayınları tarafından yayımlandı. (KÜLTÜR SERVİSİ)

Özgeçmişte Vikipedi, Radikal, DİHA ve Bianet'ten yararlanılmıştır.

JALE PARLA: YAŞAR KEMAL'İN EKSANTRİKLERİ

SENNUR SEZER: BENİM YAŞAR AĞABEYİM

YAŞAR KEMAL'İN EŞİNDEN AÇIKLAMA

ÖNCEKİ HABER

İsmail Şahin vicdanlarımızda

SONRAKİ HABER

İzmir Gazeteciler Cemiyeti ve Basın Konseyinden "Basın Bayramı" açıklaması

Sefer Selvi Karikatürleri
Evrensel Gazetesi Birinci Sayfa