24 Aralık 2014 09:46

Metal iş kolu ve grup sözleşmeleri…

Metal iş kolunda 150 bin metal işçisini ilgilendiren 2014-2016 yıllarını kapsayan Grup Toplu İş Sözleşmesi; işçi sendikaları Türk Metal, Birleşik Metal-İş ve Çelik-İş ile patron sendikası MESS arasında sürüyor.

Paylaş

Halil İMREK

Metal iş kolunda 150 bin metal işçisini ilgilendiren 2014-2016 yıllarını kapsayan Grup Toplu İş Sözleşmesi; işçi sendikaları Türk Metal, Birleşik Metal-İş ve Çelik-İş ile patron sendikası MESS arasında sürüyor.
Grup Toplu İş Sözleşmelerinde, patronlar işçilerin taleplerine karşılık vermek bir yana, yeni dayatmalarda bulunuyor.
Biz bu yazıda kısaca grup sözleşmeleriyle ne amaçlanmak istendiğine dikkat çekeceğiz.
Grup sözleşmesi biçim olarak birden fazla işvereni temsilen işveren sendikası ile işçi sendikası üst yöneticileri arasında tek bir sözleşme metninin görüşülerek kabul edilmesidir.
Grup sözleşmesi bugünkü güç ilişkileri bakımından işçi sınıfının aleyhine bir durum yaratmaktadır. Asıl olarak sermayenin güçlerini birleştirerek ekonomik ve siyasi alanda işçi sınıfına saldırılarını sistemleştirmesi ve işçi sendikalarını işlevsiz kılmasıdır.
Tek tek işyerlerinde gerçekleştirilen toplu iş sözleşmelerinde, işçi ve sendikaları aracılığıyla doğrudan işverenin kendisi ve vekili ile görüşürler ve böylece kendi iradelerini görüşme sürecine sokarlar.
Kendi taleplerini en iyisi kendileri bildikleri için onları en iyi savunan o işyeri işçileri ve temsilcileri, toplusözleşmede etkin rol oynarlar.
Grevin başlamasında ya da bitmesinde karar grup sözleşmelerine göre daha fazla işçilerde ve şubelerinde olur.
Bu açıdan tek tek işyerlerinde yapılan toplu iş sözleşmesi, grev ve direnişlerin işçi sınıfının yaşama ve çalışma koşullarının düzeltilmesinde ve patronlara karşı mücadelede önemli avantajlar sağlar.
1970’lerde metal işçileri mücadele konusunda önde gidiyorlardı. Hak arama grevlerinin yanında siyasi ve dayanışma grevleri de gerçekleştiriyorlardı. Metal işçileri arasında sınıf bilinci hızla yükseliyordu.
Bu durum patron sınıfı için tehlike anlamına geliyordu. Bu yüzden grup sözleşmeleri ilk olarak metal iş kolunda MESS (Metal Sanayicileri Sendikası) tarafından dayatılmaya başlandı. Metal patronları, MESS aracılığı ile işçi sendikalarını işlevsizleştirmek, işçileri doğrudan toplusözleşme görüşmelerinin dışına iterek mücadelenin ateşini söndürmek ve ücretleri aşağıya çekmek için kolları sıvadılar.
1978’de tabandaki muhalefet rağmen, Türkiye Maden İş Sendikası “Avrupai bir sistem olduğu” ve “Eşit işe eşit ücret ilkesinde gedikleri kapayacağı” gerekçesiyle bir grup sözleşmesi imzaladı.
12 Eylül darbesinin hemen ardından grup sözleşmesi Yüksek Hakem Kurulu tarafından MESS ve TİSK ilkelerinin hayata geçirilmesinin somut bir ifadesi olarak diğer iş kollarında da genelleştirildi.
Bugün tekstil vb. iş kollarında grup sözleşmeleri gerçekleşmektedir. Grup sözleşmelerinde bir çok işçi sendikası bulunduğunda ve birlikte davranamadıklarından birleşmiş patronların karşısına güçsüz olarak çıkmaktadırlar. Grup sözleşmelerinde en çok üyesi bulunan sendika muhatap alınmakta bu durum diğer sendikaların imzalanan kötü sözleşmeyi iş kolunda belirleyici ağırlığı olan sendikayı suçlama kolaycılığına itmektedir.

GRUP SÖZLEŞMELERİ İLE NE AMAÇLANMAKTADIR?

* Patronların gücünü birleştirmek.
* TİSK’in amaçlarını hayata geçirmek
* Görüşme sırasında işveren arasındaki olası çelişkileri bastırmak. Bir işyerinde grev olduğu zaman işveren diğer işverenler karşısında pazar kaybeder. Oysa grup grevi zor olmasına karşın gerçekleşse bile talep karşılanamayacağı için birikerek bekleyecektir. Grev sonrası işverenler üretimi artırarak kaybını karşılayabilir.
* İşçilerin sendika değiştirmesini ya da yeni sendika kurmalarını engellemek. Çünkü grup sözleşmesi en büyük sendika ile yapılmakta diğer sendikalar da bu sözleşmeleri büyük oranda onaylamaktadır.
* İşçi sendikalarını işlevsizleştirmek ve şube işyeri temsilciliklerini TİS sürecinin dışına atmak. İnisiyatif işçilere en uzak olan merkeze geçmektedir. Bu bir ölçüde şubelerin de işine gelmektedir.
* Toplu iş sözleşme görüşmelerinde uyuşmazlığa gidilmesi ve çok sayıda üye ile greve gidilmesi durumunda sendikayı mali yönden zayıflatmak.
* Grev oylamasını birden çok işyerinde yaptırmak suretiyle bazı işyerlerinin greve hayır yönünde karar alması halinde işçilerin potansiyelini kırmak.
* İşçileri toplu iş sözleşme sürecinin dışına iterek, irade ve inisiyatiflerinin sözleşme sürecine yansımasını engellemek ve işçileri edilgen duruma sokmak.

ÖNCEKİ HABER

Kumtel’de 'Kayzen' zili

SONRAKİ HABER

İBB genel sekreter yardımcılığından istifa etti, bakan yardımcılığına atandı

Sefer Selvi Karikatürleri
Evrensel Gazetesi Birinci Sayfa