İşçi-Sendika [27.10.06]

Türkiye’de 2 milyon 215 bin, dünyada ise 191.8 milyon kişi işsiz. İşsizlik büyürken, “İşsizliğin sağlığa etkileri nedir” sorusu daha önemli hale geliyor. Araştırma Görevlisi Dr. Hakan Tüzün’ün yaptığı çalışma ise, işsizliğin fiziksel ve psikolojik sağlığı olumsuz etkilediğini ortaya koyuyor. Araştırmalar, İngiliz Tıp Dergisi editörünün 1991’de ifade ettiği şu sözü doğruluyor: “İşsizlik öldürür!”

Türk Tabipleri Birliği’nin yayın organı olan Toplum ve Hekim Dergisi’nin son sayısında “İşsizlik ve Sağlık” konulu bir dosya yayınlandı. Dosyada Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Araştırma Görevlisi Dr. Hakan Tüzün’ün, “İşsizliğin Sağlık Sonuçlarını Gözden Geçirme” başlıklı çalışması da yer alıyor. Tüzün çalışmasında, çeşitli ülkelerde yapılan bilimsel araştırmaların sonuçlarına yer vererek, işsizliğin sağlığa etkilerini mercek altına alıyor.

İşsizlik-hastalık ilişkisini inceleyen 2005 tarihli bir araştırmaya göre, “algılanan sağlığın iyiden kötü olması” bakımından işsiz kadınlar çalışanlara göre Danimarka’da 2.1, İsveç’te 2.4 kat, erkekler ise Finlandiya’da 1.5, İsveç’te 2.1 kat risk taşıyor. 2003’te İsveç’te yapılan bir araştırma işsizlerde beden kitle indeksi ve kolesterolün daha yüksek olduğunu ortaya koyuyor. İsveç’te 2005’de yapılan bir başka araştırmaya göre, psikolojik sağlık bakımından işsiz erkeklerde 3.8 kat, işsiz kadınlarda 3.5 kat risk artışı görülüyor. Norveç’te 1993’te yapılan bir araştırma ise depresyon, anksiyete gibi psikolojik hastalıklar, işsizlerde çalışanlara göre 4 ile 10 kat daha fazla gözleniyor.

Erkekler daha çok etkileniyor

İşsizlik sağlığı olumsuz etkilediği gibi ölüm riskini de artırıyor. İngiltere’de 1994’te gerçekleştirilen araştırmaya göre işsizler, çalışanlara göre 1.9 kat ölüm riski taşıyor. 2004 tarihli Tayvan’da yapılan araştırma ise ölüm riskinin işsiz erkeklerde çalışanların 2.1 katı, işsiz kadınlarda ise çalışanların 1.8 katı olduğunu gözler önüne seriyor. Finlandiya’da 2003’te yapılan bir araştırma işsizliğin alkol ve sigara kullanımını, dolayısıyla kansere bağlı ölümleri artırdığını ortaya koyuyor.

1976 tarihli bir çalışmaya göre, ABD için işsizlik oranındaki her yüzde 1’lik artış, yılda 6 bin ek ölüme yol açıyor.

Son 10 yıl içinde yapılan araştırmalar işsizliğin intiharı da artırdığını gösteriyor. İntihar riski ABD’de işsiz erkeklerde 2, işsiz kadınlarda 3 kat, Yeni Zelanda’da işsiz kadınlarda 2.5, işsiz erkeklerde 2.6 kat, İngiltere’de işsiz erkek ve kadınlarda 1.9 kat daha yüksek.

Dr. Hakan Tüzün bu tabloyu şöyle değerlendiriyor: “British Medical Journal dergisi (İngiliz Tıp Dergisi) Editörü’nün 1991’de ifade ettiği gibi -özellikle orta yaşlı kimseler için- ‘işsizlik öldürür’ önermesinin kanıtları su götürmez bir gerçeklik olmanın eşiğine gelmiştir.”

İşsizliğe sosyalizm tedavisi!

Dr. Tüzün, işsizlik-sağlık ilişkisini incelemekle kalmıyor, “hastalık yapıcı” bir etken olarak işsizliğin nasıl yeryüzünden silinebileceğini de tartışıyor. Aydın Çubukçu’nun “İşsizlik, işçiliğin doğuşuyla başladı” sözlerine dikkat çeken Tüzün, Marx’a da atıfta bulunarak, işsizlik, kapitalizm ve sağlıksızlık ilişkisine işaret ediyor. Tüzün, “Herhalde tarihin bundan sonraki dönemlerinde işsizlerin başına ne geleceği, işçilerin tarihin bundan sonraki dönemlerinin başına ne getireceğiyle ilgili olacaktır. İktisadi bir fazlalık olarak değerlendirilmekten kurtulan insanlar, o zaman umutlu türküler söyleyebilecektir” görüşünü dile getiriyor.

Dosyada Mustafa Yalçıner’in “İstihdam Sorunu ve Sosyalizm” başlıklı bir yazısı da yer alıyor. Kapitalizmin her zaman işsizlik üretmeye devam edeceğini, “yedek işçi ordusu”nu koruyacağını kaydeden Yalçıner, işsizlik sorununun ancak emeğin iktidarı, yani sosyalizmle aşılabileceğini belirtiyor. Sovyetler Birliği deneyimine de işaret eden Yalçıner, sosyalizmin yalnızca işsizliği çözmekle kalmadığını, çalışma sürelerini düşürdüğünü, çalışma koşullarını iyileştirdiğini ve emeğin fiziki ve entelektüel gelişiminin olanaklarını ürettiğini ifade ediyor.

Dosyada Metin Çulhaoğlu, işsizliğin “nispi fazla nüfusun” kendini ortaya koyuş biçimi olduğuna dikkat çekerek, işsizliğin burjuva iktisatçılarının tanımıyla sınırlı olmadığını vurguluyor. Gaye Yılmaz, “Doğal İşsizlik Oranı”, “Enflasyon Artışını Frenlemeye Yetecek Bir İşsizlik Oranı” gibi terimler üretildiğine dikkat çekerek, artık düşük enflasyon koşullarında işsizliğin bir başarısızlık değil başarı olarak gösterildiğini kaydediyor.

Cem Somel, neoliberal politikaların sonucunda işsizliğin özellikle çevre ülkelerde tırmandığına işaret ederken, Yüksel Akkaya, işsizlikle veba arasında benzerlikler olduğunu kaydediyor.

Başa dön

Sağlık-İş’ten Türk-İş’e çağrı

Sağlık-İş Genel Başkanı Mustafa Başoğlu, Türk-İş Başkanı Salih Kılıç’ın, “Asgari ücret, en düşük memur maaşı kadar olmalıdır” sözünün gereğine uygun davranmasını istedi.

Türkiye’de asgari ücretin, bilimsel verilere göre değil, daha çok işverenlerin hükümete telkin ettiği düşüncelere göre belirlendiğini belirten Başoğlu, “İşçi ve işverenin 10 oya sahip olduğu Asgari Ücret Komisyonu’ndan işçi yararına bir asgari ücret çıkabilmesi için hükümetin işçi kesiminin isteklerine daha çok özen göstermesi gerekiyor” dedi.

Türkiye’nin en büyük iş sahibi olan Koç Grubu’nun Baş Ekonomisti Cevdet Akçay’ın “asgari ücret belirlenmez ise daha düşük ücret ile işçi çalıştırılabileceği” yönündeki açıklamasını “çağdışı bir anlayış” olarak değerlendiren Başoğlu, “IMF Başkanı Anne Krueger ile Koç’un sözcüsünün söylediği birbiri ile örtüşmemektedir” diye konuştu.

Böyle bir durumda işçi ve memurların birbirlerine karşı çıkmak yerine işbirliği yaparak, daha dengeli ve daha düzgün geçinebileceği bir ücret almak ve bu haktan emeklilerin de yararlandırılması için birlikte mücadele etmesi gerektiğine vurgu yapan Başoğlu, Türk-İş Başkanı Kılıç’ın, bu süreçte en aza razı olmak yerine, makul olanı gerçekleştirmeye çalışması gerektiğine işaret etti.

Başa dön

TANSAŞ işçisi sendikalaşıyor

Tez Koop-İş Sendikası Koç Grubu’nun satın aldığı TANSAŞ’ta örgütlenme çalışmalarını hızlandırdı. TANSAŞ’ta 5 yıl önce yürüttüğü örgütlenme çalışmaları başarısız olan Tez Koop-İş, Tansaş’ı Migros’un satın almasının ardından işçileri üye yapmaya başladı.

Tez Koop-İş Genel Başkanı Sadık Özben, yaptığı açıklamada, 5 yıl kadar önce Doğuş Grubu’nda bulunan TANSAŞ’ta yürüttükleri örgütlenme çalışmaları sonucunda yaklaşık bin işçiyi üye kaydettiklerini hatırlattı.

Bin işçi işten atılmıştı

Özben, “O dönemde bine yakın işçi işten çıkarıldı. Örgütlenme çalışmamız başarısızlıkla sonuçlandı. Ama, işten çıkarılan arkadaşlarımız için yargıya başvurduk ve tümünün davasını kazandık. Tazminatları ödendi” diye konuştu.

TANSAŞ çalışanlarının Tez Koop-İş üyesi olması durumunda, yasal olarak MİGROS sözleşmesinden yararlanması gerektiğini anlatan Özben, “Ancak işveren, kendilerine bir geçiş süresi tanımamızı istedi. Biz de 2007’de başlayacak MİGROS toplusözleşmesine kadar zaman tanıdık. Bu toplusözleşmedeki haklardan, TANSAŞ çalışanları da yararlanacak” dedi.

600 işçi üye oldu

İşverenle yaptıkları görüşme sonucunda İstanbul, Ankara, İzmir, Adana ve Antalya’daki TANSAŞ işyerlerinde çalışan işçilere net 100 YTL, diğer illerdeki işçilere ise belediye otobüslerine ödenen bilet ücretlerinin 52 katı tutarında ödeme yapılması konusunda anlaşmaya vardıklarını anlatan Özben, TANSAŞ işçilerinin, MİGROS toplusözleşmesindeki evlenme, doğum ve ölüm yardımlarından da yararlanacaklarını bildirdi.

TANSAŞ’ta yaklaşık 5 bin işçinin çalıştığını ve bugüne kadar 600 işçiyi üye kaydettiklerini anlatan Tez Koop-İş Başkanı Özben, üye yapma çalışmalarının devam ettiğini bildirdi.

Başa dön