Dünya [22.06.06]

Nükleer çalışmaları nedeniyle ambargo tehditi altında olan İran’ın, Batılı yönetimlerce “büyük tehlike” diye nitelendirilen Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinecad’a halk desteğinin giderek arttığı bildirildi.

İngiliz “The Guardian” gazetesinin, İranlı yetkililer ve İran’daki Batılı diplomatlara dayandırdığı haberinde, Ahmedinecad’ın, İran’da 2009 yılında yapılması plananan seçimlerde şimdiden “favori aday” olduğu ve ikinci kez cumhurbaşkanlığı koltuğuna oturmasına kesin gözüyle bakıldığı belirtildi.

İranlı liderin, ABD’ye karşı “taviz vermez” tutumu ve nükleer kriz konusundaki duruşu nedeniyle halkın gözünde daha da büyüdüğünü belirten Guardian, “Halk desteğinin artmasında, Ahmedinecad’ın popülist tarzı, Batı baskısına karşı taviz vermez tutumu, İran’ın nükleer enerjiye hakkı olduğunu gözü kapalı savunması ve halk ile yakın ilişkileri etkili” diye yazdı.

İran’da ulusal bir kamuoyu yoklaması yapılmamasına rağmen, Batılı diplomatların dahi, Ahmedinecad’a olan halk desteğinin tavan yaptığı konusunda, hemfikir olduğunu belirten Guardian, diplomatların, “Ahmedinecad’ın gücündeki artış, halkın dikkatini nükleer meselelere odaklandırmasıyla ve bunun bir hak olduğunu savunmasıyla daha da pekişti. Bugün bir seçim olsa, Ahmedinecad kazanır. İran’ın, BM Güvenlik Konseyi’ne havale edilmesi, İranlı lidere, hükümet nezdinde bir sorumluluk verdi. Fakat bu bile Ahmedinecad’ın daha da güçlenmesine neden oldu” sözlerine yer verdi.

‘İşini yapan dürüst adam’

Ahmedinecad’ın yükselişini Guardian’a değerlendiren Tahran Üniversitesi siyaset bilim profesörü Nasır Hadian, “Ahmedinecad, geçen sene olduğundan daha güçlü. Ve yükselişi sürüyor. Bugün İran halkının yüzde 70, Ahmedinecad’ı destekliyor. Bunda, Ahmedinecad’ın kendisini, işini yapan dürüst ve basit bir adam olarak lanse etmesinin payı büyük” dedi.

Ahmedinecad’ın, “İsrail’in haritadan silinmesi ve Yahudi soykırımının inkârı” konularındaki açıklamalarını “siyasi bir taktik” diye nitelendiren Prof. Hadian, “Ahmedinecad, belki de cumhurbaşkanı olmadan önce, bu konular hakkında böyle düşünmüyordu. Fakat, o bir reaksiyon verdi ve bunun kendisini daha güçlü bir Müslüman lider yapacağını düşündü. Sonuç olarak, bu adımlar sadece İran’da değil, birçok İslam ülkesinde de destek bulabilirdi. Bu, hesaplı bir adımdı” dedi.

İran’ın eski İngiltere Büyükelçisi ve “Econotrend” adlı düşünce kuruluşunun başkanı Seyid Adeli de, “Ahmedinecad, Filistin direnişini gönülden destekliyor. İsrail konusundaki açıklamaları, İran’da olduğu kadar, Arap ülkelerinde de bomba etkisi yaptı. Bugün İranlılar ve diğer Arap ülkelerindeki vatandaşlar, onu bir kahraman olarak görüyor” dedi.

‘Saldırı petrol fiyatını artırır’

Suudi Arabistan’ın Washington Büyükelçisi Prens Türki El Faysal, İran’a yönelik olası bir askeri harekatın, petrol fiyatlarında büyük artışa yol açabileceği uyarısında bulundu.

ABD Enerji Birliği’nin düzenlediği toplantıda konuşan El Faysal, İran’a yönelik bir saldırı halinde tüm Körfez bölgesindeki petrol üretimin etkileneceğini vurguladı.

Suudi elçi, şu anda 70 dolar civarında seyreden ham petrol fiyatının, 2-3 kat artabileceğini belirtti.

ABD Enerji Bakanı Sam Bodman ise olası bir harekatın petrol fiyatlarına etkisi konusunda bir çalışma yapmadıklarını söyledi ancak, İran’ın petrol ithalatını kesmesi halinde, kendi rezervlerini kullanarak açığı kapatabileceklerini savundu.

Başa dön

ABD silaha doymuyor

Merkezi İsveç’te bulunan “Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü” (SIPRI), dünyada hızla artan askeri harcamalara ilişkin bir rapor yayımladı.

Birçok ülkenin 2006 boyunca trilyonlarca dolarlık askeri harcamalar yaptıklarını ya da bütçeler oluşturduklarını bildiren SIPRI, bu ülkeler arasında ABD’nin, Irak ile Afganistan işgalleri nedeniyle en üst sırada yer aldığına dikkat çekti.

ABD hükümetinin, sadece 2006 yılı boyunca 1.12 trilyon dolarlık askeri harcama yaptığına işaret eden SIPRI, bu oranla ABD’nin, dünya çapındaki askeri harcamaların yüzde 48’sini yaptığını ortaya koydu.

ABD’nin yanı sıra, bu ülkenin müttefiklerinin de 2006 boyunca “aşırı” askeri harcamalar yaptıklarına dikkat çeken SIPRI, “Dünyanın en büyük petrol üreticisi Suudi Arabistan, petrolden elde ettiği gelirin önemli bir kısmını askeri harcamalara ayırdı. Askeri teknoloji ile teçhizatı genelde, ABD ile İngiltere’den alan Suudi yönetimi, 2005’te 4.5 milyar dolar olan askeri bütçesini 25 milyar dolara yükseltti” ifadelerini kullandı.

SIPRI raporunda, askeri harcamalar ve bütçe artışı konusunda, ABD ile Suudi Arabistan’ın yanı sıra, ABD’nin bir başka müttefiki Gürcistan da dikkat çekti. Gürcistan’ın 2006’da askeri bütçesini tam yüzde 140 oranında artırdığını ortaya koyan SIPRI raporu, Tiflis hükümetinin bu yıl askeri teknoloji ile teçhizata 140 milyon dolar harcadığını gösteriyor.

Kafkasya’da Gürcistan’ı, Azerbaycan ile Ermenistan izliyor.

Dev tatbikatlar

İngiltere, Fransa ile ABD, SIPRI raporunda, geçen sene boyunca yaptıkları dev askeri tatbikatlarla da yer buldu. Çin ise, silahlı kuvvetlerinde yaptığı modernizasyon çalışmalarıyla dikkat çekti.

İngiltere, Fransa, Japonya ile Çin’in, tek başlarına dünya askeri bütçelerinin yüzde 4 ila 5’ini oluşturduklarını bildiren SIPRI, bu ülkelerin toplam askeri harcamalarının, dünya gayri safi milli hasıla toplamlarının yüzde 2.5’ini oluşturduğu ve her biri başına yaklaşık 170 milyon dolara denk geldiğini ifade etti.

Rusya’nın da geçen sene boyunca enerji kaynaklarından elde ettiği gelirin bir kısmını askeri harcamalara yoğunlaştırdığını belirten SIPRI, “2005 boyunca tamamlanan askeri harcamalar listesinin ilk 15’inde yer alanlar, dünya çapındaki askeri harcamaların yüzde 85’ini oluşturuyor” ifadelerine yer verdi.

Hammadde ile enerji kaynaklarındaki fiyat artışlarının; Cezayir, Azerbaycan, Rusya ve Suudi Arabistan gibi ülkelerin askeri harcamalarını arttırmalarına neden olduğu yorumunu yapan SIPRI, İran’ın askeri harcamalarının da 2005’e oranla yüzde 3.9 artarak 7 milyar dolara ulaştığını kaydetti.

Başa dön

VW’de işten atma furyası

Almanya’da hükümet, Hartz IV Yasası’nı sertleştirip, “vergi reformu” adı altında emekçilerin vergi yükünü artırırken, patronlar da işçi ve emekçilerin haklarını gasp etmeye çalışıyorlar.

Avrupa’nın en büyük otomotiv tekeli olan Volkswagen, yeniden yapılanma planları dahilinde; haftalık çalışma sürelerini ücret karşılığı olmadan 28,8 saatten 35 saate çıkarmak ve böylece “fazlalık” hale gelecek 30 bin işçiyi de işten çıkarmak istiyor.

Geçen hafta Wolfs-burg’da yapılan işyeri toplantısına katılan 18 bin işçi, patronların planlarını nasıl değerlendirdiklerini, VW şefi Wolfgang Bernhard yuhalayarak gösterdiler.

‘Sıra ücretlerde’

VW’nin uzun bir süredir değişik alanlarda önlemler aldığını söyleyen Bernhard ise, “Hammadde giderlerini düşürdük, üretimdeki hataları kaldırarak mümkün olanın en mükemmelini başardık, şimdi sıra ücret giderlerini düşürmeye geldi. Eğer bunu başarırsak o zaman Wolfsburg’da da, dünya piyasalarında rekabet edebilecek araçlar üretebiliriz” diye konuştu.

VW’de birçok şeyin düzeltildiğinin doğru olduğunu söyleyen İşyeri Temsilciliği Başkanı Bernd Osterloh ise, “Ama ücret ve personel konusunda iyi işler yapılmıyor” dedi. “Şirket yönetimi çalışma sürelerini ücret karşılığı olmadan yükseltmek istiyor, fakat fazla olan personelle ilgili bir planı yok” diye konuşan Osterloh, “Binlerce işçinin atılmasına izin vermeyeceğiz” diye devam etti.

İşçilere tehdit

Brezilya’da üretim masrafları yükseldiği için 2008 yılına kadar 5773 işçinin işten atılması gerektiğini bildiren VW, işçilerin ve sendikanın yeniden yapılanma planlarına destek vermemesi durumunda, işçilerin tazminatsız atılacaklarını ilan etti.

Ülkenin en büyük metal sendikasının başkanı Jose Lopez Feijoo, “VW, 5773 işçiyi atarsa bu yan sanayiyi de etkileyecek ve toplam 245 bin işyeri tehlikeye girecek” dedi. Buna karşı mücadele edeceklerini söyleyen Feijoo, “VW geçmişte de bu tür şantajlarda bulundu ama başarılı olamadı, bu kez de başaramayacaklar” diye konuştu.

Başa dön