Toplum - Yaşam [21.02.06]

“Sahne yoktu Lüleburgaz’da, Halk Eğitim Merkezi’nin bizim deyimimizle F tipi olduğu dönemde kovulmuştuk burdan. Oyun oynamak istiyorduk, değişim hareketini gerçekleştirmek için. Kirayı ödeyemeyeceğimizi bile bile gittik, bir hangar bulduk, orayı kiraladık. Üç beş kişiyi kandırıp dörder tane sandalye aldırdık. Salon yaptık ve her gün oyun oynamaya başladık...”

Yukarıda anlatılan hikaye, grup olarak tiyatro yolculuklarına 1991 yılında başlayan ve içinde bulunduğumuz hafta 15. yıllarını kutlayan Lüleburgaz Gençoyuncular’a ait. Grup 15. yıl etkinlikleri kapsamında açılışında Dostlar Tiyatrosu’nun “Aymazoğlu ile Kundakçılar” oyununun yer aldığı, 5 oyunluk bir program gerçekleştirdi.

Gençoyuncular 70 kişiye yakın kadrosu, gerçekleştirdiği etkinlikler, Balkan ülkelerinde aldığı ödüller ve kendisine özgü çalışma temposuyla Lüleburgaz’daki diğer tiyatro gruplarının arasından sıyrılmış ve kentte tiyatro denince akla ilk gelen isim oldu. Bu yüzden Gençoyuncular Lüleburgaz’da tiyatro ile uğraşmak isteyen gençler için dahil olunmak istenen bir aile.

Bu ailenin Genel Sanat Yönetmeni Mesut Sarıoğlu ile 15 yıllık yolculuklarını ve amaçlarını konuştuk.

Evrensel: Geride kalan 15 yılı da değerlendirerek bize Gençoyuncular tarifi yapar mısınız?

Mesut Sarıoğlu: Biz 1991’de çalışmaya başladık. Kadro sürekli değişti, ama çekirdek kadrosu hâlâ yoluna devam ediyor. 15 yıl amatör tiyatrolar için uzun bir süre. Biz 15 seneyi dinamik, sürekli sahnede olarak geçirdik. Çok fazla sayıda oyun oynadık. Yurtdışına gittik, sokak tiyatrosu yaptık, köylere gittik. 40’a yakın oyun oynadık. Ve sürekli de sahnedeydik.

Lüleburgaz’ın bu açıdan bir avantajı var. Lüleburgaz’ın Kepirtepe Köy Enstitüsü’nün yanı başında olmaktan dolayı bir avantajı var. İnsan malzemesi ve toprağı çok sağlam. 1940’lardan bugüne Lüleburgaz’da amatör tiyatro geleneği var. Biz de bunu iyi değerlendirdiğimizi düşünüyoruz.

Ve hâlâ yolculuğumuz devam ediyor. ‘91’de yola çıkarken “Selam olsun uzun yolun yolcularına” diye açtığımız Oda Tiyatrosu’nun duvarına yazı yazmıştık ve yolculuk hâlâ devam ediyor. 3 uluslararası festivalin altında Gençoyuncular’ın imzası var.

Gençoyuncular Lüleburgaz açısından ne ifade ediyor?

Lüleburgaz’ın geleceğe dönen yüzü Gençoyuncular, dışarıya açılan penceresi. Hem ulusal anlamda hem de uluslararası ilişkilerde bir öncü görev üstlendi Gençoyuncular. “Kültür bir kentin soyadıdır” diye bir üst başlığımız vardı. Kültürün kentlerin değişiminde ve gelişiminde çok önemli bir köşe taşı olduğunu biliyoruz. Bizim önceliğimiz, kent insanını değiştirmek ve geliştirmek.

Bunun için sokak tiyatrosu yapıyoruz, bunun için köy tiyatrosu yapıyoruz, festivaller düzenliyoruz.

Türkiye’de amatör tiyatronun önünde kocaman duvar var. Amatörler bütün yıl hazırlanırlar. Bir veya iki oyun oynarlar, sonra bütün emek boşa gider.

Oysa biz o emeği canlı tutarak insanlara yapabilecekleri şeyleri onlara gösteriyoruz. Toplumsal değişimi sağlamayan sanat çalışması, her ne olursa, bireysel sanat veya tiyatro gibi kolektif sanat, toplumda değişimi sağlamayı hedeflemiyorsa bence baştan bir daha sorgulaması gerekir o işi yapan insanların.

O yüzden biz işimizi, yüzümüzü Lüleburgaz’a dönük olarak yapıyoruz.

Gençoyuncular bu kadar şeyle uğraşırken aldığı destek var mı? Yaşadığınız sıkıntılar neler?

Benim, ‘evet, çektiğimiz sıkıntılar var’ demem lazım aslında; adettendir. (Gülerek) Hayır, çektiğimiz sıkıntı yok! Çünkü insanlar çözümleriyle var olabilirler ancak. Biz çözüm yarattık hep.

Burada iyi bir sahneye ihtiyacımız vardı. Bakanlığa kadar gittik. Söke söke, uğraştık aldık o salonu.

Lüleburgaz Belediyesi ‘Burada iyi şeyler oluyor, bir salon daha yapalım’ dedi. Şimdi bir salon daha yapılıyor Lüleburgaz’a.

15. yıl etkinlikleriniz kapsamında bir oyununuzu, CF Maier işçileriyle dayanışmak için oynayacaksınız...

O bizim için çok önemli. Ben üniversite yıllarında işçi tiyatrosu, sokak tiyatrosu yaptım, o zamandan içimde taşıdığım bir yüktür. Çok önemli bir iş, bu etkinliklerin en önemli işlerinden biri bu.

O gece salonun dolu olacağını düşünüyoruz. Çok iyi ve Türk tiyatrosunda bilinmeyen, kenarda kalmış bir oyun olan, Burhan Pakel’in yazdığı “Gençlik Yargılıyor” oyununu oynayacağız.

Sendika oyunun asgari giderlerini karşılayacak, geceden elde edilen gelir de işçi arkadaşlara kalacak. Bu işin örnek olmasını istiyorum ben. Diğer sendikalarla, işçi örgütleriyle de birlikte çalışmayı istiyoruz. Tüm Trakya açısından da bunu bir çağrı olarak kabul edebilir Trakya bölgesindeki sendikalar ya da işçi arkadaşlarımız.

Önümüzdeki döneme dair planlarınız neler?

Biz kuklayı Türkiye’ye getirmek istiyoruz. Türkiye’de var aslında, ama tiyatroların gündeminde yeterince yok. Kuklayı ödenekli tiyatrolar, bir de Işıl Kasapoğlu yapıyor. Biz 3 yıldır bunun için çabalıyoruz.

Bir de “Sınırsız Balkanlara Doğru” diye bir projemiz var. Bütün etkinliklerimizi bu başlık altında gerçekleştiriyoruz. Balkan ülkeleriyle Türkiye arasında bir köprü kurmak gibi bir derdimiz var.

Radyo tiyatrosuyla normal tiyatroyu birleştireceğimiz deneysel bir çalışma düşünüyoruz. Yani sahnede dekor ve ses var, ama oyuncu yok.

Ayrıca, birkaç festivale davetliyiz Pulovdif, Silistre, Dobliş ve belki Romanya’da bir festivale gideceğiz.

Lüleburgaz’da nisan ayında kendi kukla festivalimiz var, önümüzdeki eylül-ekim aylarında Amatör Balkan Tiyatrolar Festivali’ni gerçekleştireceğiz.

CF Maier işçilerinin gecesine katıldılar

Lüleburgaz Gençoyuncular, sendikalaşma mücadelesi sürdüren CF Maier işçileri ile dayanışmak için “Gençlik Yargılıyor” adlı tiyatro oyununu oynadı.

Çorlu’da bulunan CF Maier fabrikası işçilerinin Petrol-İş Sendikası’nda örgütlenmesi ile birlikte patron 7 işçiyi işten atmıştı. Sendikanın

çoğunluğa sahip olmasına rağmen, işverenin itirazı sonucu dava sürmekte.

Oyundan önce işçilere seslenen Petrol-İş Trakya Şube Sekreteri Turgut Düşova, hem dayanışma hem de işten atılan işçilere ekonomik destek sağlamak için böyle bir geceyi düzenlediklerini söyleyerek, Gençoyuncular’a teşekkür etti.

Gençliğin toplumsal sistemi sorgulamasını konu alan oyunu Petrol-iş üyesi işçiler ilgi ile izlediler. Oyunun ardından kısa bir konuşma yapan Gençoyuncular Genel Sanat Yönetmeni Mesut Sarıoğlu, işçilerle buluşmayı çok önemsediklerini dile getirerek, Çorlu ve Çerkezköy’de de oyun oynamak istediklerini dile getirdi.

Başa dön

Çığ altında yaşıyorlar!

Cem Emir

Tunceli’nin Ovacık ilçesi, yıllardır kötü kış şartlarına karşı direniyor. Her yıl yaklaşık 3 metre kar altında yedi ay geçiren ilçe sakinleri, hem ekonomik hem de, soysal olarak birçok sorun ile karşı karşıyalar.

Kış mevsimi çile mevsimi demek bu yörede. İlçenin dışa açılan tek kapısı durumundaki karayolu, Munzur Nehri kıyısı boyunca 60 km. uzanıyor. Munzur Vadisi boyunca ilerleyen karayolu çığ nedeniyle sık sık ulaşıma kapanıyor.

“Boşaltılmamış” köylerde yaşayanlar, kış şartları nedeniyle ilçe merkezine pek inmiyorlar. Bu durum ilçe ekonomisini ciddi bir şekilde etkiliyor. Tarım alanları dışında iş imkanlarını olmadığı için, Ovacık’ta kış, işşizler için tam bir kriz dönemi.

Televizyon kanalları çanak anten olmadan çekmiyor. Başka bir iletişim aracı gazete ise, saat 16.00 gibi ilçeye ulaşıyor. Karın metrelerce yağması elektrik kesintilerini de beraberinde getiriyor. Akşamları bir yandan televizyon haberlerini izleyip aile içi sıcak sohbetlere dalan Ovacıklıların bu keyfi de elektrik kesintileri yüzünden yarım kalıyor.

Yeteri kadar erzak depolayamayan Ovacıklı köylünün vay haline. Yeterince ot ve saman yoksa, hele de kış uzadıysa, hayvanların açlıktan ölmesi işten bile değil.

Evle kahvehane arasında

İlçe sakinleri kış koşullarında en çok zorlandıkları konunun ulaşım olduğunu dile getiriyorlar. Ağır kış koşulları altıda yaşamlarını sürdüren Ovacıklılar, hükümetten destek bekliyor.

İlçe sakini Göksel San, kış koşulları nedeniyle büyük zorluklar çektiklerini anlatıyor. Bazen günlerce kar yağdığını anlatan San, bu durumun ulaşım açısından ciddi sıkıntılar yarattığını belirterek şöyle diyor: “Kış, zaten ekonomik olarak zayıf olan bizleri canından bezdiriyor. Hayvancılıkla uğraşan köylümüzün ot yem sorunu bellerini büküyor. İlçe esnafı da bu uzun kış aylarından nasibini alıyor.”

Üretim olmadığından, ilçede para dönüşümü de yaşanmadığını belirten San, Ovacıklıların bunalmışlığını ise şöyle dile getiriyor: “Sosyal etkinliklerin yok denecek kadar az olması insanlarımızı eve, kahveye hapis ediyor. Bu da insanlarımızı bunaltıyor. Oysa ilçemiz kış sporları için mükemmel bir yerdir. Ama ne hikmetse bilmiyorum bu konuda hiç kimse bir şeyler yapmıyor.”

‘Önceki seneye çalışıyoruz’

İşsizliğe birde kış koşulları eklenince insanların stres içinde yaşadıklarını anlatan Ali İhsan Ateşin de, “Kışın borçlanıyor, yazın eline geçen üç beş kuruşla da borçlarını kapatıyor. Yani hep bir sene önceye çalışıyorlar” sözleriyle ilçe halkının yaşamını özetliyor.

Özgün Kayaoğlu ise, kışın en çok zorlandıkları konunun ulaşım olduğuna dikkat çekiyor. “İsteriz ki sürekli yollar açılsın” diyen Kayaoğlu, kışın yapılabilecek en iyi işin Tunceli-Ovacık karayolunun açılması olduğunu dile getiriyor.

Günlerinin sürekli kahvede geçtiğini anlatan Celal Beyazgül de, ulaşımın zorluklarından şikayetçi. Beyazgül’ün bir talebi ise, ilçede yapılmak istenen siyanürle altın arama çalışmasının derhal durdurulması.

Başa dön