Ekonomi [13.02.06]

Ekonomide son yıllarda sağlanan yüksek oranlı büyümeler Türkiye’de, kişi başına gelir düzeyinde etki etmedi. Türkiye halkı yine OECD ülkelerinin en yoksulu oldu. OECD’de ortalama 100 olan satın alma gücü paritesine göre kişi başına düşen gelir Türkiye’de 30’da kalırken, yine OECD’de 100 olan fiyat düzeyi ise Türkiye’de 60 olarak hesaplandı.

Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD), üye ülkelerin satın alma gücü paritesine göre kişi başına gelir düzeyi ve fiyat düzeylerini açıkladı.

Buna göre 2004 yılında 29 olan Türkiye’deki kişi başına gelir düzeyi 2005 yılında 30’a yükseldi. OECD ülkelerinin ortalama gelir düzeyi 100 kabul edilerek oluşturulan endekse göre Türkiye OECD ortalamasına 1 puan daha yaklaştı ancak yine de kişi başına gelir açısından OECD’nin en yoksul ülkesi olmaktan kurtulamadı. Türkiye’nin kişi başına gelir endeksi 2002 yılında 27, 2003 yılında 28 ve 2004 yılında da 29 olarak hesaplanmıştı.

Gelir düzeyi açısından dipte yer alan Türkiye fiyat düzeyi açısından ise OECD ortalamasına hızla yaklaşmaya geçen yıl da devam etti. 2005 yılında OECD’de ortalama 100 olan fiyat düzeyi Türkiye’de ise 60 olarak hesaplandı. Fiyat düzeyi geçen yıl OECD ortalamasına 6 puan birden yaklaşan Türkiye 27’nci sırada yer aldı. Kişi başına gelirde Türkiye’nin üzerinde yer alan Polonya, Slovakya ve Çek Cumhuriyeti fiyat düzeyinde ise Türkiye’nin altında kaldılar.

OECD söz konusu hesaplamaları yaparken satın alma gücü paritesine göre dolar kurunu 0.830 YTL olarak esas aldı. SPG’ye göre dolar kuru 2002 yılında 0.611, 2003 yılında 0.752 ve 2004 yılında da 0.793 YTL düzeyinde bulunuyordu.

En zengin Lüksemburg

30 OECD ülkeleri arasında en yüksek kişi başına gelire 213 endeks değeriyle Lüksemburg sahip bulunurken, en yüksek fiyatların ise 146’yla İzlanda da olduğu belirlendi. OECD’nin belirlemelerine göre kişi başına gelirde geçen yıl Lüksemburg’u, 151 endeks değeriyle Norveç, 145’le ABD, 133’le İrlanda, 126’yla İzlanda, 118’le Danimarka, 117’yle Kanada, Avusturya, İsviçre, 115’le İsveç, 112’yle Avustralya ve Hollanda, 110’la Finlandiya, 109’la Belçika ve İngiltere, 107’yle Japonya, 106’yla Fransa, 102’yle Almanya, 100’le İtalya izledi. Yeni Zelanda (89), İspanya (88), Kore (77), Yunanistan (76), Çek Cumhuriyeti (67), Portekiz (67), Macaristan (58), Slovakya (53), Polonya (47) ve Meksika (36), Türkiye ile birlikte OECD ortalamasının altında kişi başına gelire sahip ülkeler oldular.

Satın alma gücü paritesine göre geçen OECD'nin en yüksek fiyat düzeyine sahip ülkesi olan İzlanda'yı (146), 145 endeks değeriyle Norveç izledi. OECD'de ortalama 100 olan fiyat düzeyi, Danimarka için 136, İsviçre için 132, İrlanda için 122, İsveç için 118, Finlandiya için 116, Lüksemburg için 115, Japonya için 114, Almanya ve İngiltere için 111 olarak hesaplandı. Fransa ve Hollanda 109, Avusturya 108, Belçika 106 Avustralya ve İtalya 103, Kanada ve Yeni Zelanda 101 fiyat düzeyiyle OECD ortalamasının üzerinde yer aldılar. ABD 98, İspanya 93, Yunanistan ve Portekiz 85, Kore 73 Meksika 66, Macaristan 62, Türkiye 60, Çek Cumhuriyeti ve Polonya 58, Slovakya 56 endeks değeriyle OECD ortalamasının altında kaldılar.

ET VE SÜT TÜKETİMİ YETERLİ DEĞİL

Et ve süt tüketiminde Türkiye, birçok ülkenin gerisinde kalıyor. ANKA’nın Türkiye Süt, Et, Gıda Sanayicileri ve Üreticileri Birliği (SETBİR) verilerinden derlediği bilgilere göre, Türkiye’de yeterli düzeyde süt ve kırmızı et tüketilmiyor. Türkiye’deki yıllık toplam arz ve nüfus bilgileri göz önüne alındığında kişi başına 2002’de 147 kilogram, 2003’te 158’e, 2004’te 150, 2005’te ise 149 kilograma süt ve süt ürünleri tüketildi. AB ortalaması 79.2 kilo olan kişi başına süt tüketimi Türkiye’de 25-30 kiloda kalıyor. Birliğe yeni katılan ülkelerde 96.1, Rusya’da 90.3, ABD’de 92.1, Arjantin’de 54.9 kilogram süt içiliyor.

Bir temel gıda maddesi olan kırmızı et tüketim rakamlarına bakıldığında ise, Türkiye’de kişi başına et tüketiminin 11.2 kilogramda kaldığı görülüyor. Arjantin 59.1 kiloluk kişi başına kırmızı et tüketimiyle ilk sırada yer alırken, bunu 43.1 kiloyla ABD, 19.8 kiloyla AB ülkeleri, 18.3 kiloyla Çek Cumhuriyeti, 16 kiloyla Rusya izliyor.

Başa dön

Petrol tekellerinin kârı tepki topluyor

Yüksek petrol fiyatları dünya ekonomisini olumsuz etkilerken, petrol şirketlerinin elde ettiği büyük kârlar tepki yaratıyor. İngiliz The Guardian gazetesi, British Petroleum’un (BP) 11 milyar sterlin tutarındaki rekor bir kâr açıkladığını belirterek, BP’nin dünyadaki toplam sera gazı emisyonlarının yüzde 6’sından sorumlu olduğunu ifade etti.

The Guardian, İngiliz Hazinesi’nin hesaplarına dayanan verilere göre petrol şirketlerinin sağladığı milyarlarca sterlin tutarındaki kârların, yol açtıkları çevre zararlarının kendilerine fatura edilmesi halinde büyük bir zarara dönüşeceğini öne sürdü. Gazete, bunun bir örneği olarak Baku-Ceyhan projesinde yer alan BP şirketini gösterdi. Gazete, “BP’nin geçen hafta açıklanan 11 milyar sterlin tukarındaki kârı, kendi tesislerinden veya ürünlerinin kullanılmasından kaynaklanan sera gazı emisyonları hesaba katıldığında 18 milyar sterlinlik zarara dönüşüyor” diye yazdı.

İngiliz gazetesi, BP’nin yılda bir milyar 376 tonluk sera gazı emisyonundan sorumlu olduğunu, bunun dünyada yaratılan toplam emisyonların yüzde 6’sını oluşturduğunu belirtti. Gazete, bu emisyonların maliyetlerinin İngiliz Hazinesi’nin “Karbon emisyonlarının sosyal maliyetleri tahmini”ne ilişkin raporunda yer alan model ile hesaplanması halinde BP’nin kârlarının silineceğini, şirketin 29 miyar sterlinlik bir çevre yükümlülüğü ile karşı karşıya kalacağını kaydetti.

BP’nin çevre konusundaki performansının çevrecilerce eleştirildiğini kaydeden gazete, bazı hükümet dışı kuruluşlarının temsilcilerinin BP’nin Bakü-Ceyhan boru hattını döşediği Türkiye ve Gürcistan’a yaptıkları incelemelerin ardından kamulaştırma, çevre önlemlerinin yokluğu ve çifçilere yeterli tazminat ödenmemesi konularında ciddi kaygılarını dile getirdiklerini de yazdı.

Başa dön

Tüm Köy-Sen Malatya’da
bölge toplantısı yaptı

Tüm Köy-Sen 2. bölge toplantısını Malatya’da yaptı. Toplantı yaklaşık 70 temsilcinin katılımıyla Eğitim Sen Malatya Şubesi toplantı salonunda yapıldı.

Urfa, Adıyaman, Diyarbakır, Tunceli, Maraş, Malatya illerinden ve bu illere bağlı ilçelerden temsilcilerin katıldığı toplantıda üreticilerin sorunları tartışıldı. Diyarbakır’ın Bismil ilçesinde ağalar tarafından işgal edilen topraklar, Adıyaman’da su sorunu, Tunceli’de hayvancılıkla ilgili problemlerin ele alındığı toplantı Tüm Köy-Sen Eğitim ve Örgütlenme Uzmanı Satılmış Başkavak ile Eğitim Sekreteri Bülent Falakaoğlu katıldılar. Toplantıda gazetemiz Malatya temsilciliğinin hazırlamış olduğu “üretici köylü mücadelesi ve Tüm Köy-Sen” isimli sinevizyon gösterisi yapıldı. Tek Gıda-İş Sendikası Bölge Başkanı Servet Akbudak konuşmasında üretici köylülerin örgütlenmesinin önemine dikkat çekerek, “TEKEL’in kapatılmamasına karşı verdiğimiz mücadelede üreticileri hep yanımızda gördük. Bugün TEKEL’in kapatılmasını önlediysek bu örgütlü mücadelemiz sayesinde oldu. Bizim kaderimiz tütün üreticileri başta köylü kardeşlerimizden ayrı değil. Sıra üreticilerin Tüm Köy-Sen’de örgütlenip mücadele etmesinde” dedi.

Toplantı sonrasında hazırlanan bildirgede ise Diyarbakır’da toprak mücadelesi veren çiftçilerin mücadelesinin diğer illerde de köylüler tarafından sahiplenilmesi, çiftçilerin orman kapsamına alınan arazilerinin geri alınması için hukuksal ve eylemsel mücadelenin örgütlenmesi, kuş gribi bahanesiyle köylünün kendi beslenmesi için yetiştirdiği kümes hayvanlarına yönelik çıkarılmak istenilen yasalara karşı mücadele edilmesi, borç kıskacına alınan çiftçilerin birleştirilmesi için çalışma yürütülmesi kararları alındı.

Başa dön