Ekonomi [13.12.05]

Dünya Ticaret Örgütü Bakanlar Konferansı bugün Hong Kong’da başlıyor. Dünyanın her yerinden gelen binlerce eylemci ise DTÖ’nün ABD ve Avrupa Birliği olmak üzere zengin ülkeler lehine aldığı kararları protesto etmeye önceki günden başladı.

DTÖ toplantısının önemli gündem maddelerini ticaret duvarları ve tarım sübvansiyonları oluşturacak. DTÖ’nün son iki toplantısı G-20 adı verilen ve yoksul ülkelerin oluşturduğu grup, ABD ve AB’de uygulanan sübvansiyonları azaltmasını istemiş, ABD ve AB buna yanaşmamıştı. Diğer ülkelerin tüm gümrük duvarlarını kaldırmasını ve tarıma hiçbir destekte bulunmamasını isteyen, ibre kendilerine döndüğünde hiçbir adım atmayan ABD ve AB ülkeleri DTÖ kurallarını da belirleyenler konumunda. Son iki toplantı G-20 ülkelerinin taleplerinde ısrarlı olmaları sayesinde başarıya ulaşamadı.

İşçiler alanda

Zirveye karşı yapılan ilk eylem önceki gün Filipinli ve Endonezyalı göçmen işçilerden geldi. Mevcut ticaret düzenlemelerinin göçleri artırdığını, ücretleri düşürdüğünü söyleyen işçiler Hong Kong’da yapılacak zirvede de yine zengin ülkeler lehine kararlar alınacağına dikkat çekiyor. Eylemcilere, ABD ve Avrupa Birliği’nin uyguladığı sübvansiyonları nedeniyle ekim yapamaz hale gelen çiftçiler eklendi. DTÖ zirvesi boyunca eylemlere 10 bini aşkın gösterici katılması bekleniyor. Eylemciler, DTÖ zirvesinde yoksul ülkeler aleyhine kararlar alınacağına dikkat çekiyor. Bugün ve önümüzdeki Pazar günleri de, dünyanın başka noktalarından gelecek eylemcilerin de katılımıyla dev gösteriler planlanıyor. Bu gösteriler için Hong Kong’da en az 10 bin eylemcinin toplanacağı belirtiliyor. Hong Kong yönetimi gösteriler için dokuz bin polis görevlendirdi.

Dünya Ticaret Örgütü zirveleri her zaman protesto gösterilerine sahne oluyor. Örgütün 1999’da Amerika Birleşik Devletleri’nin Seattle, 2003’te de Meksika’nın Cancun kentlerinde düzenlediği zirve toplantıları sırasında büyük protesto gösterileri yapılmıştı.

ZİRVEDE NELER KONUŞULACAK?

Tarım ürünleri: Uluslararası piyasalara zarar verdiği belirtilen zengin ülkelerin tarım sübvansiyonlarının azaltılması amaçlanıyor. Diğer bir amaç zengin ve gelişmekte olan ülkelerin ithalat bariyerlerinin aşağıya çekilmesi. 2006 yılı başında imzalanması beklenen anlaşma öncesinde tartışılan en önemli konulardan biri de sübvansiyonlarda ne oranda kesintiye gidileceği. Avrupa Birliği bu oranın yüzde 70 düzeyinde olmasını öneriyor. ABD ise yüzde 60 düzeyinde bir kesintiden yana.

Gümrük tarifeleri: Hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkeler için en hassas konulardan biri gümrük tarifeleri için planlanan değişiklikler. AB üyesi 25 ülke, İsviçre, Japonya, gelişen ülkeler safındaki Hindistan ve Endonezya’nın da dahil olduğu tarım sektöründe korumacılığa büyük önem veren büyük çaplı ithalatçı ülkeler kapıların çok fazla açılmasını istemiyor. Gümrük tarifelerinin yüzde 40 oranında düşürülmesini isteyen AB buna karşın bu tarifelerin yüzde 8’lik bir dilimini hassas bir alan olarak sınıflandırıyor ve bu alanda daha yüzeysel indirimlerin yapılmasını öneriyor. Brezilya ve Avustralya gibi ülkeler ise bu yaklaşımın pazarların açılması anlayışına uymadığı eleştirisini yapıyor.

Sanayi ürünleri: DTÖ’de “NAMA” adı verilen alan dünya ticaretinin yüzde 60’ını oluşturuyor. Görüşmeciler hem gelişmekte olan hem de gelişmiş sanayi ülkelerinin üzerinde anlaşmaya varabileceği formül ya da formüller bulabilmek adına büyük bir savaş yürütüyor. En yüksek tarifelerde yapılacak kesinti konusunda çözüm öneren İsviçre formülü üzerinde anlaşmaya yaklaşıldı. Ancak gelişmekte olan ülkelere hangi ölçüde esneklik uygulanacağı sorunu hâlâ çözüm bekliyor.

Hizmetler: Dünya genelindeki ekonomik hareketliliğin yüzde 70’i bu alanda gerçekleşiyor. Ancak hizmet sektörü dünya ticaretinin yüzde 30’unu oluşturuyor. Uzmanlar bu alandaki serbestleştirmenin dev şirketlerin elinde olduğunu düşünüyor. Tarım gibi hizmetler de politik açıdan hassas bir alan sayılıyor.

Kalkınma: AB, oluşturulacak özel önlemler paketiyle az gelişmiş ülkelerin ticaretin serbestleşmesinden fayda sağlayacağını ileri sürüyor. Yapılan öneriler arasında az gelişmiş ülkelerin ürünlerinin gümrüksüz ürün kapsamına alınması da var. Pamuk en ihtilaflı konular arasında yer almaya devam ediyor. Afrikalı üreticiler ABD’nin uyguladığı teşviklerin kendilerini dünya ticaretinin dışına ittiğini belirtiyor ve hızlı bir anlaşmayla bu duruma son verilmesini istiyor.

Bu arada küreselleşme karşıtı Fransız Jose Boyle Hong Kong’a alınmadı. Boyle, bu durumu “Tek gerekçe benim istenmeyen adam olmam ve Hong Konglu yetkililerin benim bu topraklara girmemi istememesi” olarak değerlendirdi.

Başa dön

Telsim’in ihalesi bugün yapılacak

Uzan Grubu’nun borçları nedeniyle Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’na (TMSF) devredilen Telsim Mobil Telekomünikasyon Hizmetleri AŞ’nin satış ihalesi, bugün İstanbul’da yapılacak. İhaleye 6 yabancı şirket katılacakken, Telekom’u Oger’e kaptıran Dubaili Etisalat’ın öne çıkması bekleniyor.

2 milyar 804 milyon dolar muhammen bedelli şirketin ihalesine, Endeks Holding ve Alman Otto ortaklığıyla oluşturulan Endeks Telekom İletişim Hizmetleri’nin çekilmesinin ardından, İngiltere’den Vodafone Telekomünikasyon, Mısır’dan Orascom Akdeniz İletişim Hizmetleri, Rusya’dan Sistema Telekomünikasyon, Kuveyt’ten MTC Telekomünikasyon ve İletişim, Dubai’den Etisalat Telekomünikasyon ve Dubai’den Uluslararası Yatırım ve Telekomünikasyon’un katılması bekleniyor.

Swissotel’de gerçekleştirilecek açık artırmada, teslim edilen idari belgeleri yeterli görülen katılımcıların mali tekliflerinin yer aldığı ve Bayındırbank kasasında saklanan şeffaf kutu açılarak, kısa liste oluşturulacak. Kısa liste oluşturma aşamasında, en yüksek teklif veren teklif sahibinden başlamak üzere aşağıya doğru sıralama yapılacak.

En yüksek teklif veren teklif sahibi de dahil olmak üzere, en yüksek teklifin yüzde 70’ine eşit ya da daha yüksek teklif vermiş olan en fazla 5 teklif sahibi açık artırmaya alınacak.

En yüksek teklif veren teklif sahibinin teklifinin yüzde 70’ini veren katılımcı sayısı 3’ten az olursa, en yüksek teklif veren de dahil olmak üzere sayı 3’e tamamlanacak. İhale, kapalı zarfla alınan tekliflerin sıralanması ve açık artırmaya katılacak katılımcıların belirlenmesinden sonra kapalı zarfla verilen en yüksek tekliften başlamak üzere açık artırma ile devam edecek.

Açık artırma yapılacak

Açık artırma, teklif sahiplerinin TMSF Telsim Varlıkları Ticari ve İktisadi Bütünlüğü Satış Komisyon huzurunda sözlü olarak tekliflerini sunmaları suretiyle gerçekleştirilecek. Pey aralıkları 20 milyon Amerikan Doları ve katları olmak üzere azami 100 milyon Amerikan Doları olacak. Teklifler peşin bedel üzerinden verilirken, Telsim Varlıkları açık artırma aşamasında en yüksek teklif veren teklif sahibinin 3 kere duyurulmasından sonra Kurul’un onayına sunulmak üzere ihale edilecek.

Ön yeterlilik alan ve Satelko İletişim ile ihaleye girmeyi planlayan Sabancı Holding, ihalede ortaklık için görüştüğü France Telecom’un iştiraki Orange’nin ihaleye katılmama kararına paralel olarak Telsim ihalesine teklif vermeme kararı aldığını bildirmişti. İhale sürecinde ön yeterlilik alan Koç Holding’e bağlı Koç Bilgi Grubu İletişim ve Teknoloji Hiz. ile Doğan Holding’e bağlı D Telekomünikasyon Yatırımları da Telsim ihalesine teklif vermemişti.

RAKAMLARLA TELSİM

1998 yılında alınan ve 2023’e kadar geçerli GSM lisansı ile Mayıs 1994’ten bu yana Türkiye’de GSM 900 hizmeti sunan Telsim’in abone sayısı 10 milyon civarında bulunuyor. Şirketin, Ağustos 2005 itibarıyla dünyada 169 ülkede 409 operatörle roaming, 42 ülkede 81 operatörle ise GPRS roaming anlaşması bulunuyor. Telsim’in geçen yıl 700 milyon dolar civarında olan cirosunun, bu yıl sonunda 1 milyar doların üzerinde gerçekleşmesi öngörülüyor. Telsim Genel Müdürü Mehmet Taşaltın, geçtiğimiz ay yaptığı açıklamada, şirketin devlete 1 katrilyon liranın üzerinde para ödediğini ve bunun 250 trilyon lirasının 2003 ile öncesine ait geçmiş yıllar borçlarından oluştuğunu bildirmişti.

Başa dön