Dünya [03.12.05]

CIA’nın işkence seferleri tartışılırken, Amerikan istihbarat örgütünün Türkiye’yi işkence seferlerinde “yol yaptığı” açığa çıkıyor.

Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım, CIA’ye ait uçağın Sabiha Gökçen Havaalanı’na bir değil, iki kez indiğini doğruladı. Yapılan ilk açıklamada, uçağın havaalanında 21 saat kaldığı belirtilmişti.

Yıldırım, ABD şirketleri adına kayıtlı uçakların diğer tüm uçaklar gibi izinlerini alarak havalanlarını ve hava sahasını kullanabileceklerini söyleyerek, işkence seferlerine adeta “dokunulmazlık” sağladı.

İncirlik Üssü

Tartışmalar, sivil havaalanları ile sınırlı değil. CNN Türk’ün haberine göre, ABD’nin Türkiye’deki en önemli üssü olan Adana-İncirlik Hava Üssü de işkence seferlerinde kullanılmış olabilir. ABD’nin ‘şüphelileri’ bu üsten geçirdiğine ilişkin iddialar gündeme geldi. Bua göre ABD ordusu, bazı “şüpheli”leri personel gibi göstererek İncirlik üssünden başka ülkelere sevkediyor.

Yetkililerden alınan bilgiye göre, bu seferlerden birinde ABD’lilerin Türk makamlarına gerçek dışı kimlik beyan ettiği belirlendi. Bunun üzerine uçağa binmek isteyen ABD’liler zor kullanılarak indirildi. Ancak daha sonra kimlik bilgilerinin düzeltilmesiyle sorun giderildi ve uçak havalandı.

İncirlik, BM kararları çerçevesinde, ancak silahsız personelin transferi için kullanılabiliyor.

Fransa’dan Türkiye’ye

Bu arada Le Figaro gazetesi, işkence uçaklarının 2002 ve 2005’te iki kez Fransa’ya uğradığını ve bunlardan birinin Fransa’dan Türkiye’ye gittiğini yazdı.

Gazeteye göre Fransa’ya uğrayan ilk uçak 31 Mart 2002’de, Kanada’nın Newfoudland eyaletinden yola çıkarak, önce İzlanda’nın Keflavik, ardından da, Fransa’nın Brest havaalanlarında mola verdikten sonra Türkiye istikametinde uçtu.

Fransız gazetesi, Brest-Guipavas havaalanı yetkililerinden aldığı bilgiye dayanarak çift motorlu bu ‘Learjet’in, Türkiye’den önce Roma’ya da uğradığını aktardı.

20 Temmuz’da Paris’e inen ikinci CIA uçağının ise Norveç’in başkenti Oslo’dan geldiği belirtildi.

İHD’den mektup

Diğer yandan, İnsan Hakları Derneği (İHD) İstanbul Şubesi, işkence uçaklarının Türkiye’yi kullanmasını protesto etti. İHD’liler, Adalet Bakanı Cemil Çiçek ve ABD Başkanı GeorgeW. Bush’a mektup göndererek işkence uçakları hakkındaki gerçekleri açıklamalarını ve insanlık dışı uygulamalardan vazgeçmelerini istedi. Dün Galatasaray Postanesi önünde toplanan İHD’liler tarafından yazılan mektuplar, İHD Yönetim Kurulu üyesi Hürriyet Şener tarafından okundu. Daha sonra İHD’liler mektup-larını yolladılar.

Avrupa’ya 307 sefer

New York Times gazetesi, CIA’ye bağlı şirketler tarafından işletilen 26 uçağın 2001 Eylül ayından bu yana Avrupa ülkelerine toplam 307 uçuş yaptığını yazdı.

Gazete, CIA uçaklarının uçuş yaptığı Avrupa ülkeleri arasında Türkiye’yi de saydı. Bu uçuşlardan pek çoğunun yerel hükümetlerin bilgisi ya da rızası doğrultusunda yapıldığını belirten gazete, bazıları Doğu Avrupa’da olmak üzere CIA’in 8 Avrupa ülkesinde gizli cezaevi sistemi olduğunu kaydetti.

2001 Eylül ayından bu yana bu yolla 100’den fazla tutsağın Avrupa’daki gizli cezaevlerine taşındığından şüphelenildiğini yazan gazete, uçaklarının bu tarihten 2005 yazına kadar 94 uçuşla en fazla uçuşu Almanya’ya yaptığını yazdı. Buna göre İngiltere’ye 76, İrlanda’ya 33, Portekiz’e 16, İspanya ve Çek Cumhuriyeti’ne 15’er uçuşu kaydedilen CIA uçakları, Yunanistan ve Kıbrıs Rum Kesimi’ne 13’er, Polonya’ya 6,

İtalya’ya 5, Romanya ve İzlanda’ya 4’er, İsviçre’ye 3, Fransa ve Türkiye’ye 2’şer, Malta, Estonya, İsveç, Macaristan, Hollanda, Hırvatistan ve Makedonya’ya ise birer uçuş yaptı.

Başa dön

Küba dünyaya örnek olmalı

Küba halkı ve hükümeti, Pakistanlı depremzedelere yardımda inanılması güç bir çaba sarf etti. Konuyla ilgili bilgi veren Küba Dışişleri Bakan Yardımcısı Bruno Rodriguez, depremin ardından ilk 48 saat içerisinde Pakistan’a giden Kübalı doktorların sayısının 789 olduğunu belirtti. Rodriguez, “315 pratisyen doktor ve özellikle elektro tıp alanından 128 mühendis ile teknisyen de gönderildi. Şu ana kadar, cerrahi, ultrason, elektro kardiyografi, röntgen ve klinik laboratuvar hizmetlerini vermek üzere en modern teknolojiyle donatılmış toplam 17 çadır hastane kurulmuştur ve 13 tane daha kurulma aşamasındadır” dedi.

Kübalı doktorların, depremden en çok etkilenen Keşmir’de ve 7 köyde görev yaptığı belirten Rodriguez, “Kübalı doktorlar ile birlikte 100 ton ilaç, cihaz ve cerrahi materyalin yanı sıra, 150 tonluk tıbbi ve hastane ekipmanı da gönderildi” diye konuştu.

60 bin hastaya bakıldı

Kübalı doktorların, Pakistan’daki faaliyetlerini ilişkin bilgi de veren Dışişleri Bakan Yardımcısı, “Doktorlarımız, 60 bin hastayla ilgilendiler, 2 bin ameliyat gerçekleştirdiler, ölüm tehlikesindeki 200’den fazla hastayı kurtardılar, görev yaptıkları bölgelerde salgın tehdidini yok ettiler ve cerrahi oftalmolojik hizmetler başlatmak için gerekli incelemeleri tamamladılar” ifadelerini kullandı.

Küba hükümetinin, taşra bölgelerdeki Pakistanlı gençlere “geniş bir tıp bursu programı” sunmaya karar verdiğini de açıklayan Rodriguez, “Eğer Küba gibi küçük, uzak ve abluka altındaki bir ülke, bunları yapabildiyse; herkes yapabilir. Özellikle zengin ve gelişmiş ülkeler. Asil Pakistan halkı buna layıktır” diyerek sözlerine son verdi.

Kış 8 can daha aldı

Öte yandan, Keşmir’de 8 depremzede, ağır kış koşulları sebebiyle yaşamını yitirdi. Olayın ardından bir açıklama yapan Pakistan’daki yardım kuruluşları, depremzedelere “acil olarak kışa uygun barınaklar sağlanmazsa” durumun daha da kötüleşeceği uyarısında bulundular.

BM’nin çadır dağıtımından sorumlu yetkilisi Darren Boisvert de, dağıtılan 425 bin çadırın yüzde 90’ının Himalayalar’ın kışı için “yeterli koruyuculukta olmadığını” söyledi. Yardım çalışmalarının yüksek dağ köylerinde yoğunlaştığını belirten Boisvert, “Kış koşullarına uygun 5 bin çadır dağıtıldı, 5 bini de 12 Aralık’a kadar dağıtılacak. Fakat, bunlar yeterli değil” dedi.

Bu arada, Keşmirli doktor Beşir Rahman, zatürree, hipotermi ve diğer solunum yolu hastalıkları yüzünden son 12 saatte 700’ü aşkın kişinin hastaneye kaldırıldığını söyledi.

Keşmir’de geçen haftadan bu yana devam eden kar yağışı, gelecek haftalarda da fırtınalar ile birlikte devam edecek.

Başa dön

Hint-Rus yakınlaşması

Hindistan ve Rusya, aralarındaki stratejik ilişkiyi geliştiriyor. Hindistan Başbakanı Manmohan Singh, pazar günü üç günlüğüne Moskova’ya gidiyor. Singh’in temasları sırasında, uzay ve askeri işbirliği alanında 4 önemli anlaşma imzalanacak.

İmzalanacak anlaşmalar arasında, askeri alanda telif hakları anlaşması, 2010 yılına dek stratejik ortaklık ilişkisini geliştirecek olan askeri-teknik ortaklık anlaşması da bulunuyor. İki ülkenin uzay kuruluşları da, ABD güdümlü Küresel Konumlandırma Sistemi’ne (GPS) bağımlılığı sona erdirmeye hazırlanıyor. Kuruluşlar, bu amaçla, Küresel Navigasyon Uydu Sistemi’ni (GLONASS) ortaklaşa kullanacak.

ABD tekeli kırılacak

Rusya’ya ait GLONASS, bugüne dek esas olarak Moskova’nın kullanımındaydı. İki uzay ajansı ayrıca, uzay fiziği araştırmaları konusunda bir işbirliği metnine imza atacak.

Hindistanlı yetkililer, özellikle GLONASS anlaşmasının, Rusya’nın Hindistan’a verdiği önemi gösterdiğini belirttiler. Anlaşma ile yeni nesil GLONASS-K uyduları geliştirilecek ve bu uydular Hindistan topraklarından fırlatılacak.

İki ülke liderleri arasındaki görüşmelerde, beşinci nesil savaş ve nakliye uçaklarının geliştirilmesi ile, “hayalet fırkateynler” ile ilgili bir anlaşma da masaya yatırılacak. Bir diğer önemli konu, enerji alanında işbirliği. Bu kapsamda, Hint enerji tekeli ONGC’nin yöneticileri, Rus devlet tekeli Rosneft’in yöneticileri ile bir araya gelecek.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Hindistan Başbakanı; BM’de reform, Irak işgali, İran’ın nükleer programı, terörle mücadele, Orta Asya’daki istikrarsızlık gibi konuları da ele alacaklar.

İran’a füze

Bu arada İran, karadan havaya fırlatılabilen füzeler satın almak için Rusya ile anlaşma imzaladı. Rus Vedomosti gazetesi, İran’ın Rusya’dan 29 adet TOR-M1 tipi füzesi alacağını, bu füzelerin uçakları düşürebilme özelliğinin bulunduğunu yazdı.

Gazete, İran’a Rus savunma sistemi satışıyla ilgili bu anlaşmayı, son 5 yılda İran ile yapılan en büyük anlaşma olarak nitelendirdi.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ise, eski Sovyet cumhuriyetlerine düşük fiyatta silah satacaklarını ve bu ülkelerin askerlerini eğiteceklerini söyledi.

Moscow Times gazetesi, Putin’in önceki gün Rusya, Ermenistan, Beyaz Rusya, Kazakistan, Kırgızistan ve Tacikistan’ın üyesi olduğu Ortak Güvenlik Anlaşması Örgütü (OGAÖ) toplantısında yaptığı konuşmada “terörizm, uyuşturucu trafiği ve organize suçlarla ortak mücadele” istediğini yazdı.

Putin, Rusya’nın OGAÖ üyesi ülkelerin askeri personelini eğitmeye ve bu ülkelere silah satışını iç piyasa fiyatlarından yapmaya hazır olduğunu sözlerine ekledi.

NATO’ya suçlama

Diğer yandan Rusya Genelkurmay Başkanı Yuri Baluyevski, NATO’nun Bağımsız Devletler Topluluğu’nu (BDT) zayıflatmaya çalıştığını söyledi. Baluyevski, NATO’nun bu amaçla BDT üyesi bazı ülkeleri saflarına çekmeye giriştiğini, ancak Rusya’nın “çıkarlarını savunacağını” belirtti.

Rus general, bu savunmanın kuvvet kullanımı anlamına gelmediğini belirterek, “Şu anda Rusya ile NATO arasında, eskiden olduğu gibi bir antagonizma veya ideolojik çatışma yok. Ama karşılıklı ilişkiler, eski düşünce tarzının kalıntılarından etkileniyor” dedi.

Dikkat çeken nöbet değişimi

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Rusya Atom Enerjisi Ajansı (ROSATOM) Başkanı Alexander Rumyantsev’i ani bir kararla görevden aldı. Dört yıldır bu görevi yürüten Rumyantsev’in yerine, eski Rus başbakanlarından Sergey Kiriyenko getirildi. Amerikalı ve İsrailli yetkililer, bu gelişmeden duydukları tedirginliği gizlemeyerek, bu değişimin İran’ın nükleer programına yaklaşımı etkileyebileceğini belirttiler.

Rumyantsev’in ABD ve İsrail’in İran konusunda güvendiği bir isim olduğu belirtiliyor. Debka sitesine göre Rumyantsev’in tasfiyesi, Rusya’nın İran ile nükleer ilişkilerini geliştirme ve İran’a daha az baskı yapmasıyla sonuçlanabilecek.

Başa dön