Kültür - Sanat [31.10.05]

www.evrensel.net | istatistik | arşiv

| linkler | posta

Ana Sayfa

Gündem

İşçi-Sendika

Ekonomi

Politika

Dünya

Kültür-Sanat

Medya

Toplum-Yaşam

Spor

Köşe Yazıları

Diyarbakırlı dengbêjler
Dengbêjler Evi istiyor
Diyarbakırlı dengbêjler sanatlarının yaşatılması için Dengbêjler Evi’nin (Mala Dengbêjan) kurulmasını istiyor. Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi’nin kendilerine yardımcı olmasını isteyen dengbêjler, Karapêtê Xaço ve Eyşe Şan gibi sanatçıların yaşamlarını yitirdikten sonra değer gördüklerine dikkat çekerek, “Yaşıyorken bize değer versinler.

Boğaziçi’nde ‘Düğün’ var
Boğaziçi Üniversitesi Folklor Kulübü ve Boğaziçi Üniversitesi Oyuncuları “Düğün” ile seyirci karşısında.. Federico Garcia Lorca’nın “Kanlı Düğün” adlı oyunundan uyarlanan “Düğün”, geleneksel yapısını kısmen koruyan küçük bir kasabada yaşanan bir evlenme olayı üzerine kurulu bir oyun.

İnsancıl Atölyesi semirleri başladı
İnsancıl Atölyesi 7. dönem seminerleri başladı. Seminerlerde Cengiz Gündoğdu, yazarlığın yanısıra okuma yöntemlerini de öğreteceği “Yazarlık”, Platon’dan günümüze kadar ele alınacak “Estetik” “Felsefeden Hayata, Hayat Dersleri”, “Felsefe” konulu dersler verecek.

Diyarbakırlı dengbêjler
Dengbêjler Evi istiyor

Maşallah Dekak

Diyarbakırlı dengbêjler sanatlarının yaşatılması için Dengbêjler Evi’nin (Mala Dengbêjan) kurulmasını istiyor. Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi’nin kendilerine yardımcı olmasını isteyen dengbêjler, Karapêtê Xaço ve Eyşe Şan gibi sanatçıların yaşamlarını yitirdikten sonra değer gördüklerine dikkat çekerek, “Yaşıyorken bize değer versinler. Biz öldükten sonra kimse bize değer vermesin” dedi.

Dicle Fırat Kültür ve Sanat Merkezi’nin (DFKM) küçük bir odasında dengbêj sanatını sürdürmeye çalışan Diyarbakırlı dengbêjler, sitem dolu. Sanatlarını geliştirmek ve yeni nesillere aktarmak isteyen dengbêjler, Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi’nin bu konuda yardımcı olmasını istiyor. Tarihi bir binada Dengbêjler Evi’nin (Mala Dengbêjan) kurulmasını talep eden dengbêjler, ekonomik durumları iyi olmadığı için sanatlarını üretemediklerini belirtiyor.

DFKM’de 3 yıldır sanatını icra etmeye çalışan Dengbêj Seyîtxanê Boyaxçî, ekonomik olarak zor durumda olduklarını, bazen aç karınla parçalarını seslendirmek zorunda kaldıklarını söylüyor. Bu sanata yoğun ilgi olduğunu ve kimi zaman günde 300-400 kişiye klasik Kürtçe parçalarını söylediğini belirten Boyaxçî, “Yaklaşık 3 yıldır bu odada, her gelene Kürtçe klasik şarkılar söylüyorum. Her gün yüzlerce kişiye aşk ve Kürt tarihinin gerçek yüzünü ortaya koyan savaş parçalarını seslendiriyorum” diyor.

Dengbêj kültürü sayesinde Kürt dili ve kültürünün kaybolmadığına işaret eden Boyaxçî, şunları dile getiriyor: “Egemenler Kürtlerin her gazetesini, dergisini her şeyini yasaklamış ama dengbêjlik sesini kısamamıştır. Dengbêjler Kürt tarihi, edebiyatı, hüzün ve kederlerini ‘ses ve söz’ yoluyla geçmişten bugüne aktarmış. Bu yüzden dengbêjlik Kürt edebiyatı ve sanatı içerisinde çok önemli bir yere sahip.”

Kürtçe şarkı, masal gibi kültürün dengbêjler sayesinde ayakta kaldığına vurgu yapan Boyaxçî, “Dengbêjler gezici insanlardı. Kürtlerin kültürünü yaşatabilmek için köy köy, il il geziyor ve müsait buldukları her sokak, cadde, tarla ve ağa köşklerinde divanlar kurarak, kılam söylüyorlardı. Söyledikleri aşk parçalarıyla gençleri mest eden dengbêjler, Kürtlerin tarih boyunca yaşadığı trajedileri ise savaş kılamları ile dile getiriyorlardı”.

‘Bir odaya hapsedilmiş’

Yeni nesillere dengbêjlik kültürünü öğretebilmek için koşullarının düzeltilmesini isteyen Dengbêj Îbrahîmê Pîrikê de, Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi’nin kendilerine Dengbêjler Evi açmasını istiyor. Birçok kişinin Avrupa’dan gelerek kendilerini dinlediğini belirten Pîrikê, şöyle konuşuyor: “Buradan da bize çok büyük bir ilgi var. Fakat yerimiz çok dar. Dengbêjlik bir odaya hapsedilmiş durumda. Bunun yanı sıra hepimizin ekonomik sorunları var. Çocuklarımız ve torunlarımız var. Bizler onların sırtından geçinmek istemiyoruz. Zaten hiçbirinin durumu iyi değil. Biz hem çalışıyor hem de burada kılam söylüyoruz. Bu bize çok güç geliyor. Bizler bu yoklukta üretemiyoruz. Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi bize Mala Dengbêjan açsın. Belediye eğer bize belirli bir ücret verirse, gece gündüz bu kültürü yayarız.”

Kürt yetkililerin dengbêjlere değer vermediğini ifade eden Îbrahîmê Pîrikê, dengbêj Karapêtê Xaço ve Eyşe Şan’ın ölümlerini hatırlatarak, şu sitemde bulunuyor: “Eyşe Şan İzmir’de tek başına yaşıyordu. Öldükten bir hafta sonra, onun öldüğünü duydular. Karapêtê Xaço ise 103 yıl yaşamını sürdürdü. Yaşamında çok çile çekti. Yokluk içinde yaşlandı ve yokluk içinde öldü. Onun zengin söz ve kılamları ile büyüyen Kürtler ise, Karapêtê öldükten üç gün sonra Karapêtê’nin öldüğünü duyduk. Kimse kendisine değer vermiyordu. Öldükten sonra değer verildi. Biz dengbêjlere, bugün değer veriliyorsa verilsin. Verilmiyorsa, biz öldükten sonra, kimse bize değer vermesin.”

Boğaziçi’nde ‘Düğün’ var

Boğaziçi Üniversitesi Folklor Kulübü ve Boğaziçi Üniversitesi Oyuncuları “Düğün” ile seyirci karşısında.. Federico Garcia Lorca’nın “Kanlı Düğün” adlı oyunundan uyarlanan “Düğün”, geleneksel yapısını kısmen koruyan küçük bir kasabada yaşanan bir evlenme olayı üzerine kurulu bir oyun. Oyuna fantastik boyutta dâhil olan üç büyücü ise toplumda bilinç dışına itilen duygu ve düşüncelerin temsilcisi olarak sahnede yerlerini alıyro.

“Düğün”, BÜ Folklor Kulübü ve Boğaziçi Üniversitesi Oyuncuları’nın ortak çalışması ile yapılan bir dans tiyatrosu projesi. Oyun, 13, 15, 19 ve 22 Kasım günleri BÜ Murat Dikmen Salonu’nda görülebilir.

İnsancıl Atölyesi semirleri başladı

İnsancıl Atölyesi 7. dönem seminerleri başladı. Seminerlerde Cengiz Gündoğdu, yazarlığın yanısıra okuma yöntemlerini de öğreteceği “Yazarlık”, Platon’dan günümüze kadar ele alınacak “Estetik” “Felsefeden Hayata, Hayat Dersleri”, “Felsefe” konulu dersler verecek.

Berrin Taş ise, şiirde ritm, şiirde biçim, şiirde tema gibi altbaşlıklar taşıyan “Şiir Atölyesi” ve tarihsal süreçte kadının irdelendiği “Kültürde Kadın” konulu seminerler verecek. 30 Haziran 2006’ya kadar sürecek olan dersler Çarşamba, Perşembe, Cumartesi ve Pazar günleri gerçekleştirilecek.

etkinlik / tiyatro

İstanbul Devlet Tiyatrosu (İDT), 1, 2, 4 ve 5 Kasım’da Oda Tiyatrosu’nda “Sersemler Evi”, Taksim Sahnesi’nde “Kaktüs Çiçeği”, Aziz Nesin Sahnesi’nde “Ben Ruhi Bey Nasılım” adlı oyunları sunacak.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları da 2, 3, 4 ve 5 Kasım’da Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi’nde “Ferhat ile Şirin”, Fatih Reşat Nuri Sahnesi’nde “Kiralık Konak”, Üsküdar Musahipzade Celal Sahnesi’nde “Kim Kimi Kiminle”, Kadıköy Haldun Taner Sahnesi’nde “Yağmur Sıkıntısı”, Gaziosmanpaşa Sahnesi’nde “Savaş ve Kadın”, Ümraniye Sahnesi’nde “Dosya” adlı oyunları sahneye koyacak.

Tiyatro Kedi’nin “Casablanca” adlı müzikali 3 Kasım’da Profilo Alışveriş Merkezi’nde izlenebilir.

Bakırköy Belediye Tiyatroları’nda bu hafta 5 Kasım Cumartesi saat 20.30’da “Lütfen Kızımla Evlenir Misiniz?” “Sınır” adlı oyun oynanacak.

Oyun Atölyesi’nin “Jeanne d’Arc’ın öteki ölümü” adlı oyun Ekim ayı boyunca her hafta Perşembe ve Cuma 20.30, Cumartesi 16.00 ve 20.30, Pazar günleri 16.00’da oynanacak oyun, oyun atölyesi’nin Moda’daki sahnesinde izlenebilir.

Tiyatro Stüdyosu “Bugün, Yarın (Teyzem ve Ben)” adlı oyunu, 31 Ekim-1 Kasım Oyun Atölyesi’nin Moda’daki sahnesinde oynayacak.

Semaver Kumpanya Nasreddin Hoca isimli oyununu 6 Kasım’da İzmit’te sahneliyor.

Büyük Tiyatro’da Nazım Hikmet’in eseri ‘’Ferhad ile Şirin’’, 1-4 Kasım tarihlerinde başkent seyircisiyle buluşacak. Geçen sezonun sevilen oyunlarından olan yapıt, ünlü halk masalını Nazım Hikmet’in yorumuyla sahneye getiriyor.

Şinasi Sahnesi’nde Ünlü aktris Barbra Streisand’ın rol aldığı ‘’Nuts’’ adlı filme de konu olan Tom Topor’un yapıtı ‘’Kaçık’’, 1-6 Kasım tarihlerinde seyircisiyle buluşacak.

Akün Sahnesi’nde Nahid Sırrı Örik’in kaleme aldığı, Tarık Günersel’in uyarladığı, Mehmet Ege’nin Devlet Tiyatroları için düzenleyerek rejisini üstlendiği ‘’Yıldız Olmak Kolay mı’’ adlı eser hafta boyunca izleyici karşısına çıkacak.

Diyarbakır Devlet Tiyatrosu (DDT) büyük ilgi gören ‘’Asiye Nasıl Kurtulur” oyununu sahnelemeye devam ediyor.

Bize ulaşmak için;

Tel: +90 (212) 233 19 30-34-44 (6 hat) Fax: +90 (0212) 233 18 60-70 E-mail: posta@evrensel.net