Kültür - Sanat [13.09.05]

Kültür ve Turizm Bakanı Atilla Koç’u, Devlet Tiyatroları’nı (DT) içine sürüklediği kaos ortamından dolayı “özür dilemeye” davet eden sanatçıların öfkesi dinmiyor. Koç’un vekil müdür olarak atadığı Mine Acar’ın asaleten atamasının neden henüz yapılmadığını soran sanatçılar, Acar ile DT arasındaki bir davayı gündeme getirdiler.

TOBAV, DETİS, Devlet Konservatuvarları Mezunları Derneği, Tiyatro Oyuncuları Meslek Birliği, Seslendirme Sanatçıları Birliği dün ortak bir basın toplantısı düzenlediler.

Birçok DT oyuncusu ve sanatçısının katıldığı toplantıda, DT’nin kapatılıp kapatılmaması gerektiği tartışmalarına sert tepki gösterildi. Sanatçılar, “bugün ‘devletin tiyatrosu olmaz’ diyenler, yarın ‘devletin okulu, hastanesi üniversitesi olmaz’ diyeceklerdir. Bunların da kapatılmasının ilk adımı DT ise çekinmeyin, korkmayın beyler kapatın Devlet Tiyatroları’nı” diye tepkilerini dile getirdiler.

Bakan Koç’un, “konular hakkında bilgili ve yetkin olmadığına, DT’nin kapanıp kapanmamasını Türkiye’nin gündemine getiren ilk bakan olduğuna” işaret edilen toplantıda, Koç’un bu nedenlerden ötürü, sanatçılardan özür dilemesi istendi. DT Yasası hazırlıklarına değinen ve bu yasayı üç günde hazırlayabileceklerini savunan sanatçılar, DT’de oluşan kaos ortamının sanatçılara büyük oranda yansıdığını, provaların aksadığını söylediler.

Ataması neden yapılmıyor?

Toplantıda ayrıca DT yeni Genel Müdürü Vekili Mine Acar hakkında da bir iddia ortaya atıldı.

Tamer Levent’in anlatımına göre; Mine Acar, 2000 yılında Rahmi Dilligil döneminde, sanatçı kadrosuna geçmek için sınava giriyor ve bu sınavda birinci oluyor. Kültür Sanat-Sen ise mahkemeye başvurarak, sınavı iptal ettiriyor. Mine Acar, bu iptal kararını bozmak için mahkemeye başvuruyor ve kazanıyor. DT, bu kararı temyize götürüyor ve Danıştay 5. Daire, Acar’ın iptal kararına yürütmeyi durdurma kararı alıyor. Acar böylece DT’ye genel müdür olarak atanınca hem davalı hem davacı konumuna geçiyor. Acar, 31 Ağustos’ta Konya DT’yi ziyarete gidiyor. Yerine ise vekaleten Tayfun Orhon’u bırakıyor. Orhon da bu arada Sanat Yönetim Kurulu’nu toplayarak DT’yi, Acar davasından feragat ettiriyor. Bu, Acar’ın atamasının önündeki engelin kalkması anlamına geliyor.

“Acar’ın ataması neden hâlâ yapılmadı” diye soran Levent ise bu mahkeme kararının atama için beklendiğini iddia ederek, “Bu davaya göre, Acar’a önce reji asistanlığı görevi verilecek ardından da genel müdür olacak. Kararnamesi niye yazılmıyor? Çünkü davanın sonucu bekleniyor” diye konuştu.

Başa dön

Mardinli genç sanatçılar
destek bekliyor

Mehmet Çakmakçı

Mardin’de kendi imkanlarıyla açtıkları sanat evinde heykel ve resim alanında ürün çıkarmaya çalışan genç sanatçılar, hiçbir kurum ve kuruluşun kendilerine destek vermemesinden şikayetçi. Yağlı boyanın maliyetinin fazla olmasından dolayı petrol atığı madde olan zift ile çalıştıklarını kaydeden gençler, sanata destek verilmemesi durumunda 3-5 yıl sonra tarlalarda çalışmak zorunda kalacaklarını belirtti.

Tarihi Mardin evlerinin birinde yaklaşık 1 yıldır açtıkları Eros Sanat Evi’nde heykel ve resim yapan Mardinli genç sanatçılar yaşadıkları sıkıntılardan dolayı ürün çıkaramıyor. Ekonomik sıkıntılar ve yerel idarecilerin sanata ilgisiz davranmalarından şikayetçi olan genç sanatçılar, heykeltıraş ve ressamlardan destek bekliyor.

Yaklaşık 5 yıldır heykeltıraşlık yapan ve birçok yerde kendi imkanları ile eserlerini sergileyen Kamuran Aydoğan (28), heykellerinde ağırlıkta kadının ezilmişliğini işlediğini belirtiyor. Çalışmalarından dolayı yerel idarecilerden destek almadıklarını belirten Aydoğan, Kızıltepe Belediyesi’nin dönem dönem kendilerine yardımcı olduğunu ancak onun dışında herhangi bir destek bulamadıklarını ifade ediyor.

‘Otel’ eleştirisi

Açtıkları bir sergiye gelen Mardin Valisi Temel Koçaklar’ın sanatevinin otel yapılmasına ilişkin sarf ettiği sözleri eleştiren Aydoğan şunları söyledi: “Yaptığımız sanatın karşısında pek destek bulamıyoruz. Mardin Valisi açtığımız bir heykel sergisine gelmişti. Kiraladığımız sanatevini görünce destek olması bir yana bulunduğumuz yerin çok iyi bir otel olabileceğini söylemişti. Bir ilin valisi sanatımıza ilgi göstermeyi bırakın, kira ile tuttuğumuz mekanı bile otele dönüştürmeye çalışırken biz nasıl sanat yapabiliriz. Halk Eğitim Merkezi’nde kurs açmayı düşündük onlarda bize izin vermediler. İmkansızlıklardan dolayı çalışmalarımızı sürdüremez duruma geldik. Böyle gitmesi durumunda üç veya beş yıl sonra tarlalarda çalışmak zorunda kalacağız.”

Eros Sanat Evi’nde ressamlık yapan Nurettin Çakmak (29) ise, kentte sanatsal etkinliklerin çok az olması ve yeterli desteği bulamadıklarından dolayı resimlerini sergileyemediklerini söyledi. Mardinli gençlere popüler kültürün aşılanmaya çalışıldığını kaydeden Çakmak, “Gençler kendi kültüründen soyutlanmak isteniyor. Gençliğin kendini bulabileceği bir yer yok. Biz sanatevine gençleri katmayı düşünüyoruz ancak Mardin’in ilçelerinde bulduğumuz desteği sanatı ürettiğimiz yer olan Mardin’de bulamıyoruz” diye belirtti.

Yağlı boya yerine zift

Yaşadıkları ekonomik zorluklardan dolayı yağlı boya yerine asfaltlamada kullanılan petrol atığı zift ile resim yaptığını dile getiren Çakmak, “Yağlı boyanın maliyeti çok fazla olduğundan dolayı zift tekniği ile çalışmak zorunda kalıyorum. Mardin resimleri çiziyorum. Sanatın üretim devamlılığı açısından şimdiki durumun iç açıcı olduğunu söyleyememe.

Bu şekilde devam edersek bir şey üretemez hale geleceğiz” diye konuştu.

Başa dön

DT organize bir saldırı altında

Son aylarda Devlet Tiyatroları’nda (DT) yaşanan değişiklikleri değerlendirmek için Nazım Hikmet Kültür Merkezi’nde önceki akşam “Devlet Tiyatroları’nda neler oluyor” başlıklı bir panel gerçekleştirildi. Oyuncu Orhan Aydın’ın yönettiği panele oyun yazarı ve DT edebi kurul üyeliğinden istifa eden Tuncer Cücenoğlu, TOBAV (Devlet Tiyatroları Opera ve Balesi Çalışanları Yardımlaşma Vakfı) İstanbul Şube Başkanı Murat Karasu, tiyatro eleştirmeni Hasan Anamur ve Tiyatro Tiyatro Dergisi Genel Yayın Yönetmeni Mustafa Demirkanlı katıldı.

Panelin açılışında konuşan Orhan Aydın, yaşananları DT’ye karşı girişilmiş büyük bir operasyon olarak değerlendirdi. Basının üzerinde de baskı olduğunu bu nedenle DT haberlerine yer verilmediğini belirten Aydın, “DT de haber olmayacaksa bu ülkede ne haberdir soruyorum” dedi. İlk sözü alan Tuncer Cücenoğlu DT’deki istifa sürecini anlatarak yaşananların organize bir hareket olduğunu ve önceden hazırlanmış bir senaryonun adım adım uygulandığını belirtti. Cücenoğlu, “Devletin tiyatrodan elinin çekilmesi isteniyor. Lemi Bilgin şahsında DT’nin yolu kesilmek istendi. DT’nin özelleştirilmesi değil bu, yok edilmesidir” dedi. DT’nin çok önemli bir muhalif örgüt olduğunu belirten Cücenoğlu, “Burada Nazım, Vasıf Öngören, Bilgesu oynanıyor. Bu muhalif sesler dile getiriliyor. Yapılan direk bu muhalif odağa saldırıdır. Böylece halka gerçekten sanatı götüren kurum bitirilmek isteniyor” dedi.

DT Köy Enstitüleri gibi mi olacak?

Tiyatro Eleştirmeni Hasan Anamur ise Türkiye’de tiyatronun tarihi gelişimi üzerinde durarak DT’nin kuruluşunu ve yaptığı çalışmaları anlattı. “Tiyatro düşünme, düş gücü yaratır, umut yaratır” diyen Anamur, tarihte bütün iktidarların tiyatroları egemenlikleri altında, bir kukla gibi tutmak istediklerini ifade etti.

DT’nin Türkiye’nin çağdaşlamasında çok önemli bir yeri olduğunu belirten Anamur, “DT Köy Enstitüleri’nin akıbetine uğratılmak isteniyor” dedi. 20 gün sonra perdelerin açılacağını söyleyen TOBAV İstanbul Şube Başkanı Murat Karasu ise, hiçbir zaman tiyatroyla alakaları olmamış insanların birdenbire uzman kesilerek gazetelerde yazılar yazdığını belirtti. “Bunlar nedense hep birden DT kapatılmalı diye bağırıyor” dedi. “DT’yi kapatmak fikrinin altında 80 yıllık bir kin var. Muhalif kurumları yok etmekle işe başlıyorlar” diyen Karasu, “DT olmasa Anadolu’nun 82 kasabasına kim tiyatro götürecek. DT’yi bitirmek demek teslim olmuş bu ülkeye son darbeyi de vurmak demektir. Sonuç ağır bir kültürel yozlaşma olur” dedi. Karasu sağlam bir meslek örgütüne iyi bir sendikaya ihtiyaç olduğuna vurgu yaparak, “Bu yalnız DT sanatçılarının değil bütün Türkiye’nin sorunudur. Buradan geri dönüş yok” dedi.

AB normları hedef alınıyor

Tiyatro Tiyatro Dergisi Genel Yayın Yönetmeni Mustafa Demirkanlı ise yaşananların siyasi bir olay değil, rutin bir bakanlık değişikliği olduğunu ifade etti.

Yeni bir yasa tasarısı hazırlandığını belirten Demirkan, DT’nin bu yasayla özerkliğinin elinden alınacağını ve küçültülüp yok edileceğini söyleyerek, “Bu bir AKP ya da DSP sorunu değil. Bu bir düzene bağlanma sorunu. AB normlarına uyum için yasal düzenlemelere gidiliyor. AKP ve onun beceriksizleri bir uygulayıcıdır yalnızca” dedi. Panele katılamayan DETİS (Devlet Tiyatroları Sanatçıları Derneği) Genel Sekreteri Ahmet Mümtaz Taylan ise gönderği faksta “Bakan Koç siyasi bir müdahalede bulunmuştur ve gerekçe açıklama gereği bile duymamıştır. DT, cumhuriyetin temel kazanımlarından biridir” dedi.

Başa dön