www.evrensel.net  |  istatistik |  arşiv  |  linkler  |  posta 

Ana Sayfa

Gündem

İşçi-Sendika

Ekonomi

Politika

Dünya

Kültür-Sanat

Medya

Toplum-Yaşam

Spor

Köşe Yazıları


Kayısı çerez kültürünü zenginleştiriyor
Türkiye, çerez kültürü açısından zengin bir ülke. Tüm dünyanın kayısı merkezi durumundaki Malatya da bu kültüre en çok katkı yapan illerden. Malatya kayısısından üretilen binbir çeşit çerez ve yiyecek sofralarımızı süslüyor.

Türkiye mağara cenneti
Sahip olduğu yaklaşık 40 bin mağarayla adeta “Mağara cenneti” olan Türkiye’de, bunların sadece 800’ünün yerli ve yabancı mağaracı gruplar tarafından incelenerek belgelendirildiği bildirildi.


Kayısı çerez kültürünü zenginleştiriyor
Zengin ya da yoksul hemen herkesin özellikle uzun kış gecelerinde vazgeçilmez eğlence ve gıda kaynağı olan çerez (kuruyemiş) ailesi her geçen gün zenginleşiyor.
Çerez denilince akla ilk gelen fındık, fıstık, leblebi ve çekirdek olsa da Malatya’nın dünyaca ünlü kayısısı Türkiye’nin çerez portföyünü bir hayli genişletti. Dünyanın kayısı başkenti olarak markalaşan Malatya kayısısı yaş ve kurutulmuş olarak gerek yurtdışı gerekse yurtiçinde yapılan satışlarla ülke ekonomisine yılda 200 milyon dolar civarında katkı sağlıyor.
Dünya kuru kayısı üretiminin yüzde 84’ünü elinde bulunduran Malatya’da kayısı sadece yaş ve kurutulmuş olarak tüketilmiyor. Malatya insanının kayısıdan yapmış olduğu çok çeşitli çerezler ülkemizin çerez alanında ürün zenginliğini de bir hayli artırdı.
Başta Avrupa ülkeleri olmak üzere, birçok Arap ülkesine de önemli oranda kuruyemiş ihraç eden Türkiye’nin hemen her yöresinde bir ürün yetişiyor ve çerezler arasındaki yerini alıyor. Silifke, Anamur ve Osmaniye’de fıstık üretilirken, Siirt yöresi ve özellikle Ege Bölgesi’nde Datça’da badem üretimi yoğunlaşıyor. Manisa-Kula, Çorum, Kütahya-Tavşanlı sarı leblebisi ile meşhur. Beyaz leblebinin memleketi Denizli-Tavas. Karadeniz bölgesinin vazgeçilmezi fındık Giresun, Ordu-Bulancak’ta yoğun üretiliyor. Kabak çekirdeği Trakya bölgesinde, Edirne ilinin gözde ürünü. Kayseri ve Erzurum bölgesinin meşhur çerezi ise ayçiçek çekirdeği. Antep fıstığı alanında Gaziantep tartışılmaz lider iken Siirt de bu alanda ben de varım diyen bir il.
Kayısı döneri
Bütün bu çerezlerin yanısıra Malatya’da gerek kayısıdan gerek diğer ürünlerden yapılan çerezler hem göze hem damağa hitap ediyor. Kayısı ürünleri içerisinde vatandaşların son gözdesi Kayısı döneri. Kayısı döneri kayısı, Antep fıstığı, glikoz, şeker, havuç karışımı. Döner bıçağı yardımıyla yaprak olarak kesilerek yeniyor.
Kayısı atomu adı verilen diğer bir ürün ise içerdiği bol vitamin ile tam bir enerji kaynağı. Günkurusu olarak bilinen doğal kayısının ezilerek içerisine karanfil, tarçın, zencefil ve vanilya eklenerek yapılan karışıma fındık, fıstık, ceviz veya kayısı çekirdeği konuluyor.
Kayısının ayrıca lokumu, sucuğu, pestili, islimlisi, günkurusu, çekirdeği de Malatya çerezlerinin gözdeleri. Malatya çıtırı isimli leblebi üzeri kahveli çikolata kaplanarak yapılan dışı çıtır çerez de beğenilenler listesinde üst sırada. Kayısı pestili içine üzüm, Antep fıstığı, nişasta konularak yapılan harçtan imal edilen ve muska denilen çerez Malatya’nın bir diğer ürünü.
Malatya çerezleri
Malatya çerezleri üzerine bir araştırma gerçekleştiren Araştırmacı Yazarlar Mehmet Gülseren ve Ahmet Şentürk, Malatya’nın ülkenin en fazla çerez türüne sahip ili olduğunun altını çiziyor.
Ahmet Şentürk, Malatya insanının besin değeri anlamında çok zengin olan kayısıdan yaptığı çerezlerin geleneksel çerezlerle birleşmesiyle çerez kültürünün çok geliştiğini kaydetti.
Şentürk, kayısı ürünlerinin yanısıra doğu bölgelerinde ve Malatya’da yapılan hedik, kavurga, mısır közlemesi, leblebi çeşitleri, karadut, dot devmesi, nişe pestili, un pestili, çiğ süzme, kesmece, karamedan gibi çerez çeşitlerinin de Malatya’nın çerez kültürünün zenginliğini artırdığını söyledi.
Yıllardır kayısı konusunda araştırmalar yapıp kitaplar yazan Yrd. Doç. Dr. Bayram Murat Asma da, kayısının insan sağlığına çok büyük yararları olduğunun yapılan bilimsel çalışmalarda tespit edildiğinin altını çizerek, özellikle çocuklara abur cubur yedirmek yerine kayısı ürünlerinden yedirilmesini tavsiye etti.
Malatya Aktif İşadamları Derneği Başkanı Kubilay Karaaslan ise, kayısının gerek insan sağlığına olan faydaları ve gerekse doğal bir meyve olmasından dolayı kayısı kurusu ve yan ürünlerinin bayramlarda misafirlere şeker ve çikolata yerine ikram edilmesi teklifinde bulundu.
Malatya çerezleri satıcısı Ali Akboğa Malatya insanının rağbet ettiği kayısı çerezlerinin özellikle hediyelik olarak başka illere gönderildiğini ve yakınlarını ziyarete gidenler tarafından götürüldüğünü kaydetti.
Çerez tabaklarında bir araya geldiklerinde oldukça iştah kabartan kuruyemişler kilo yapıcı özelliğine karşın sağlığa yararlı etkenlere de sahipler.
İLAÇ NİYETİNE YENİLİYOR
Beyaz leblebi mide suyunu çekmede birebir olduğu gibi, zayıflamak isteyenlerin açlıklarını bastırmada kullandıkları bir çerez. Adapazarı tarafında yetiştirilen iç kabakçekirdeğini ise, prostat ve bağırsakta tenya gibi problem yaşayanların yemeleri tavsiye ediliyor.
Aç karnına 1-2 adet yenmesi tavsiye edilen acıbadem, şeker hastalarına fayda sağlarken; üryani erik, kabuğu soyulmuş incir tadıyla bağırsakları yumuşatıyor. Siyah üzüm, kan yapıcı özelliği nedeniyle çocuklara ve hanımlara, kayısı ise karaciğere iyi geliyor.
Günümüzde kuru yemişler stresi bastırmakta yardımcı olduğu gibi sigarayı bırakanlara oyalayıcı etki ediyor.
KAYISININ SAĞLIĞA FAYDALARI
  • Beynin düzenli çalışmasını sağlar, stresi azaltır.
  • Vücudun en önemli depo ve laboratuarı sayılan karaciğerin tahrip olan kısımlarının tamirini sağlar.
  • Kemiklerin düzgün ve sağlam olmasında önemli rol oynar.
  • Dişlerin daha sağlam ve kuvvetli olmasında etkisi vardır.
  • Böbreklerin taş teşekkülünü azaltır.
  • Kansere karşı koruyucu bir etkiye sahiptir.
  • Kalp kaslarını kuvvetlendirir ve daha düzenli çalışmasını sağlar.
  • Kan yapımını arttırarak kansızlığı önler, mide ve onikiparmak bağırsağı ülserini önler, oluşan ülseri tedavi eder.
  • Kayısının içeriğinde potasyum bakımında zengin, sodyum minerali düşük olması ve A vitamininin öz maddesi karotence zengin olması nedeniyle beslenmede önemli rol oynar.
  • Üreme sistemi üzerinde olumlu rol oynar, cinsel gücü artırır.


    Başa dön


    Türkiye mağara cenneti
    Sahip olduğu yaklaşık 40 bin mağarayla adeta “Mağara cenneti” olan Türkiye’de, bunların sadece 800’ünün yerli ve yabancı mağaracı gruplar tarafından incelenerek belgelendirildiği bildirildi.
    Türkiye’de, yaklaşık 40 bin adet mağara bulunurken, mağara oluşumları bakımından önemli bir jeolojik-jeomorfolojik niteliğe sahip olan karstlaşma (karstik alanlar), batı ve orta Toros dağlarında (Muğla, Antalya, Isparta, Burdur, Konya, Karaman, İçel ve Adana) yer alıyor.
    Türkiye’de mağara araştırmaları, 1964 yılında kurulan Mağara Araştırma Derneği (MAD) tarafından başlatılırken, ilk üniversite kulübü ise 1973 yılında Boğaziçi Üniversitesi Mağara Araştırma Kulübü (BÜMAK) adıyla kuruldu. Günümüzde, 1979 yılında Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü (MTA) Jeoloji Etütleri Dairesi bünyesinde kurulan Karst ve Mağara Araştırmaları Birimi, mağara araştırmalarının büyük bir bölümünü gerçekleştiriyor.
    İncelenen mağaralar
    Türkiye’de bugüne kadar yapılan araştırmalarda, tüm yerli ve yabancı mağaracı gruplarının inceleyerek belgelendirdiği 800 mağara arasında, en uzun mağara 16 kilometre ile Pınargözü (Beyşehir Gölü batısında), en derin mağara ise bin 880 metreyle Çukurpınar Düdeni (Anamur’un kuzeyinde) olarak belirlendi.
    Dünyanın en derin mağarası Avusturya’da (Lamprechtsofen bin 632 metre), en uzun mağarası ise ABD’de (Mammoth Cave System ise 571 bin 317 metre) bulunuyor.

    Başa dön

    		•
    Bize ulaşmak için;

    Tel: +90 (212) 233 19 30-34-44 (6 hat)       Fax: +90 (0212) 233 18 60-70 E-mail: posta@evrensel.net