Dünya [16.05.05]

Özbekistan’ın Andican kentinde asker ve polisin ateş açması sonucu ölen yaklaşık 500 kişinin cesedi, yakınlarının teşhis edebilmesi için, kentteki bir okulda teşhir edildi. Cesetler dün düzenlenen sessiz bir törenle defnedildi.

Adının açıklanmasını istemeyen bir doktor, cesetlerin, Andican’daki bir okulda sıraların üzerine serildiğini açıkladı. Okul, Özbek askerler tarafından koruma altına alındı. Aynı doktor, cuma günkü isyan sırasında yaklaşık 2000 kişinin de yaralandığını duyurdu.

Bu arada devlet güçlerinden kaçan binlerce kişi, Kırgızistan sınırına gitti. Sınırın kapalı olmasına rağmen, yüzlerce Andicanlı, Kırgızistan’a geçti. Andican’ın 50 kilometre doğusunda bulunan sınır kasabası Korasuv’da halk devlet güçleriyle çatışırken, hükümet binaları ateşe verildi.

Eski büyükelçiden suçlamalar

Bu arada, Özbekistan rejimine karşı yaptığı sert açıklamalarla dikkat çeken İngiltere’nin eski Taşkent büyükelçisi Craig Murray, son isyanı değerlendirdi. Murray; İngiltere ve ABD’nin Özbekistan’da yaşananlardan sorumlu olduğunu, zira bu ülkede “İslam Kerimov diktatörlüğüne karşı çıkmaya çalışanlara hiç destek verilmediğini” söyledi.

The Independent gazetesi, dün Murray’in konuyla ilgili açıklamalarına geniş yer verdi. Murray, bir yıl önce Andican’ı ziyaret ettiğini ve bölgede demokratik muhalefet hareketi başlatmaya çalışan kişi ve gruplarla görüştüğünü belirtti. Daha sonra İngiliz hükümetinden, bu gruplara destek verilmesini istediğini açıklayan Murray, İngiltere Dışişleri Bakanlığı’nın bu talebi reddettiğini bildirdi.

“ABD ve İngiltere, Özbekistan’da demokrasinin gelişmesi için hiçbir şey yapmadı” diyen Murray, “Biz demokratik ülkeler olarak, Özbekistan’da demokratik bir hareket başlatmak isteyen kişilere yardım etmedik, Andican’da bunu yapmaya çalışanları da görmezden geldik” diye konuştu. Murray, sözlerine, “Amerikalıların herkese insan hakları dersi vermeye hazır olduklarını, ancak kimseye demokrasiye hazırlık konusunda yardım etmeyi istemediklerini” söyleyerek devam etti.

Hizbultahrir reddetti

Diğer yandan, Cumhurbaşkanı Kerimov’un suçladığı Hizbultahrir hareketi, Andican isyanında kendilerinin rolü olmadığını bildirdi. Hareketin Londra bürosundan yapılan açıklamada, “Hizbultahrir; şiddeti, militarizmi, silahlı mücadeleyi kesin olarak reddeder” denildi. Bildiride, “Andican’daki katliam, Kerimov’un yolsuzluklarına ve zorbalıklarına tahammül edemeyenlere karşı düzenlediği şiddet kampanyasının son başlığıdır” ifadesine yer verildi.

Özbekistan’da şeriatçı militan olmakla suçlanan 23 kişinin tutuklanmasının ardından başlayan protestolar, cuma günü isyana dönüşmüştü. Protestocuların, bir kamu binasını ele geçirmesi üzerine, güvenlik güçleri halkın üzerine yaylım ateş açmıştı.

Başa dön

Kolombiya’da fiyasko

Latin Amerika ülkelerinden Kolombiya’dan ABD’ye yapılan uyuşturucu ihracatını önlemek iddiasındaki Washington yönetimi, bu konuda “başarısız” olduğunu ilan etti. Uyuşturucuyla mücadele gerekçesiyle, “Plan Kolombiya” adlı özel bir program geliştiren ABD yönetimi, uyuşturucu rotalarında meydana gelen kaos ve yetkililerin rüşvet alması olaylarından dolayı yasadışı kokain ticaretini engelleyemediğini kabul etti.

ABD Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, kaçakçılığı engellemek konusundaki başarısızlığı kabul ederek, “Plan Kolombiya”nın yürürlükten kaldırıldığını açıkladı. Rice, karara gerekçe olarak sınırda yaşanan kaos ve rüşvetçiliği gösterdi.

Kontgerilla korundu

Beyaz Saray yönetimi, “uyuşturucuya karşı savaş” programı çerçevesinde 3 milyar dolar harcamıştı. Ancak bu paranın önemli bir kısmı, Kolombiyalı gerilla örgütlerine karşı mücadelede harcandı. Bu arada, uyuşturucu ticaretinin baş müsebbibi olan kontrgerilla örgütleri ise adeta koruma altına alındı.

Tarlalar mahvoldu

ABD, son olarak Kolombiya’daki koka tarlalarına zehirli gaz sıkarak, imalatı yok etmeye çalışmıştı. Bu arada, koka dışında ürünler yetiştiren pek çok çiftçinin tarlaları da tahrip edildi.

Beyaz Saray bu gayretleri ile kokanın kökünü kurutamadığı gibi bölgede yaşayanların sağlığını da tehdit etti. ABD uçaklarının, Kolombiya köylerine sıktığı zehirli gazlardan ötürü başta çocuklar olmak üzere birçok kişi hastanelere kaldırıldı. Onlarca bitki ve hayvan da telef oldu.

İnsan hayatını ve doğal dengeyi hiçe sayan bu uygulamaları ile ABD, koka tarlalarının küçük bir kısmını bile yok etmeyi başaramadı. 1 Ocak 2004’te Kolombiya’daki koka tarlalarının uydu fotoğrafını çeken ABD, faaliyette olan yaklaşık 290 bin hektar tarla belirledi. Bu tespitin ardından harekete geçen ABD uçakları, toplam 300 bin hektar tarlaya zehirli gaz saçtılar. Ama Kolombiyalı yetkililer, araştırmaları sonucunda ABD uçaklarının zehirlediği tarlaların boş olduğunu ortaya çıkardı.

ABD’nin derdi

“Uyuşturucuya karşı savaş” projesini bahane eden Bush kabinesi, askeri gücünü kaçakçılıktan çok ülkedeki gerillalara karşı savaşmaya yönlendirdi. Kolombiya’yı, Latin Amerika kıtasına karşı ‘ileri karakol ve tampon bölge’ olarak gören Beyaz Saray, gerillalara karşı bugüne dek 7.5 milyar dolar harcadı.

Kolombiya tedirgin

Bu arada “uyuşturucuya karşı savaş”ta ABD ile işbirliği içinde olan ve 2006 yılında kaçakçılığı engelleme programları için 600 milyon dolar talep eden Kolombiya hükümeti, planının durdurulmasını “olumsuz bir karar” olarak nitelendirdi.

Kolombiya, kaçakçılığın önlenmesi için her yıl ABD’den para yardımı sağladığı gibi, askeri helikopter ve silah yardımı da alıyordu.

ABD askerlerinin yolsuzlukları

Planının durdurulmasındaki etkili sebeplerden birinin, ülkede görev yapan ABD askerlerinin aldığı rüşvetler olduğu biliniyor. Bu duruma en son örnek, geçtiğimz günlerde 16 kilo kokaini orduya ait bir uçakla ABD’ye sokmaya çalışan Amerikan askerleri olmuştu. İki ABD askeri de, kontrgerilla örgütlerine silah sattıklarını itiraf etmişti.

Başa dön

Blair 2007’de başbakanlıktan çekilebilir

Geçtiğimiz haftalarda yapılan seçimler sonucunda İngiltere başbakanlık koltuğuna 3. kez oturan Tony Blair’ın kendine yakın isimlere, başbakanlık süresini tamamlamayacağından endişe ettiğini ve başbakanlıkta en fazla 2 sene kalabileceğini söylediği ortaya çıktı.

Lideri olduğu İşçi Partisi’nin ikinci adamı olarak bilenen Maliye Bakanı Gordon Brown’a, erken seçimden korktuğunu söyleyen Blair, yakın bir gelecekte kendisine karşı “sivil darbe” yapılacağını hissettiğini de aktardı. İngiliz Başbakan, 2007 ortasında iktidarı kaybetmiş olacağını tahmin ediyor.

Blair’ın sözlerini dinleyen Brown’un başbakana cesaret verdiği ve kendisinin de, sendikaların da başbakanın arkasında duracağı sözünü verdiği belirtildi.

Korku yayılıyor

Blair’ın korkularında yalnız olmadığı, geçtiğimiz haftaki İşçi Partisi’nin parlamento toplantısından da anlaşıldı. Geçen perşembe günü bir araya gelen bazı milletvekillerinin ‘muhtemel bir sivil darbeye karşı’ özel bir toplantı yaptıkları ve halkın güvenini kazanmak için bazı adımlar atmaya karar verdikleri belirtildi. Blair ve Brown’un özel danışmanlarının da katıldığı toplantıya ilişkin olarak ülkedeki gazeteler, “İngiltere’nin yönetimine kimse demir atamaz. Başbakan Blair ve onun en büyük destekçisi Brown, başbakanın görevde kalması için halkın itimadını ve sevgisini kazanmalılar. Fakat görülen o ki, Blair ve partisi 3. dönemi tamamlayamayacak” değerlendirmesini yaptı.

Bu gelişmelerin ardından Bakanlar Kurulu’na yakın isimlerden, eski TGWU sendikası genel sekreteri Bill Morris’in “halkı olası provokasyonlara karşı uyaracağı” kaydedildi.

Bill Morris, Liverpool liman işçilerinin direnişini satan sendika yöneticisi olarak da tanınıyor.

Muhalefet büyüyor

Siyasi kaynaklar, olası bir sivil darbeden sonra devrilen Blair’ın, yerini dolduracak kişinin de tehlikede olduğunu öne sürdüler. İşçi Partisi içinde hiziplerin arttığına da dikkat çekildi. Parti içi muhaliflerin önde gelen isimlerinden Milletvekili Ian Davidson, Avam Kamarası toplantısında Blair’ın yakın bir zamanda istifa edeceğini söyledi. Geçtiğimiz hafta parti üyelerini Blair’a karşı muhalefete çağırmış olan Davidson, “Başbakan seçilmeden önce halkı dinleyip, halktan öğreneceğine dair söz vermişti. Şimdi bu sözü hayata geçirmesini bekliyoruz” dedi.

Tony Blair, 3. dönem seçimlerinden önce ülkedeki kitle kuruluşlarına ve sendikalara “Sizden dinleyip, sizden öğreneceğim” sözü vermiş ve seçim propagandasını bu vaat üzerine kurmuştu.

Başa dön