Dünya [23.02.05]

İsrail’in, İran’ın nükleer enerji tesislerine hava saldırısı düzenlemek üzere ABD nezdinde “nabız yokladığı” bildirildi. Amerikalı askeri yetkililer, İsraillilerin son 18 aydır “İran sorunu”nu sürekli gündeme getirdiklerini açıkladı.

Washington Times gazetesinde yayınlanan habere göre, Bush yönetiminin İran’a karşı tehditlerini artırmasının nedenlerinden biri de, İsrail’in talepleri oldu. Adı açıklanmayan Amerikalı yetkililer, Bush’un “2009’da görev süresi dolmadan önce askeri saldırı düzenleyebileceğini” belirttiler. BM eski silah denetçisi Scott Ritter ise, ABD’nin İran’a haziran ayında saldıracağını öne sürmüştü.

İsrail tehdidi

İsrail’den gelen açıklamalar da farklı değil. Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Eliezer Shakedi, “İsrail, İran’a yönelik bir hava saldırısına hazır olmalıdır” diye konuştu.

Shakedi, önceki gün yaptığı açıklamada, İsrail’in böyle bir saldırıyı tek başına gerçekleştirme kapasitesi konusunda bir yorum yapmadı.

İsrail uçakları, 1981’de, Irak’ın başkenti Bağdat yakınlarındaki Osirak nükleer santraline hava saldırısı düzenlemişti.

Provokasyon endişesi Türkiye gibi ülkelerin İran’a yönelik olası bir saldırıya destek vermesini sağlamak, ABD için büyük önem taşıyor. Son dönemde Türkiye’ye yönelik Amerikan baskısının ardında, kısmen İran ile ilgili planların yattığı tahmin ediliyor.

Amerikan “düşünce kuruluşu” CSIS’in yayınladığı bir rapor, ABD’nin bu uğurda neler yapabileceğini çarpıcı bir biçimde gösterdi. Aralık 2004 tarihli CSIS raporunda “İranlı ajanların Azerbaycan, Orta Asya veya Türkiye’deki Amerikan çıkarlarına saldırabileceği” öne sürüldü. Bu ifade, geçmişte İran’ın sorumlu tutulduğu, ancak gerçek faillerin hiçbir zaman ortaya çıkarılmadığı kanlı suikastleri hatırlattı.

Cheney’den örtülü destek

Bush’un yardımcısı Dick Cheney, ocak ayında verdiği bir demeçte, İsrail’in İran’a saldırabileceğini belirterek, ABD’nin bu saldırıya destek vereceğini ima etmişti. Cheney şöyle demişti: “Eğer İsrailliler,

İran’ın nükleer kapasiteye sahip olduğunu düşünürse, önce hareket etme kararı verebilirler. Dünyanın geri kalanına da, saldırı sonrası doğacak diplomatik çöplüğü temizlemek düşer. Dünyadaki potansiyel belalı noktalara bakarsanız, İran’ın bir numara olduğunu göreceksiniz.”

İsrail veya ABD’nin,

İran’a saldırması halinde öncelikle üç nükleer enerji tesisini ve bunlara bağlı çok sayıda yan tesisi hedef alacağı belirtiliyor.

Savaş planları güncellendi

ABD Merkez Komutanlığı’ndan Korgeneral Lance Smith, bu ay başlarında yaptığı açıklamada, komutanlığının Basra Körfezi bölgesindeki savaş planlarını “rutin olarak güncelleştirdiğini” söylemiş, “İran planının da bunlar arasında yer aldığını” özellikle belirtmişti.

Washington Times gazetesi, İran’a yönelik hava saldırılarını ABD’nin düzenlemesi halinde hangi tip uçak ve bombaların kullanılabileceğine kadar, tartışılan senaryoları aktardı. Washington’da yapılan saldırı planları, ABD Başkanı Bush’un Avrupa gezisinde yaptığı “diplomasi” çağrılarının da ikiyüzlüce olduğunu gösteriyor. Bush, cuma günü Avrupalı gazetecilere verdiği demeçte, “Askeri saldırılarla ilgili bu dedikoduları ben de duyuyorum. Bunlar doğru değil. Biz diplomasinin işe yaramasını istiyoruz” demişti.

Başa dön

Pekin’e üç koldan kuşatma

Çin’in, ABD’nin kendisini doğu, batı ve güneyden kuşatması karşısında büyük rahatsızlık duyduğu bildirildi.

Japonya ve Tayvan

Pekin’de yayınlanan haftalık bir derginin son sayısında, ABD’nin ülkeyi doğudan Japonya ve Tayvan kuşattığı, bu kuşatmayı güçlendirmek için Japonya ile askeri ittifakını güçlendirdiği ve Japonya’ya gelişmiş silahlar sattığı belirtildi. ABD ayrıca, Shadidiao’da yeni bir hava üssü kurma çabası içinde.

Dergi, ABD ordusunun Asya’daki ana askeri üs olarak Guam Adası’nı hazırladığını yazarak, bu adanın, kuşatmanın güney ayağını oluşturduğunu bildirdi. Ayrıca, adada B-52 ve B-2 stratejik bombardıman uçaklarının konuşlandırıldığı, tarihte ilk kez ABD dışına konuşlandırılan 64 adet seyir füzesinin bu adada bulunduğu dile getirildi. Dergide, üç adet nükleer saldırı denizaltısının kalıcı olarak bölgede konuşlandırılacağı, bir kariyer muharebe grubunun da buraya gönderileceği ifade edildi.

Yeni askeri üsler gündemde

ABD, Tayvan-Japonya hattını kuvvetlendirmek için, Filipinler ve Singapur ile askeri ilişkisini de güçlendiriyor. Bu arada Malezya, Endonezya, Tayland, Brunei ve Avustralya ile girilen ilişkiler, bölgede “terörle mücadele” adına yeni askeri üsler açılmasını gündeme getiriyor.

Çin’i batıdan kuşatmak için ise, Orta Asya’daki askeri üsler ve Afganistan’daki işgal kullanılıyor. ABD halen 9 Orta Asya ülkesinde 13 askeri üsse sahip. Bu da, tarihte ilk kez Çin’in, karadan ABD tehdidiyle karşı karşıya olması anlamına geliyor.

Dergide, “ABD’nin kuşatma ağı, Soğuk Savaş döneminden çok daha yoğun” değerlendirmesi yapıldı.

Askeri tatbikatlar

ABD ordusunun, önümüzdeki ay içinde Tayvan ve Japon ordularıyla ortak bir sanal savaş tatbikatı gerçekleştireceği belirtiliyor. Üç ülkenin tatbikatta kullanacağı senaryo, “Çin’in Tayvan’ı işgal etmesi” olacak.

Pekin hükümetinin bu tatbikatı sert bir dille protesto etmesi bekleniyor.

Diğer yandan, pazar günü Filipinler’in kuzeydoğusunda da büyük bir askeri tatbikat başladı. “Balikatan” adlı manevralara ABD’den 300, Filipinler’den 650 asker katılıyor. Tatbikatın, bölgede etkin olan Maoist gerillalara gözdağı vermeyi amaçladığı kaydediliyor.

Başa dön

Afganistan’da yoksulluk kol geziyor

Afganistan’da ABD işgalinin başladığı 2001 yılından bu yana halkın yoksulluğu daha da arttı. BM kaynakları, bu nedenle ülkenin yeniden kargaşaya sürüklenebileceği uyarısında bulundular.

BM Kalkınma Programı’nın (UNDP) hazırladığı raporda, istihdam, sağlık hizmetleri, eğitim gibi temel insani ihtiyaçların karşılanamaması halinde Afganistan’ın “hem kendi halkı hem de uluslararası topluma yönelik bir tehdit haline gelebileceği” öne sürüldü.

Gözlemcilerin, Afganistan halkının günlük yaşam şartlarıyla ilgili verilerine dayanarak hazırlanan “Ulusal İnsani Kalkınma Raporu: İnsani Yüzüyle Güvenlik” başlıklı raporda, Afganistan’ın karmaşık sorunlarının çözümünde kalkınmayla refahın askeri güç ve diplomasiden daha önemli olduğu ifade edildi.

‘İnsani güvenlik’

Raporun yazarı Şehrbanu Taçbahş, “Uluslararası toplum, Afganistan’da terörizm ve uyuşturucuya karşı mücadele ediyor. Ancak bu ülkede insani güvenlik, Afgan ulusunun ve diğer ulusların, uluslararası güvenlik çıkarlarının gerisinde kalıyor” dedi.

Taliban rejimin yıkılmasından sonra Afgan ekonomisinde önemli gelişme kaydedildiği belirtilen raporda, Afgan milli gelirinin 2002’de uyuşturucu hariç 4 milyar doları aştığı, 2003’te de ekonomik büyümenin yüzde 16 oranında olduğu kaydedildi.

Raporda, bu gelişmelere rağmen her iki Afgandan birinin yoksul olduğu, kırsal kesimde yaşayan Afganların beşte birinin günde 2000 kaloriden az tükettiği, kuraklığın da nüfusun yarısını etkilediğine dikkat çekildi.

Ortalama ömür sadece 44.5 yıl

Yoksulluk nedeniyle komşu ülke halklarına göre 20 yıl daha az yaşayan Afganların ortalama ömrünün 44,5 yıl olduğuna işaret edilen raporda, her 30 dakikada hamile bir kadınının hayatını kaybettiği, nüfusunun sadece yüzde 28,7’si okuma yazma bilen Afganistan’ın dünyanın en kötü eğitim sistemine sahip olduğu kaydedildi.

Afganistan’ın, güvenlik ve refah açısından 178 ülke arasında 173. sırada yer aldığına, tüm dünyada sadece beş Afrika ülkesinin durumunun Afganistan’dan daha kötü olduğuna işaret edilen 288 sayfalık raporda, çoğu İran ve Pakistan’da bulunan 3 milyon Afgan mültecinin ülkelerine dönmelerinden de “başarı” olarak bahsedildi.

Başa dön