Dünya [19.01.05]

Fransa’da işçi ve emekçilerin saflarında birikmekte olan öfke ve mücadele isteği, bu hafta boyunca işyerlerine ve sokaklara taşacak. Dün başlayan grev ve eylemler, hafta sonuna dek genişleyerek sürecek.

Kamu çalışanları, eğitimciler, postacılar, demiryolcular, gaz-elektrik işletmesi çalışanları ve sağlık emekçileri, 18-20 Ocak günlerinde “iş, ücret ve kamu hizmetlerinin geleceği” talepleriyle greve çıkacak ve gösteriler düzenleyecekler.

Eylem haftasını postacılar başlattı. 300 bin posta çalışanı, CGT, SUD, FO ve CFTC sendikalarının çağrısıyla, ülke çapında 24 saat greve çıktı. Bu sendikalar, posta çalışanlarının yüzde 80’ini temsil ediyor.

Özelleştirmeye karşı

Grevin yanısıra, Paris başta olmak üzere birçok kentte yürüyüş düzenlendi.

Postacılar; posta işlerinin rekabete açılmasına, bir posta bankası kurularak mali işlemlerin oraya devredilmesine karşı çıkıyorlar. Bunun binlerce kişinin işten atılmasına yol açacağını ve herkese eşit hizmet ilkesinin rafa kaldırılacağını belirtiyorlar. Ayrıca, posta işletmesinin İngiltere’de olduğu gibi tümden özelleştirilmek istendiğini vurguluyorlar.

Bugün ise sıra demiryolcularda. İşletmenin 2005 bütçesinin görüşüleceği bugün, genel müdürlük binası yakınlarında bir de yürüyüş düzenleniyor. 170 bine yakın çalışanı olan demiryolları, önümüzdeki sene 4000 kadar çalışanı sokağa atma planı yapıyor. Grev ve eylemler, hem bu plana karşı, hem de çalışma koşullarının iyileştirilmesi talebi ile yapılıyor. İşkolundaki 7 büyük sendikanın ortak çağrısı ile, trenler 36 saat çalışmayacak. Demiryollarında CGT’den sonraki en büyük sendika olan SUD ise, “süresiz grev” çağrısı yaptı.

İşten atma planı

Yine bugün, Gaz-Elektrik İşletmesi (EDF-GDF) çalışanları da işbırakacak. İşletmede çalışanların ezici çoğunluğunun üye olduğu CGT sendikası 24 saatlik işbırakma çağrısı yaparken, ikinci büyük sendika olan FO, 4 saatlik işbırakma çağrısında bulundu. Bugün, bu işletmenin de yönetim kurulunun bütçe toplantısı yapılıyor. İşletme yönetimi daha önce yaptığı açıklamada, 2007’ye kadar 12 ila 15 bin arasında kişiyi işten atma planı yapıyor. EDF-GDF’nin yaklaşık 180 bin civarında çalışanı var. Grev ve eylem, esas olarak işten atma planına ve sektörün kısmen özelleştirilmesine karşı yapılıyor.

Bugün sağlık çalışanlarının bir bölümü de işbırakarak eyleme geçecek.

Eğitimci katılımı

Yarın ise 5 milyon kamu emekçisi ve eğitimcinin eylemlere katılması bekleniyor. CGT, CFDT, FO, FSU, Unsa ve CFDT sendikaları, kendi üyelerini ve tüm kamu çalışanlarını ücret, iş güvencesi ve kamu hizmetlerinin sürekliliği için 24 saatlik greve çağırdı. Sendikaların hükümetle yürüttüğü ücret görüşmeleri, geçen ay anlaşmazlıkla sonuçlanmıştı. Eğitimciler ise, aynı taleplerin yanısıra, 1000 kadar eğitimcinin işten atılmasına karşı eyleme geçecekler.

Hafta boyunca başka birçok küçük sektörde çalışanlar da, çeşitli türden eylemlerle seslerini duyurmaya çalışacak veya büyük gösterilerde yeralarak taleplerini dile getirecekler.

Hareket yükseliyor

İşbaşındaki sağcı hükümetin, iki yıl önce emeklilik yasasını zorla geçirmesinden sonra durgunluğa giren emekçi hareketi, yeniden canlanma eğiliminde.

Geçen hafta bir araya gelen sendika konfederasyonları (CGT, CFDT, FO, CFTC), aralarındaki ayrılıklara rağmen ortak bir mücadele hattı izlenmesi konusunda anlaşmaya vardı. Bu hafta ve sonrasında çeşitli sektörlerde ayrı ayrı günlerde yapılacak grev ve gösterilerden sonra, 5 Şubat Cumartesi günü Paris’te bir merkezi gösteri yapılmasına karar verildi.

Bu hafta boyunca milyonlarca emekçinin katılacağı grev ve gösteriler, bir bakıma 5 Şubat’ta yapılacak dev gösteriye hazırlık niteliğinde.

Başa dön

Ukrayna için felaket planı

26 Aralık’ta yapılan Ukrayna devlet başkanlığı seçimini kazanan Viktor Yuşçenko, daha koltuğa oturmadan “hızlı” bir başlangıç yaptı. Yuşçenko, “serbest piyasa ve toplumsal reform” adı altında çıkarılan büyük bir hak gaspı ve saldırı paketini benimsediğini ilan etti. Söz konusu paket; merkezi ABD’de bulunan Carnegie Vakfı ve merkezi Kiev’de bulunan Amerikancı bir “düşünce kuruluşu” tarafından hazırlandı.

Kabul etti

Yuşçenko’nun kabul ettiği programı hazırlayan ekibin başında, Anders Aslund ve Oleksandr Pashaver’in bulunduğu belirtiliyor. Aslund, Carnegie Vakfı’nın Rusya-Avrasya Programı’nı yöneten isim. Pashaver ise, merkezi Kiev’de bulunan Ekonomik Kalkınma Merkezi’nin başkanı.

Amerikancı lider Yukaşenko, Aslund ve Pashaver’in liderliğini yaptığı komisyon ile bir toplantı yaparak, kendisine verilen “tavsiye”lerin “çok yerinde” olduğunu açıkladı.

Ülkedeki işsizlik ve yoksulluğu daha da tırmandıracak olan programın en önemli iki hedefi, en kısa sürede Dünya Ticaret Örgütü’ne (DTÖ) üye olunması ve Avrupa Birliği’ne “yakınlaşmak” olarak açıklanıyor. Ukrayna’nın Rusya ile olan ekonomik ve kültürel ilişkilerinin koparılması, bunlarla bağlantılı bir başka hedef.

Aslund ve Pashaver, Yuşçenko’yu etkileyerek “reform”ları bir an önce hayata geçirmek istediklerini açıkça ifade etti. ABD yanlısı iki “uzman”ın kaleme aldığı bir metinde, “Raporumuz, yeni hükümet için pratik bir belge niteliğinde. Önlemlerin çoğunluğunun, başkanın ilk yılı içinde hayata geçirilmesi öngörülüyor” deniliyor.

Karşı-reform

Komisyonun sunduğu “tavsiyeler” arasında en önemlisi şöyle sıralanıyor:

Devlet-yurttaş ilişkisinin değişmesi. Bununla, devletin “vatandaşa yardım etmesi gereken bir kurum” olduğu beklentisinin yıkılması hedefleniyor.

Sağlık ve eğitim harcamalarının kısılması

Vergi sistemi dahil olmak üzere mali yapılanmanın; özellikle yabancı sermayenin çıkarına yeniden düzenlenmesi

Mülkiyet haklarına daha etkili garantilerin tanınması

Kamu mülkiyeti ile özel mülkiyet arasındaki çizginin netleştirilmesi

Dünya Ticaret Örgütü’ne hızla girilmesi

Avrupa Birliği ile çok daha yakın ilişki kurulması

Yargı sisteminin ‘etkili ve bağımsız’ hale getirilmesi

Yıkım planı

Bu “ana hedefler” ile bağlantılı olarak, birçok somut “tavsiye” de sunulmakta. Bu “tavsiye”lerden bazıları şöyle:

“Kamu idari reformu” yapılması. Kamu hizmetlerinin yürütülmesinin yerel yönetimlere devredilmesi ve bu yolla özelleştirilmesi

Sermayeye yönelik vergi sayısı ve oranlarının azaltılmasını öngören bir “liberal vergi düzeni”

Kamu yatırımlarının kesilmesi, sosyal yardımların budanması

İş yasalarının, özellikle yabancı sermayenin çıkarına yeniden düzenlenmesi

Fiyatlandırma ve ticarete devletin müdahale etmesinin önlenmesi, bu kapsamda tarım ve sanayide sübvansiyonların kaldırılması.

Rusya’da Boris Yeltsin döneminde uygulanan ‘felaket programı’nın benzeri olan plan; ekonominin iplerini Batılı tekellere devretmeyi öngörüyor. Özelleştirmenin hızlandırılması, sermayeye yönelik vergi indirimleri, kamu yatırımlarının durması ve sosyal güvenlik sisteminin tasfiyesi ile, milyonlar işsizlik ve yoksulluğa terkedilecek.

Darbe ihracı!

Diğer yandan, başbakanlığın en güçlü adaylarından Yula Timoşenko, Amerikancı “Portakal Devrimi”nin diğer ülkeler için de örnek olmasını istediğini söyledi.

Timoşenko, Rus Novaya gazetesine verdiği demeçte, “Bize katılın. Bence Portakal Devrimi gerekli olan her ülkeye ihraç edilmeli” diye konuştu.

Başa dön

İran meydan okudu

Amerikalı Gazeteci Seymour Hersh’in ABD Savunma Bakanlığı’nın (Pentagon) İran’da örtülü operasyon düzenlediği haberi tartışılırken İran’dan ABD’ye meydan okuyan bir açıklama geldi. Savunma Bakanı Ali Şamhani, “Hiçbir ülke bize saldırmaya cüret edemez, çünkü hiçbir ülke İran’ın askeri gücünü tahmin edemez” dedi.

Esnek savunma

Hersh’in haberinin ardından basına açıklama yapan Şamhani, “Hiçbir ülkenin bize saldıramayacağı bir güce sahibiz. Esnek stratejiler uygulama kapasitemizden doğan askeri gücümüz hakkında hiçbir bilgi edinemezler” dedi.

ABD’nin kapasitesinin sabit olmadığını belirten Savunma Bakanı, “Düşmanın kapasitesi, siyasi, ekonomik ve teknik durumlarla şekilleniyor. Bu nedenle onlara sabit güçle karşılık veremeyiz” diye konuştu.

Bush: Operasyon da bir seçenek

ABD Başkanı George W. Bush ise, İran’ın nükleer silah konusunda daha açık davranmaması halinde saldırı düzenleyebileceklerini ilan etti. Bush, “Umarım bu meseleyi diplomatik olarak çözebiliriz. Ancak asla hiçbir seçeneği göz ardı etmeyeceğim” dedi.

Pentagon yalanlamadı

Pentagon, Seymour Hersh’in haberini yalanlamadı, ama haberin ‘yanlışlarla dolu’ olduğunu bildirdi. Hersh, bu açıklamayı ‘kaçamak’ olarak niteledi.

Seymour Hersh, haberinde Bush’un gizli bir idari emir imzalayarak, özel kuvvetlere, nükleer silah programlarına ilişkin bölgeleri tespit için İran’a operasyon düzenlemesi izni verdiğini ileri sürüyordu.

Amerikalı yetkililer örtülü operasyonları da reddetmedi. ABD güçlerinin İran içine keşif operasyonları düzenleyip düzenlemediği sorusu üzerine Pentagon sözcüsü Yarbay Barry Venable, “Özel Kuvvetler’in faaliyetleri, görevleri ve kapasiteleri hakkında konuşmuyoruz” dedi.

Çin’e yaptırım

Öte yandan, New York Times gazetesi, ABD yönetiminin İran’ın balistik füze geliştirmesine yardımcı olan sekiz büyük Çin firmasına yaptırım uygulama kararı aldığını yazdı.

Yaptırımların, bu şirketlerin ABD hükümetiyle iş yapmasının engellenmesini ve ABD firmalarından teknoloji ithalatı için izin almalarının yasaklanmasını öngördüğü belirtildi.

Mossad parmağı var mı?

Bu arada, İsrail istihbarat örgütü Mossad, kendilerinin de İran’da örtülü operasyon düzenlenmesi için önemli miktarda ödenek ayırdığını açıkladı.

İran haber ajansı MNA’dan yapılan açıklamada ise bu tür haberlerin ABD’nin İran’a yönelik uyguladığı psikolojik savaşın bir parçası olduğu belirtildi.

ABD’nin yıllardır İran hakkında gizli istihbarat edinemediğini belirten MNA; böylece ABD’nin

İran konusundaki başarısızlığını örtbas etmeye çalıştığını yazdı. “Boşuna casusluk” başlığıyla verilen analizde “Havlayan köpek ısırmaz” denildi.

Başa dön