Dünya [14.12.04]

ABD Savunma Bakanlığı’nın (Pentagon), “dünya kamuoyunu etkilemek” için nasıl bir yol izlenmesi gerektiği konusunda “ciddi bir tartışma içinde olduğu” bildirildi. New York Times gazetesinin haberine göre Pentagon, bilgi/haber manipülasyonunun “sınırlarını” saptamaya çalışıyor.

Planlanan propaganda faaliyetlerine onay verilirse, muharebelerde kullanılan “aldatma taktikleri”, örtülü propaganda kampanyalarına uyarlanacak. Bu kampanyaların hedefi “tarafsız” veya hatta “müttefik” ülkeler olabilecek.

Gizli talimname

ABD yönetimi, bugüne dek söz konusu kampanyaları “düşman liderleri etkilemek” için kullanmaktaydı. Ancak yeni yayınlanan “3600.1” sayılı ve “Enformasyon Operasyonları” başlıklı gizli talimnameye göre, bu faaliyetin “tarafsız ülkelere ve müttefiklere” kadar yayılması söz konusu. Bu metin emir niteliği taşımamakla birlikte, Pentagon’un önümüzdeki dönem benimseyeceği propaganda politikasına yön verecek nitelikte.

Bu planlara karşı çıkan bir ekip ise, böylesi yalan kampanyalarının Pentagon’un “saygınlığını” zedeleyeceğini ve Vietnam Savaşı sırasında yaşanan “güven krizi”nin tekrar edebileceğini söylüyor.

New York Times’a bilgi veren kaynaklara göre, neomuhafazakârların tartıştığı konular arasında, geleneksel propaganda (“halkla ilişkiler”) faaliyetlerinin ordu tarafından benimsenmesi bulunuyor. Bu kapsamda, “dünya çapında algılamaları etkilemeyi” hedefleyen dezenformasyon faaliyetlerinin biçimde başlatılması söz konusu.

Üç yıl önce...

ABD yönetimi, bu konuda üç yıl önce de benzer bir tartışma içine girmişti. Savunma Bakanı Donald Rumsfeld, o dönemde, “Stratejik Nüfuz Bürosu” adlı bir organ oluşturmuştu. Ancak bu birim, neomuhafazakârlara itiraz eden grupların baskısı nedeniyle kısa süre sonra kapatıldı veya kapatıldığı açıklandı. Büronun amacı ‘dış basına yalan bilgi vermek ve bu yolla dünya kamuoyunun fikirlerini etkilemek’ olarak açıklanmıştı.

Söz konusu büronun kapatıldığı açıklansa da, dünyada ABD’ye duyulan nefretin yükselmesi, Pentagon şeflerinin kara propaganda ihtiyacını artırıyor. Tartışmaya doğrudan katılan bazı yöneticiler; “gizli bir propaganda programı” yürütülmesini istiyor ve bu yolla yabancı gazetelere “sahte haber” yayınlatmanın veya sahte belgeler üretip internet siteleri kurarak, özellikle Müslüman halkların “fikirlerini etkilemenin” önemine işaret ediyorlar.

Almanya bile hedef olacak!

Öncelikli hedef Ortadoğu ülkeleri ve Pakistan gibi Güney Asya ülkeleri olsa da, “diğer müttefikler” unutulmamış. Öneriye göre, Almanya da hedefler arasında, çünkü bu ülkedeki camilerin “anti-Amerikancılığın merkezleri” haline geldiği düşünülüyor.

Irak’ın işgal edilmesinden önce, ABD ordusunun elektronik savaş birimleri, Saddam Hüseyin’e yakın isimlere gizli mesajlar göndermiş, cep telefonlarını arayarak onlarla irtibat kurmuştu. Rüşvet tekliflerinin de etkisiyle, Saddam’ın güvendiği birçok ismin Amerikan saflarına geçmesinin sağlandığı söyleniyor.

Irak saldırısını yöneten isimlerden General George W. Casey, işgalin ardından “ordunun günlük halkla ilişkiler faaliyeti” ile “muharebe alanındaki psikolojik ve enformasyon operasyonlarını” tek bir çatı altında birleştirmiş, bu kuruma “Stratejik İletişim Bürosu” adını vermişti.

Pentagon şefleri, bu taktiklerin ‘ABD’nin savaşta olmadığı ülkelerin liderleri’ için kullanılmasını istiyor.

Soğuk Savaş gibi

Böylece, “Soğuk Savaş” döneminde çeşitli ülkelerde tanınmış aydınların, siyasetçilerin, gazetecilerin ve sendikacıların “satın alınması” farklı bir biçimde tekrarlanmış olacak. Bu dönemde özellikle Batı Avrupa’daki birçok tanınmış simanın, aslında CIA hesabına çalıştığı yıllar sonra ortaya çıkmıştı.

ABD ordusu içindeki kimi “geleneksel” çevrelerin, neomuhafazakârların bu planlarından rahatsızlık duyduğu belirtiliyor. Bu çevrelerin kaygıları, Genelkurmay Başkanı Richard Myers tarafından da dile getirilmişti. Myers, yayınladığı bir iç notta şöyle diyordu: “Kurumlar, fiziksel olarak entegre olmuş halkla ilişkiler/enformasyon büroları kurmaya eğilimli olabilir. Ancak bu tip kurumlar, komutanların medya ve kamuoyu nezdindeki saygınlığını zedeleyebilir.”

Irak taktikleri

Irak’taki askeri yetkililere göre, Myers’ın bu uyarısını dinleyen olmadı, çünkü işgal komutanları, direnişçilere karşı “ellerindeki her silahı” kullanmak zorunda olduklarını düşünüyorlar. Bu silahlar arasında psikolojik harp taktikleri önemli bir yer tutuyor. Örneğin,

Irak’taki komutanların verdiği demeçlerin bazılarının tek amacı, “direnişçileri provoke etmek” olabiliyor. Bu amaç uğruna, yalan haber ve bilgi yayılıyor.

Böylece, psikolojik harp operasyonları, enformasyon operasyonları ve ‘halkla ilişkiler’ programları arasındaki teorik ayrımlar silinmeye başlandı.

Rumsfeld’in yol haritası

Pentagon’un üst düzey yetkilileri arasında devam eden tartışmada, Bakan Donald Rumsfeld belirleyici rol oynuyor. Rumsfeld’in geçen yıl sonlarına doğru “Enformasyon Operasyonları Yol Haritası” adlı gizli bir talimname yayınladığı öğrenildi. 74 sayfalık bu belgenin, “enformasyon operasyonlarını, ordunun çekirdek faaliyetlerinden biri haline getirmeyi”

amaçladığı kaydediliyor. Rumsfeld bu metinde; ordunun “halkla ilişkiler”

ekipleri ile gizli psikolojik operasyonlar yürüten ekipleri arasındaki koordinasyonun dikkatli bir biçimde oluşturulmasını istedi. Bu emir üzerine çalışmaya başlayan ekipler, sonunda bir “Merkezi Enformasyon Müdürlüğü” kurulması

önerisinde bulundular. Bu öneriyi içeren rapor, Ulusal Savunma Üniversitesi tarafından hazırlandı ve 20

Ekim’de Pentagon şeflerine sunuldu. Raporu alanlar arasında, Savunma Bakan Yardımcısı Douglas Feith de bulunuyor. Feith, “Stratejik Nüfuz Bürosu”nun kurulmasında da belirleyici olmuştu.

Dış politikaya askeri müdahale

Pentagon, propaganda faaliyetleri çerçevesinde, “Kamuoyu Diplomasisi

İçin Askeri Destek” adlı bir kavram da geliştirdi. Bu kavram ile, “yabancı ülkeler ve halklarla kurulacak iletişime katkı sağlanması” kastediliyor. Ordunun dış politikaya müdahalesini derinleştiren bu girişimin başında, Feith’in yardımcısı Ryan Henry bulunmakta. Henry, bu konuda şöyle diyor: “Teknolojinin ilerleyişi ve terörle küresel savaşın niteliği göz önüne alındığında, enformasyonun, stratejik bir zaferin, nispeten de taktik bir zaferin önemli bir unsuru haline geldiği anlaşılacaktır.”

Başa dön

Bağdat’ta intihar saldırısı

Irak’ın başkentinde düzenlenen intihar saldırısında 13 sivil ve eylemci öldü. El Anbar’da ise direnişçiler 7 ABD askerini öldürdü. Bağdat’ta dün sabah düzenlenen intihar saldırısında, 13 sivil öldü. Yarmuk hastanesinden bir yetkili, Yeşil Bölge girişinde kontrol noktasında meydana gelen patlamada biri kadın 19 kişinin de yaralandığını söyledi. Saldırıyı Ebu Mu-sab Ezzerkavi üstlendi.

El Anbar eyaletindeki iki ayrı çatışmada ise toplam 7 ABD askeri öldürüldü. ABD ordusu ölümleri doğrularken, ayrıntılı bilgi vermeyi reddetti. Böylece Mart 2003’ten bu yana Irak’ta ölen ABD askeri sayısı 1296’ya ulaştı.

Felluce’ye bombardıman

Bu arada, Amerikan savaş uçakları, Felluce ve Musul kentlerine bomba yağdırdı. Bombardımanda ölen ve yaralananlara ilişkin bilgi edinilemedi. Musul’da önceki gün 8 ABD askeri yaralanmıştı.

Felluceli bir görgü tanığı, ABD saldırısının, Amerikan askerlerinin geçen ayki saldırıların yol açtığı enkazın temizlenmesi için kente 700-800 genç adam getirmesi üzerine başladığını belirtti. Söz konusu genç Iraklıların direnişçilere katılmış olabileceği belirtiliyor. Yerel kaynaklar, ABD’nin kimyasal silah kullanması üzerine şehri terkeden direnişçilerin yeniden toparlanıp, kente döndüklerini bildirdi. Buna göre cuma gecesi 800 direnişçi Fırat nehri üzerinden kente giriş yaptı.

Felluceli direnişçiler telefonla bazı Arap kanallarına yaptıkları açıklamada, direnişin artması üzerine ABD ordusunun tekrar kimyasal silaha başvurduğunu kaydetti. ABD uçaklarının bir anda Felluce üzerinde üç tür gaz kullandığını belirten direnişçiler, şehir üzerinde kırmızı, sarı ve beyaz renklerin oluştuğunu söylediler.

‘Direniş kazanacak’

Felluce’deki direnişçilerin liderlerinden Şeyh Abdullah el-Cenabi, şehrin güneyindeki en-Nezal Mahallesi’ndeki Firdevs Cami’inde direnişçilere yaptığı konuşmada, “Kimin güçlü olacağını göreceğiz: Allah mı, Amerika mı? Allah’ın yardımı ve zaferi yakındır. Sabredin, Allah sabredenlerle beraberdir” dedi. “Amerikalılar içimize soktuklarını zannettikleri casuslar ve işbirlikçileri ile övünüyor” diyen Cenabi, “ABD’liler ve işbirlikçileri bilsinler ki, biz de Bağdat’taki Pentagon’a bağlı tüm birimlerin içine casuslarımızı soktuk” iddiasında bulundu. Abdullah el-Cenabi, şehirde bulunan ABD askerlerine ait toplu mezarların görülmesi için gazetecilere Felluce’ye girme izni verilmesini de istedi.

Tercüman öldürüldü

Diğer yandan, Kuzeydeki Kerkük kentinde silahlı saldırıya uğrayan iki kişi öldü. Polis, ölenlerden birinin ABD ordusu için çalışan Iraklı bir tercüman, diğerinin ise yoldan geçen bir kişi olduğunu söyledi.

Önceki akşam, Basra kentindeki İngiltere Konsolosluğu’na da havan saldırısı düzenlendi. Bağdat’ın güneybatısındaki bir Irak Ulusal Muhafızları kontrol noktasına silahlı kişilerin düzenlediği saldırıda ise bir Irak askeri öldü.

Her gün onlarca kişinin öldürüldüğü Irak’ta trafik de can aldı. İran sınırı yakınlarındaki İmam Veys bölgesinde bir otomobille çarpışan yolcu dolu minibüsün infilak etmesi sonucu 21 kişi can verdi.

Öğretim üyeleri öldürülüyor

İşgalin başından bu yana geçen 20 ay içinde, ülkedeki eğitim-öğretim kurumlarının işleyişi de durma noktasına geldi. Üniversitelerde görev yapan 37 öğretim görevlisi suikastler sonucu katledildi. Sünni bölgelerinde birçok okul baskılar nedeniyle kapalı.

Güvenlik sorunu sebebiyle 1600’ü aşkın öğretim görevlisi de ülkeyi terketmiş durumda.

Başa dön

Dev bir sendika doğuyor

Uluslararası Hür Sendikalar Konfederasyonu’nun (ICFTU) 18. Dünya Kongresi Japonya’nın Miyazaki kentinde tamamlandı. Konfederasyon başkanlığına Avustralyalı sendikacı Sharan Burrow seçildi. Burrow, ICFTU’nun başına getirilen ilk kadın oldu.

Kongrede ICFTU ile WCL’nin (Dünya İşçi Konfederasyonu) birleştirilmesi kararı da alınarak uluslararası dayanışmanın artması gerektiği vurgulandı. Bu birleşme ile ICFTU’nun 150 milyon olan üye sayısının 180 milyona çıktığı ve yeni dönemde bu birleşmenin uluslararası sendikal hareketi daha etkili kılmasının beklendiği ifade edildi. Kongrede ayrıca yeni bir uluslararası sendikalar konfederasyonu oluşturulması kararı da alındı.

Burrow, başkan seçilmesinin ardından bu görevin kendisi için bir onur olduğunu belirterek “Benim başkanlığımda dünyanın her tarafındaki işçiler ve sendikalar desteklenecektir. ICFTU’nun temel amacı işçilerin haklarını korumak, uluslararası çalışma standartlarını geliştirmektir. Dünyanın herhangi bir yerinde bir hükümet işçi haklarına zarar verdiğinde, ICFTU o insanların haklarını savunacaktır” dedi.

Tabanın sesi yükseldi

Kongrenin son gününde bir araya gelen delegeler, ICFTU’nun önümüzdeki döneme ilişkin programını ve önerileri görüştüler. Delegeler arasında küreselleşme ve örgütlenme konuları üzerinde ayrılıklar olduğu görüldü.

Bazı delegeler farklı ülkelerden işçilerin çalışma koşullarına ve yaşamlarına ilişkin görüntüler sunarak örgütsüzlüğün ve düşük ücretlerle çalıştırılmanın yaygın olduğunu söylediler.

Burrow ise ICFTU’nun “küreselleşmeyi işçiler, işsizler ve yoksullar için değiştirme çabasını” artıracağını belirterek “Kabul edilebilir küreselleşme, işte bizim amacımız bu” dedi.

Kongrede ayrıca bazı delegeler kürsüye yürüyerek genç işçilerin çalışma koşullarının kötülüğü ve kongrenin bu işçilerin örgütlenmesi için ne yapmayı düşündüğünü sordular. Yumruklarını kaldırarak ‘Eylem, eylem’ diye bağıran delegelerin yerlerine oturmasının ardından kongre, ayrımcılığa karşı mücadele edilmesini kabul ederek ICFTU’nun programına ayrımcılıktan zarar görenlerin korunması ve bunların örgütlenmesi için çalışılması kararını da ekledi.

Başa dön