Dünya [17.11.04]

ABD ordusunun Irak’ın Felluce kentinde işlediği insanlık suçlarına dair en çarpıcı kanıtlardan biri ortaya çıktı. Amerikan NBC televizyonu muhabiri, askerlerin yaralı Iraklıları kurşuna dizdiğini gösteren bir video kaydını kent dışına çıkarmayı başardı. Video görüntüleri, infaz anı sansürlenmiş bir şekilde televizyonlarda yayınlandı.

Görüntülerde, kentin güneyindeki bir camiiye düzenlenen saldırıda yaralanan bir Iraklı esir, ABD askerlerince başından vurularak öldürülüyor. Kayıtta, Amerikan deniz piyadeleri bir gün önce şiddetli çatışmanın yaşandığı camiiye giriyor. Kan gölünü andıran camide ceset torbaları ve 5 yaralının hâlâ acı içinde yerde yattığı görülüyor.

Katillerin sevinç çığlıkları

Askerler, yaralılardan birini görüyor ve “Ölü numarası yapıyor, bu herif ölü numarası yapıyor” diye sevinç çığlıkları atıyorlar. Ardından bir ABD askeri yaralılardan birinin kafasına yakın mesafeden otomatik tüfekle birkaç el ateş ediyor ve “Şimdi öldü işte” diyor. Ateş anında görüntü kararıyor ve görüntü yeniden geldiğinde ise bu kez askerlerin silahlarını yerde yatan bir başka yaralıya doğrulttukları görülüyor. Bu yaralı, kameramanın yaklaşmasının da yardımıyla öldürülmüyor ve tutuklanıyor.

Görüntülerin yayınlanmasının ardından zor duruma düşen ABD Savunma Bakanlığı, olayla ilgili soruşturma başlatıldığını duyurdu. Ayrıca katil askerin savaş alanından çekildiği bildirildi.

Allavi’den bu beklenir!

Bu arada Bağdat hükümeti, yerle bir edilen Felluce kentinde halkın gıda, su ve tıbbi malzeme gibi yardımlara “ihtiyacı olmadığını” ilan etti. Başbakan İyad Allavi’nin bürosundan yapılan açıklamada, “Felluceli sivillerin çoğunun kenti terk ettiği” öne sürüldü.

Açıklamada, Sağlık Bakanlığı’ndan bir heyetin kenti ve Felluce hastanesini ziyaret ettiği belirtilerek, çok az sayıda sivilin kaldığı şehirde herhangi bir sıkıntıya rastlanmadığı ileri sürüldü. Hükümet açıklamasında, Felluce’deki saldırılarda 17 bin evden sadece 200 kadarının zarar gördüğü de öne sürüldü.

İşgal birliklerinin komutanı ise, Felluce’de 1000’den fazla direnişçiyi ele geçirdiklerini ilan etti. İşgalciler, Irak’ın kuzeyindeki Musul’da da büyük çaplı askeri operasyona girişti. Vatandaşlar da Amerikan uçak ve helikopterlerinin kentin üzerinde uçtuğunu, Musul’un kuzey bölgesindeki Amerikan üssünün yakınından ise patlamalar ve silah sesleri duyulduğunu söyledi.

Başa dön

Şahinlerin darbesi

ABD Dışişleri Bakanı Colin Powell’ın istifası, Bush yönetimi tarafından kabul edildi. Yönetimin ‘ılımlı yüzü’ olarak tanımlanan Powell’ın ardından, kabineden 3 bakan daha istifa etti. İstifa edenler; Enerji Bakanı Spencer Abraham, Tarım Bakanı Ann Veneman ve Eğitim Bakanı Rod Paige oldu.

Yeni dışişleri bakanı olarak, ulusal güvenlik danışmanı Condoleezza Rice’ın ismi öne çıkıyor. Rice’nın Dışişleri Bakanı olması halinde Bush’un ikinci döneminde özellikle Ortadoğu’da ABD politikasının daha da sertleşeceğine kesin gözüyle bakılıyor.

BM’de çark etmişti

11 Eylül saldrırıları ile biçimlenen dört yıllık ABD dış politikasında Powell zaman zaman yönetimin ‘neo-muhafazakâr kanadı’ ile tartışmalara girmişti. Irak saldırısı öncesi de ‘uluslararası yasalara uyulması yönünde ısrarcı’ olmasına rağmen BM Genel Kurulu’nda çark ederek savaşı savunmuştu. Powell; işgal sonrasında ise işlerin yolunda gitmemesi üzerine askeri planlama hatalarını ve istihbaratta yapılan yanlışlıkları ve eksiklikleri itiraf eden açıklamalarda bulundu.

The Guardian gazetesi, Powell’ın istifasını, İngiltere Başbakanı Tony Blair’in Washington’daki önemli bir müttefiğini kaybetmesi olarak yorumladı. Gazetede; Powell’ın 2002’de Blair ile birlikte Bush’u Irak’a karşı müdahalede BM kararı alınması için ikna etmeye çalıştığı belirtildi. İngiltere Başbakanı Blair ise, Powell için, “önemli bir adam ve ülkemiz için iyi bir arkadaş” ifadelerini kullandı.

Beyaz Saray Sözcüsü Scott McClellan; istifa edenlerin, yerlerine yenileri atanana kadar görevlerinde kalacaklarını belirtti.

Rice kesin gibi

ABD’li üst düzey yetkililer, Bush’un bakanlığa, Ulusal Güvenlik Danışmanı Condoleezza Rice’ı getirmeyi düşündüğünü açıklarken, ABD medyası da Rice’ın bakanlığının kesin olduğunu duyurdu.

Bakanlık için daha önce adı geçen ABD’nin BM’deki daimi temsilcisi John Danforth’un ise, Rice’ın görevi istemesi üzerine önceliğini kaybettiği belirtildi. Bush’un Rice ile Danforth arasındaki seçiminin; aynı zamanda 20 Ocak’ta başlayacak 2. Bush döneminde ABD’nin nasıl bir politika izleyeceğinin de açığa çıkması olacağı belirtiliyor.

Savunma Bakanlığı’nı istediği bilinen Rice’ın dışişleri bakanlığına getirilmesi, Savunma Bakanı Donald Rumsfeld’in görevinde kalması anlamına da geliyor. Rice ulusal güvenlik danışmanı olarak Beyaz Saray’da göreve başladığı Ocak 2001’den bu yana Bush’a en yakın isimlerin başında yer aldı. Rice ayrıca, petrol tekelleriyle kurduğu yakın ilişkiler ile dikkat çekiyor.

‘Rice yetersiz’

Rice’ın dışişleri bakanlığına getirileceği yönündeki haberler çeşitli tepkileri de beraberinde getirdi. Eski ABD başkanlarından George Bush’un son Dışişleri Bakanı Lawrence Eagelburger, Rice’ın dışişleri bakanlığı için “yanlış seçim” olduğu değerlendirmesinde bulundu. ABD eski Başkanı Bill Clinton döneminin Enerji Bakanı Bill Richardson da Ortadoğu’da çözüm ve Avrupa ile yakınlaşma için uluslararası eğilimleri yüksek birisinin görevde bulunması gerektiğini belirterek, Rice’ın bu özellikleri taşıdığından ciddi anlamda kuşku duyduğunu belirtti.

Başa dön

CIA’da neo-muhafazakâr operasyonu

ABD Başkanı Bush, CIA içinde bir temizlik operasyonu başlattı. Bush’un emri ile CIA içindeki ‘yönetim ile uyumsuz kişiler’ tasfiye ediliyor. Son olarak iki üst düzey yetkili daha istifa etti. İstifa edenler CIA’in dış operasyonlardan sorumlu harekat başkan yardımcısı Stephen Kappes ve yardımcısı Michael Sulick. Kurum içindeki rahatsızlığın, başkanlıktan istifa eden George Tenet’tan boşalan koltuğa Porter Goss’un getirilmesiyle arttığı belirtiliyor. Goss’un göreve başlamasına kadar CIA’in başkan vekilliğini yürüten John McLaughlin de cuma günü emekliliğini istemişti.

Bush’un emriyle

McLaughlin, Goss’un dışardan getirdiği yardımcılarının kurumdaki eski isimlerle sorun çıkarması yüzünden yeni istifalar olacağı uyarısında da bulunmuştu. İstifaların bizzat Bush’un emriyle yapılan bir temizlik operasyonu niteliği taşıdığı belirtiliyor. Cumhuriyetçi Parti’nin üst düzey isimlerinden Senatör John McCain ise, özellikle seçim kampanyası döneminde CIA’den bazı üst düzey isimlerin, Bush’un seçilmesine karşı, Demokrat Parti başkan adayı John Kerry’nin işine yarayacak pek çok bilgiyi medyaya sızdırdığını ileri sürdü. McCain, ‘Bush yönetimiyle uyum içinde çalışmayan CIA içindeki bu kişilerin tasfiye edilmesinin normal olacağını’ söyledi.

İstifaların devam etmesi bekleniyor.

MOSSAD’da kriz

Bu arada İsrail gizli servisi MOSSAD’da, 2 yıl önce Başbakan Ariel Şaron’a yakınlığıyla bilinen emekli General Meir Dagan’ın başkanlığa getirilmesinden bu yana ciddi bir iç kriz yaşandığı belirtildi. İsrail Televizyonu 2. Kanalı’nda yayımlanan bir belgeselde MOSSAD’dan, son aylarda 7’si bölüm başkanı 200’den fazla ajanın istifa ettiği belirtildi.

Eski MOSSAD yetkilileriyle yapılmış röportajlara yer verilen belgeselde, Dagan, “doğrudan eylemlere” öncelik vermek ve yurtdışındaki operasyonlarda riskleri hesaba katmadan hareket etmekle suçlandı. Belgeselde risklerin gözardı edildiği operasyonlara örnek olarak, 26 Eylül’de Şam’daki bir Hamas mensubunun öldürüldüğü bombalı saldırı gösterildi.

Belgeselde, Dagan döneminde MOSSAD ile CIA arasındaki ilişkilerin bozulduğu da iddia edildi.

Başa dön